ਸਹੋਵਾਚੇਤਿ ਜਾਬਾਲਿਰਾਰੁਣੇਸਿਰਿਡਾਮਤਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਬਾਲੀ ਨੇ ਇਰੀਡਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਰੁਣੇਯ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਸਾ ਸੁषੁਮ੍ਣਾ ਪਰਾਨਾਡੀ ਤ੍ਰਯਂ ਵਾਰਾਣਸੀਤ੍ਵਸੌ
ਉਹ ਸੁਸ਼ੁਮਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਨਾਡੀ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਨਾਡੀਆਂ ਹੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਹਨ।
ਤਾਰਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵ੍ਯਾਚष੍ਟੇ ਤੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਭਵਂਤਿ ਹਿ
ਤਾਰਕ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਗਵਾਨਂਤਕਾਲੇऽਤ੍ਰ ਤਾਰਕਸ੍ਯੋਪਦੇਸ਼ਤਃ
ਅੰਤ ਸਮੇਂ, ਤਾਰਕ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ, ਭਗਵਾਨ ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਵਿਮੁਕ੍ਤਸਮਂਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਨਾਵਿਮੁਕ੍ਤਸਮਾ ਗਤਿਃ
ਅਵਿਮੁਕਤ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਖੇਤਰ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਅਵਿਮੁਕਤ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।
ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਯੋਨ੍ਯਤ੍ਰ ਕੁਰੁਤੇ ਰਤਿਮ੍ 4.1.5.
ਅਵਿਮੁਕਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਥਾਂ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਇਤ੍ਥਂ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਮੁਨਿਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪ੍ਰਭਾਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਤਃ ਪੁਰਾਣਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਹੋਈ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲਈ।
ਸ਼੍ਰੀਕਾਲਰਾਜਂ ਚ ਤਤਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞਾਪਯਾਮਾਸ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ੍ਯਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕਾਲਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਬੇਨਤੀ ਰੱਖੀ।
ਹਾ ਕਾਲਰਾਜਪ੍ਰਤਿ ਭੂਤਮਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤ੍ਯष੍ਟਮਿਪ੍ਰਤ੍ਯਵਨੀਸੁਤਾਰ੍ਕਮ੍
ਹਾਏ ਕਾਲਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋ; ਭੂਤ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੂਰਜ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹਨ।
ਹਾ ਕਾਲਭੈਰਵ ਭਵਾਨਭਿਤੋ ਭਯਾਰ੍ਤਾਨ੍ਮਾਭੈष੍ਟ ਚੇ ਤਿਭਣਨੈਃ ਸ੍ਵਕਰਂ ਪ੍ਰਸਾਰ੍ਯ
ਹਾਏ ਕਾਲਭੈਰਵ, ਤੁਸੀਂ ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਹੋ—ਜੋ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਉਹ ਡਰੋ ਨਾ! ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਵਧਾਇਆ।
ਹੇ ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਜ ਰਜਨੀਕਰ ਚਾਰੁਮੂਰ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਪੂਰ੍ਣਭਦ੍ਰਸੁਤਨਾਯਕ ਦਂਡਪਾਣੇ
ਹੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਪੂਰਨਭਦ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਦੰਡ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ—
ਤ੍ਵਮਨ੍ਨਦਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਿਲ ਜੀਵਦਾਤਾ ਤ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਨਦਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਿਲ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦੋਪਿ
ਤੁਸੀਂ ਅੰਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ।
ਗਣੌ ਤ੍ਵਦੀਯੌ ਕਿਲ ਸਂਭ੍ਰਮੋਦ੍ਭ੍ਰਮਾਵਤ੍ਰਸ੍ਥਵृਤ੍ਤਾਂਤ ਵਿਚਾਰਕੋਵਿਦੌ
ਤੁਾਡੇ ਦੋ ਸਹਾਇਕ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਲਫਿਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਤਾਵਲੀ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਭਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁ ਪ੍ਰਭੋ ਢੁਂਢਿਵਿਨਾਯਕ ਤ੍ਵਂ ਵਾਚਂ ਮਦੀਯਾਂ ਤੁਰਟਾਮ੍ਯਨਾਥਵਤ੍ ।। ਤ੍ਵਤ੍ਸ੍ਥਾਃ ਸਮਸ੍ਤਾਃ ਕਿਲ ਵਿਘ੍ਨਪੂਗਾਃ ਕਿਮਤ੍ਰ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਵਦਾਸ੍ਥਿਤੋਹਮ੍
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ ਢੂੰਢੀ ਵਿਨਾਇਕ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ! ਮੈਂ ਬੇਸਹਾਰਾ ਤੇ ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ ਹਾਂ। ਸਾਰੇ ਵਿਘਨ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹਨ—ਫਿਰ ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਵਾਂਗ ਕਿਉਂ ਪੀੜਤ ਹਾਂ?
ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤ੍ਵਮੀ ਪਂਚ ਵਿਨਾਯਕਾਸ਼੍ਚ ਚਿਂਤਾਮਣਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਕਪਰ੍ਦਿਨਾਮਾ
ਇਹ ਪੰਜ ਵਿਨਾਇਕ ਤੇ ਚਿੰਤਾਮਣੀ, ਜੋ ਕਪਰਦਿਨਾਮਾ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸੁਣਨ।
ਪਰਾਪਵਾਦੋ ਨ ਮਯਾ ਕਿਲੋਕ੍ਤਃ ਪਰਾਪਕਾਰੋਪਿ ਮਯਾ ਕृਤੋ ਨ 4.1.5.
ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਨਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
ਗਂਗਾ ਤ੍ਰਿਕਾਲਂ ਪਰਿਸੇਵਿਤਾ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੀਵਿਸ਼੍ਵਨਾਥੋਪਿ ਸਦਾ ਵਿਲੋਕਿਤਃ
ਮੈਂ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨਵੇਂ ਵੇਲੇ ਸੇਵਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਹਾਰਿਆ ਹੈ।
ਮਾਤਰ੍ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਭਵਾਨਿਮਂਗਲੇ ਜ੍ਯੇष੍ਠੇਸ਼ਿਸੌਭਾਗ੍ਯਵਿਧਾਨਸੁਂਦਰਿ
ਹੇ ਮਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਭਵਾਨੀ, ਮੰਗਲਮਈ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਭਾਗ ਦਿੰਦੀ ਸਹਚਰੀ—
ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯ ਏਤਾ ਕਿਲਕਾਸ਼ਿਦੇਵਤਾਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤੁ ਨ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਮਹਂ ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯਤਃ
ਇਹ ਕਾਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਗਵਾਹ ਬਣਨ; ਉਹ ਸੁਣਨ—ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਰਿਹਾ।
ਦਧੀਚਿਰਸ੍ਥੀਨਿ ਨ ਕਿਂ ਪੁਰਾ ਦਦੌ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਂ ਕਿਂ ਨ ਦਦੇऽਰ੍ਥਿਨੇ ਬਲਿਃ
ਕੀ ਦਧੀਚਿ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀਆਂ? ਕੀ ਬਲੀ ਨੇ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਜਗਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ?
ਆਪृਚ੍ਛ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸਮੁਨੀਨ੍ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਃ ਸਬਾਲਵृਦ੍ਧਾਨਪਿ ਤਤ੍ਰਵਾਸਿਨਃ
ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਤੇ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ—
ਪ੍ਰੋषਿਤਸ੍ਯ ਪਰਿਤੋਪਿ ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਰ੍ਨੀਚਵਰ੍ਤ੍ਮਪਰਿਵਰ੍ਤਿਨੋਪਿ ਵਾ
ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਦੂਰ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਨੀਵੀਂ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲ ਪਿਆ ਹੋਵੇ—
ਵਰਂ ਹਿ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਤृਣਵृਕ੍ਸ਼ਗੁਲ੍ਮਕਾਸ਼੍ਚਰਂਤਿ ਪਾਪਂ ਨ ਚਰਂਤਿ ਨਾਨ੍ਯਤਃ
ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਘਾਸ, ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਬੂਟੇ ਵੀ ਚੱਲਦੇ ਰਹਿਣ, ਇਹ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਪ ਇੱਥੇ ਹੀ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ।
ਅਸਿਂ ਹ੍ਯੁਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਪੁਨਃਪੁਨਰ੍ਮੁਨਿਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦਮਾਲਾਃ ਪਰਿਤੋ ਵਿਲੋਕਯਨ੍
ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪਾਣੀ ਛੂਹ ਕੇ, ਮੰਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਨਿਹਾਰਿਆ।
ਸ੍ਵੈਰਂ ਹਸਂਤ੍ਵਦ੍ਯ ਵਿਧਾਯ ਤਾਲਿਕਾਂ ਮਿਥਃਕਰੇਣਾਪਿ ਕਰਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ
ਅੱਜ ਉਹ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਹੱਸਣ, ਹੱਥ ਤਾਲੀਆਂ ਮਾਰਣ ਤੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਹੱਥ ਫੜ ਲੈਣ।
ਇਤ੍ਥਂ ਵਿਲਪ੍ਯ ਬਹੁਸ਼ਃ ਸ ਮੁਨਿਸ੍ਤ੍ਵਗਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਰੌਂਚਯੁਗ੍ਮਵਦਹੋ ਅਬਲਾਸਹਾਯਃ 4.1.5.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰੌਂਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਜੋੜਾ ਵਿੱਛੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ਼ਿਵਸ਼ਿਵੇਤਿ ਸ਼ਿਵੇਤਿ ਚੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਵਃਪ੍ਰਿਯੇਤਿ ਕਠਿਨਾਹਿ ਦਿਵੌਕਸਸ੍ਤੇ
ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, 'ਸ਼ਿਵਾ, ਸ਼ਿਵਾ' ਤੇ 'ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ' ਆਖਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਰੁਕ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਿਆ।
ਯਾਵਦ੍ਵ੍ਰਜੇਤ੍ਤ੍ਰਿਚਤੁਰਾਣਿ ਪਦਾਨਿ ਖੇਦਾਤ੍ਸ੍ਵੇਦੋਦਬਿਂਦੁਕਣਿਕਾਂਚਿਤਭਾਲਦੇਸ਼ਃ
ਉਹ ਜਦ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਕਦਮ ਚਲਿਆ, ਥਕਾਵਟ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਪਸੀਨੇ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਆ ਗਈਆਂ।
ਤਪੋਯਾਨਮਿਵਾਰੁਹ੍ਯ ਨਿਮੇषਾਰ੍ਧੇਨ ਵੈ ਮੁਨਿਃ
ਤਪ ਦੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਅੱਖ ਦੇ ਝਪਕਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਚਕਂਪੇ ਚਾਚਲਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵਾਗ੍ਰਸ੍ਥਿਤਮ ਮੁਨਿਮ੍
ਜਦ ਪਹਾੜ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਖੜਾ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਬਣ ਲੱਗਾ।