ਤਤ੍ਰਾਗਸ੍ਤ੍ਯੋ ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਦਦृਸ਼ੇ ਸੁਚਿਰਂ ਸ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਉਥੇ ਅਗਸਤ ਨੇ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਵੇਖਿਆ।
ਰਾਤ੍ਰਾਵਬ੍ਜੇषੁ ਸਂਕੋਚੋ ਦਰ੍ਸ਼ੇष੍ਵਬ੍ਜਃ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਮਲ ਸੁੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਚੰਦ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਖੁਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦਾਰਭ੍ਯ ਦਧਾਰੈਨਾਂ ਮਾਧਵੋ ਮਾਨਤਃ ਕਿਲ
ਜਦੋਂ ਮਾਧਵ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਦਾ ਸਹਾਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਕੋਲਰੂਪੇਣ ਤ੍ਰਾਸਯਂਤਂ ਮਹਾਸੁਰਮ੍
ਉਹ ਕੋਲ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੇ ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਗਿਆ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਥ ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਮੁਨਿਵਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ
ਫਿਰ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ—
ਅਗਸ੍ਤਿਰੁਵਾਚ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਜੇ ਕਮਲਕੋਮਲਗਰ੍ਭ ਗੌਰਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਿ ਪ੍ਰਸੀਦ ਸਤਤਂ ਨਮਤਾਂ ਸ਼ਰਣ੍ਯੇ ।। 4.1.5.
ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਦੂਧ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਨਰਮ ਗਰਭ ਵਾਲੀ, ਗੌਰੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸਦਾ ਨਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਆਸਰੇ, ਮੇਹਰ ਕਰ।
ਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੀਰੁਪੇਂਦ੍ਰਸਦਨੇ ਮਦਨੈਕਮਾਤਰ੍ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਸਿ ਚਂਦ੍ਰਮਸਿ ਚਂਦ੍ਰਮਨੋਹਰਾਸ੍ਯੇ। ਸੂਰ੍ਯੇ ਪ੍ਰਭਾਸਿ ਚ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਿਤਯੇ ਪ੍ਰਭਾਸਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਿ ਪ੍ਰਸੀਦ ਸਤਤਂ ਨਮਤਾਂ ਸ਼ਰਣ੍ਯੇ
ਤੂੰ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਹੈਂ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਮਾਂ ਹੈਂ, ਚੰਦ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦਨੀ ਹੈਂ, ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਮਨਮੋਹਣਾ ਚਿਹਰਾ ਹੈਂ; ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਚਮਕ ਹੈਂ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੈਂ—ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸਦਾ ਨਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਆਸਰੇ, ਮੇਹਰ ਕਰ।
ਤ੍ਵਂ ਜਾਤਵੇਦਸਿ ਸਦਾ ਦਹ੍ਨਾਤ੍ਮਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਵੇਧਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਜਗਦਿਦਂ ਵਿਵਿਧਂ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍
ਤੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਸਾੜਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਤ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਮੇਤਦਮਲੇ ਹਰਤੇ ਹਰੋਪਿ ਤ੍ਵਂ ਪਾਸਿ ਹਂਸਿ ਵਿਦਧਾਸਿ ਪਰਾਵਰਾਸਿ
ਤੇਰੇ ਛੱਡਣ ਨਾਲ, ਹਰੀ ਵੀ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਬਚਾਉਂਦੀ, ਤੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ, ਤੂੰ ਬਣਾਉਂਦੀ, ਤੂੰ ਉੱਚੀ ਤੇ ਹੇਠੀ ਹੈਂ।
ਸ਼ੂਰਃ ਸ ਏਵ ਸ ਗੁਣੀ , ਬੁਧਃ ਧਨ੍ਯੋ ਮਾਨ੍ਯਃ ਸ ਏਵ ਕੁਲਸ਼ੀਲ ਕਲਾਕਲਾਪੈਃ
ਉਹੀ ਸੂਰਮਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਗੁਣਵਾਨ, ਉਹੀ ਬੁਧੀਮਾਨ, ਉਹੀ ਨਸੀਬ ਵਾਲਾ, ਉਹੀ ਆਦਰਯੋਗ—ਉਹੀ ਪਰਿਵਾਰ, ਚਰਿਤਰ ਤੇ ਸਭ ਕਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਵਸੇਃ ਕ੍ਸ਼ਣਮਹੋਪੁਰੁषੇ ਗਜੇऽਸ਼੍ਵੇ ਸ੍ਤ੍ਰੈਣੇ ਤृਣੇ ਸਰਸਿ ਦੇਵਕੁਲੇ ਗृਹੇऽਨ੍ਨੇ
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਤੇਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਲ ਹੋਵੇ, ਵੱਡੇ ਪੁਰਖ, ਚਾਹੇ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਔਰਤ, ਘਾਹ, ਝੀਲ, ਮੰਦਰ, ਘਰ ਜਾਂ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ—
ਤ੍ਵਤ੍ਸ੍ਪृष੍ਟਮੇਵ ਸਕਲਂ ਸ਼ੁਚਿਤਾਂ ਲਭੇਤ ਤ੍ਵਤ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਮੇਵ ਸਕਲਂ ਤ੍ਵਸ਼ੁਚੀਹ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਿ
ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈਂ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਚ ਕਮਲਾਂ ਕਮਲਾਲਯਾਂ ਚ ਪਦ੍ਮਾਂ ਰਮਾਂ ਨਲਿਨਯੁਗ੍ਮਕਰਾਂ ਚ ਮਾਂ ਚ। ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਜਾਮਮृਤਕੁਂਭਕਰਾਮਿਰਾਂ ਚ ਵਿष੍ਣੁਪ੍ਰਿਯਾਮਿਤਿ ਸਦਾਜਪਤਾਂ ਕ੍ਵ ਦੁਃਖਮ੍
ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸ਼੍ਰੀ, ਕਮਲਾ, ਕਮਲਾਂ ਦਾ ਵਾਸ, ਪਦਮਾ, ਰਮਾ, ਦੋ ਕਮਲ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ, ਦੁੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਘੜਾ ਫੜਨ ਵਾਲੀ, ਇਰਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ—ਜਿੱਥੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਦੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਇਤਿ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੀਂ ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਹਰਿਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ, ਹਰੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਸ਼੍ਰੀਰੁਵਾਚ ਪਤਿਵ੍ਰਤੇ ਤ੍ਵਮੁਤ੍ਤਿष੍ਠ ਲੋਪਾਮੁਦ੍ਰੇ ਸ਼ੁਭਵ੍ਰਤੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਉਠੋ ਲੋਪਾਮੁਦਰਾ, ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਨੀਤੀ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।'
ਸ੍ਤੁਤ੍ਯਾਨਯਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋਹਂ ਵ੍ਰਿਯਤਾਂ ਯਦ੍ਧृਦੀਪ੍ਸਿਤਮ੍ 4.1.5.
ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ ਹਾਂ; ਜੋ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਮੰਗ ਲੈ।
ਤ੍ਵਦਂਗਲਕ੍ਸ਼ਣੈਰੇਭਿਃ ਸੁਪਵਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਤੇ ਵ੍ਰਤੈਃ
ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਤਾਂ ਕਰਕੇ,
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਨਿਪਤ੍ਨੀਂ ਤਾਂ ਸਮਾਲਿਂਗ੍ਯ ਹਰਿਪ੍ਰਿਯਾ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ।
ਪੁਨਰਾਹ ਮੁਨੇ ਜਾਨੇ ਤਵ ਹृਤ੍ਤਾਪਕਾਰਣਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖੀ: 'ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ।'
ਯਦਾ ਸ ਦੇਵੋ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ੋ ਮਂਦਰਂ ਗਤਵਾਨ੍ਪੁਰਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ ਸੀ,
ਤਤ੍ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਂ ਪੁਨਰ੍ਜ੍ਞਾਤੁਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਕੇਸ਼ਵਂ ਗਣਾਨ੍
ਉਹ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਕੇਸ਼ਵ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ—
ਤੇ ਚ ਕਾਸ਼ੀਗੁਣਾਨ੍ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਚ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚਿਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਥ ਸ ਮੁਨਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਤਤਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਫਿਰ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ:
ਯਦਿ ਦੇਯੋ ਵਰੋ ਮਹ੍ਯਂ ਵਰਯੋਗ੍ਯੋਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਯਦਿ
ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਜੇ ਮੈਂ ਵਰ ਲੈਣ ਯੋਗ ਹਾਂ,
ਯੇ ਪਠਿष੍ਯਂਤਿ ਚ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਤ੍ਕृਤਂ ਸਦਾ
ਜੋ ਲੋਕ ਇਹ ਸਤੁਤੀ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਬਣਾਈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ,
ਮਾਸ੍ਤੁ ਚੇष੍ਟਵਿਯੋਗਸ਼੍ਚ ਮਾਸ੍ਤੁ ਸਂਪਤ੍ਤਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਃ 4.1.5.
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋਣ ਦਾ ਦੁੱਖ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਕਦੇ ਘਟੇ ਨਾ।
ਇਤਿ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਵਰਂ ਸੋਥ ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਪਾਰਾਸ਼ਰ੍ਯ ਉਵਾਚ ਯਾਂ ਵੈ ਹृਦਿ ਨਿਧਾਯੇਹ ਪੁਰੁषਃ ਪੁਰੁषਾਰ੍ਥਭਾਕ੍
ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਲਕੜਾਂ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—'
ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੀਦਰ੍ਸ਼ ਨਾਨਂਦ ਸੁਧਾਧਾਰਾਧੁਨੀਂ ਮੁਨਿਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਲਗਾਤਾਰ ਵਹ ਰਹੀ ਸੀ,
ਵਹ੍ਨਿਕੁਂਡਸਮੁਦ੍ਭੂਤ ਸੂਤਨਿਰ੍ਮਲਮਾਨਸ
ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਅੱਗ ਦੇ ਕੁੰਡ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਸੀ,