ਹੇ ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਜ ਰਜਨੀਕਰ ਚਾਰੁਮੂਰ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਪੂਰ੍ਣਭਦ੍ਰਸੁਤਨਾਯਕ ਦਂਡਪਾਣੇ
ਹੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਪੂਰਨਭਦ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਦੰਡ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ—
ਤ੍ਵਮਨ੍ਨਦਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਿਲ ਜੀਵਦਾਤਾ ਤ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਨਦਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਿਲ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦੋਪਿ
ਤੁਸੀਂ ਅੰਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ।
ਗਣੌ ਤ੍ਵਦੀਯੌ ਕਿਲ ਸਂਭ੍ਰਮੋਦ੍ਭ੍ਰਮਾਵਤ੍ਰਸ੍ਥਵृਤ੍ਤਾਂਤ ਵਿਚਾਰਕੋਵਿਦੌ
ਤੁਾਡੇ ਦੋ ਸਹਾਇਕ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਲਫਿਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਤਾਵਲੀ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਭਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁ ਪ੍ਰਭੋ ਢੁਂਢਿਵਿਨਾਯਕ ਤ੍ਵਂ ਵਾਚਂ ਮਦੀਯਾਂ ਤੁਰਟਾਮ੍ਯਨਾਥਵਤ੍ ।। ਤ੍ਵਤ੍ਸ੍ਥਾਃ ਸਮਸ੍ਤਾਃ ਕਿਲ ਵਿਘ੍ਨਪੂਗਾਃ ਕਿਮਤ੍ਰ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਵਦਾਸ੍ਥਿਤੋਹਮ੍
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ ਢੂੰਢੀ ਵਿਨਾਇਕ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ! ਮੈਂ ਬੇਸਹਾਰਾ ਤੇ ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ ਹਾਂ। ਸਾਰੇ ਵਿਘਨ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹਨ—ਫਿਰ ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਵਾਂਗ ਕਿਉਂ ਪੀੜਤ ਹਾਂ?
ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤ੍ਵਮੀ ਪਂਚ ਵਿਨਾਯਕਾਸ਼੍ਚ ਚਿਂਤਾਮਣਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਕਪਰ੍ਦਿਨਾਮਾ
ਇਹ ਪੰਜ ਵਿਨਾਇਕ ਤੇ ਚਿੰਤਾਮਣੀ, ਜੋ ਕਪਰਦਿਨਾਮਾ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸੁਣਨ।
ਪਰਾਪਵਾਦੋ ਨ ਮਯਾ ਕਿਲੋਕ੍ਤਃ ਪਰਾਪਕਾਰੋਪਿ ਮਯਾ ਕृਤੋ ਨ 4.1.5.
ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਨਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
ਗਂਗਾ ਤ੍ਰਿਕਾਲਂ ਪਰਿਸੇਵਿਤਾ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੀਵਿਸ਼੍ਵਨਾਥੋਪਿ ਸਦਾ ਵਿਲੋਕਿਤਃ
ਮੈਂ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨਵੇਂ ਵੇਲੇ ਸੇਵਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਹਾਰਿਆ ਹੈ।
ਮਾਤਰ੍ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਭਵਾਨਿਮਂਗਲੇ ਜ੍ਯੇष੍ਠੇਸ਼ਿਸੌਭਾਗ੍ਯਵਿਧਾਨਸੁਂਦਰਿ
ਹੇ ਮਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਭਵਾਨੀ, ਮੰਗਲਮਈ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਭਾਗ ਦਿੰਦੀ ਸਹਚਰੀ—
ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯ ਏਤਾ ਕਿਲਕਾਸ਼ਿਦੇਵਤਾਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤੁ ਨ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਮਹਂ ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯਤਃ
ਇਹ ਕਾਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਗਵਾਹ ਬਣਨ; ਉਹ ਸੁਣਨ—ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਰਿਹਾ।
ਦਧੀਚਿਰਸ੍ਥੀਨਿ ਨ ਕਿਂ ਪੁਰਾ ਦਦੌ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਂ ਕਿਂ ਨ ਦਦੇऽਰ੍ਥਿਨੇ ਬਲਿਃ
ਕੀ ਦਧੀਚਿ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀਆਂ? ਕੀ ਬਲੀ ਨੇ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਜਗਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ?
ਆਪृਚ੍ਛ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸਮੁਨੀਨ੍ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਃ ਸਬਾਲਵृਦ੍ਧਾਨਪਿ ਤਤ੍ਰਵਾਸਿਨਃ
ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਤੇ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ—
ਪ੍ਰੋषਿਤਸ੍ਯ ਪਰਿਤੋਪਿ ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਰ੍ਨੀਚਵਰ੍ਤ੍ਮਪਰਿਵਰ੍ਤਿਨੋਪਿ ਵਾ
ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਦੂਰ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਨੀਵੀਂ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲ ਪਿਆ ਹੋਵੇ—
ਵਰਂ ਹਿ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਤृਣਵृਕ੍ਸ਼ਗੁਲ੍ਮਕਾਸ਼੍ਚਰਂਤਿ ਪਾਪਂ ਨ ਚਰਂਤਿ ਨਾਨ੍ਯਤਃ
ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਘਾਸ, ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਬੂਟੇ ਵੀ ਚੱਲਦੇ ਰਹਿਣ, ਇਹ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਪ ਇੱਥੇ ਹੀ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ।
ਅਸਿਂ ਹ੍ਯੁਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਪੁਨਃਪੁਨਰ੍ਮੁਨਿਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦਮਾਲਾਃ ਪਰਿਤੋ ਵਿਲੋਕਯਨ੍
ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪਾਣੀ ਛੂਹ ਕੇ, ਮੰਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਨਿਹਾਰਿਆ।
ਸ੍ਵੈਰਂ ਹਸਂਤ੍ਵਦ੍ਯ ਵਿਧਾਯ ਤਾਲਿਕਾਂ ਮਿਥਃਕਰੇਣਾਪਿ ਕਰਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ
ਅੱਜ ਉਹ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਹੱਸਣ, ਹੱਥ ਤਾਲੀਆਂ ਮਾਰਣ ਤੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਹੱਥ ਫੜ ਲੈਣ।
ਇਤ੍ਥਂ ਵਿਲਪ੍ਯ ਬਹੁਸ਼ਃ ਸ ਮੁਨਿਸ੍ਤ੍ਵਗਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਰੌਂਚਯੁਗ੍ਮਵਦਹੋ ਅਬਲਾਸਹਾਯਃ 4.1.5.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰੌਂਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਜੋੜਾ ਵਿੱਛੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ਼ਿਵਸ਼ਿਵੇਤਿ ਸ਼ਿਵੇਤਿ ਚੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਵਃਪ੍ਰਿਯੇਤਿ ਕਠਿਨਾਹਿ ਦਿਵੌਕਸਸ੍ਤੇ
ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, 'ਸ਼ਿਵਾ, ਸ਼ਿਵਾ' ਤੇ 'ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ' ਆਖਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਰੁਕ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਿਆ।
ਯਾਵਦ੍ਵ੍ਰਜੇਤ੍ਤ੍ਰਿਚਤੁਰਾਣਿ ਪਦਾਨਿ ਖੇਦਾਤ੍ਸ੍ਵੇਦੋਦਬਿਂਦੁਕਣਿਕਾਂਚਿਤਭਾਲਦੇਸ਼ਃ
ਉਹ ਜਦ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਕਦਮ ਚਲਿਆ, ਥਕਾਵਟ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਪਸੀਨੇ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਆ ਗਈਆਂ।
ਤਪੋਯਾਨਮਿਵਾਰੁਹ੍ਯ ਨਿਮੇषਾਰ੍ਧੇਨ ਵੈ ਮੁਨਿਃ
ਤਪ ਦੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਅੱਖ ਦੇ ਝਪਕਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਚਕਂਪੇ ਚਾਚਲਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵਾਗ੍ਰਸ੍ਥਿਤਮ ਮੁਨਿਮ੍
ਜਦ ਪਹਾੜ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਖੜਾ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਬਣ ਲੱਗਾ।
ਤਪਃਕ੍ਰੋਧਸਮੁਤ੍ਥਾਭ੍ਯਾਂ ਕਾਸ਼ੀਵਿਰਹਜਨ੍ਮਨਾ
ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਵਿਛੋੜੀ ਤੋਂ, ਤੇ ਤਪ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਇਹ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
ਗਿਰਿਃ ਖਰ੍ਵਤਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਿਵਿਕ੍ਸ਼ੁਰਵਨੀਮਿਵ
ਪਹਾੜ ਛੋਟਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ।
ਪੁਨਰਾਗਮਨਂ ਚੇਨ੍ਮੇ ਤਾਵਤ੍ਖਰ੍ਵਤਰੋ ਭਵ
ਜੇ ਉਹ ਮੁੜ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਛੋਟਾ ਹੋ ਜਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮਾਸ਼ਾਂ ਸਨਾਥਾਮਕਰੋਨ੍ਮੁਨਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਸਰਾ ਬਣਾਇਆ।
ਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮੁਨਿਵਰੇ ਵੇਪਮਾਨਸ੍ਤਦਾ ਗਿਰਿਃ
ਜਦ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਪਹਾੜ ਕੰਬਣ ਲੱਗਾ।
ਅਦ੍ਯਾਜਾਤਃ ਪੁਨਰਹਂ ਨ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਯਦਗਸ੍ਤਿਨਾ 4.1.5.
ਅੱਜ ਮੈਂ ਨਵਾਂ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਅਰੁਣੋਪਿ ਚ ਤਤ੍ਕਾਲੇ ਕਾਲਜ੍ਞੋ ऽਸ਼੍ਵਾਨਕਾਲਯਤ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਅਰੁਣਾ ਜੋ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਸਵੇਰ ਆਉਣ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਅਦ੍ਯ ਸ਼੍ਵੋ ਵਾ ਪਰਸ਼੍ਵੋ ਵਾਪ੍ਯਾਗਮਿਪ੍ਯਤਿ ਵੈ ਮੁਨਿਃ
ਅੱਜ, ਕੱਲ੍ਹ ਜਾਂ ਪਰਸੋਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਾਦ੍ਯਾਪਿ ਮੁਨਿਰਾਯਾਤਿ ਨਾਦ੍ਯਾਪਿਗਿਰਿਰੇਧਤੇ
ਅਜੇ ਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
ਵਿਵਰ੍ਧਿषਤਿ ਯੋ ਨੀਚਃ ਪਰਾਸੂਯਾਂ ਸਮੁਦ੍ਵਹਨ੍
ਜੋ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਦਾ ਹੋ ਕੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵਧਦਾ ਨਹੀਂ।