ਪਂਚਤੀਰ੍ਥਾਵਲੋਕਾਚ੍ਚ ਤਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੇਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਪੰਜ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵੈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ—
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਜਪੈਰ੍ਨਮਸ੍ਕਾਰੈਸ੍ਤੁ ਨਰ੍ਤ੍ਤਨੈਃ 4.1.3.
ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ, ਸਤੁਤੀਆਂ, ਜਪ, ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਨੱਚਣ ਨਾਲ—
ਧੂਰ੍ਜਟੇ ਨੀਲਕਂਠੇਸ਼ ਪਿਨਾਕਿਞ੍ਸ਼ਸ਼ਿਸ਼ੇਖਰ
ਹੇ ਧੂਰਜਟ, ਹੇ ਨੀਲਕੰਠ, ਹੇ ਪਿਨਾਕ ਧਾਰੀ, ਹੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸਜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ,
ਮੁਕ੍ਤਿਮਂਡਪਿਕਾਯਾਂ ਚ ਨਿਮੇषਾਰ੍ਧੋ ਪਵੇਸ਼ਨਾਤ੍
ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ, ਅੱਖ ਦੀ ਅੱਧੀ ਪਲਕ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਾਦਿਕਰ੍ਮਕਰਣਾਤ੍ਤਥਾਤਿਥਿਸਮਰ੍ਚਨੈਃ
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਤੇ ਨਿਯਤ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ,
ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਯਥਾ ਚਂਦ੍ਰਃ ਕਲਯਾ ਕਲਯੈਧਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ,
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਬੀਜੋ ਵਿਪ੍ਰਪਾਦਾਂਬੁਸਿਕ੍ਤਃ ਸ਼ਾਖਾਵਿਦ੍ਯਾਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚਤਸ੍ਰੋ ਦਸ਼ਾਪਿ
ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਬੀਜ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸੀਚਿਆ ਗਿਆ, ਚਾਰ ਵਿਦਿਆ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਂ ਅਤੇ ਦਸ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾਨਾਮਤ੍ਰਦਾਤ੍ਰੀ ਭਵਾਨੀ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨ੍ਪੂਰਯੇਦਤ੍ਰ ਢੁਂਢਿਃ
ਇਥੇ ਭਵਾਨੀ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਇਥੇ ਢੂੰਢੀ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਚ੍ਚਤੁष੍ਪਾਦਰੂਪਃ ਕਾਸ਼੍ਯਾਮਰ੍ਥਃ ਸੋਪ੍ਯਨੇ ਕਪ੍ਰਕਾਰਃ
ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੋ ਯਤ੍ਰ ਨ ਤਤ੍ਰ ਚਿਤ੍ਰਂ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਾਮृਤਰੂਪਰੂਪਃ
ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਕੋਈ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਉਥੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਾਣਾ ਗੀਰ੍ਵਾਣਾ ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤੂਟਜਂ ਮੁਨੇਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜੋ ਗੀਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਯਾਮਾਕਾਂਜਲਿਯਾਞ੍ਚਾਰ੍ਥਮृषਿਕਨ੍ਯਾਨੁਯਾਯਿਭਿਃ 4.1.3.
ਕਾਲੇ ਦਾਣੇ ਹਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਦੇ ਹੋਏ, ਰਿਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਥੀ ਬਣ ਕੇ।
ਵਿਧੂਯ ਸਰ੍ਵ ਪਾਪਾਨਿ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾऽਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕृਤਾਨ੍ਯਪਿ
ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਚਾਹੇ ਜਾਣ ਕੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਕੀਤੇ ਹੋਣ,
ਸਰ੍ਵਲੋਕਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਤਦਾਖ੍ਯਾਹਿ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ।
ਧਿषਣਾਧਿਪਤੇਰਾਸ੍ਯਂ ਵਿਬੁਧਾ ਵ੍ਯਾਲੁਲੋਕਿਰੇ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਿਆ।
ਵਾਕ੍ਪਤਿਰੁਵਾਚ ਧਨ੍ਯੋਸਿ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋਸਿ ਮਾਨ੍ਯੋਸਿ ਮਹਤਾ ਮਪਿ
ਵਾਕਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਧਨਵੰਤ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਸਭ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਮਹਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈਂ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪ੍ਰਤਿਨਗਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਰਣ੍ਯਂ ਤਪੋਧਨਾਃ
ਤਪਸਵੀ, ਹਰ ਆਸ਼ਰਮ, ਹਰ ਨਗਰ ਅਤੇ ਹਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ,
ਤਪੋਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਤ੍ਵਯੀਹਾਸ੍ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਤੇਜਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਸ੍ਥਿਰਮ੍
ਤਪ ਦੀ ਦੌਲਤ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਜੋਤ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਹੈ।
ਪਤਿਵ੍ਰਤੇਯਂ ਕਲ੍ਯਾਣੀ ਲੋਪਾਮੁਦ੍ਰਾ ਸਧਰ੍ਮਿਣੀ
ਇਹ ਸੁਭਾਗੀ ਲੋਪਾਮੁਦਰਾ, ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਤੇਰੀ ਧਰਮਵਾਲੀ ਸਾਥੀ ਹੈ।
ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਸ੍ਵਰੁਂਧਤ੍ਯਾ ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਾਪ੍ਯਨਸੂਯਯਾ
ਪਤਿਵਰਤਾ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਵਰੁੰਧਤੀ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਅਤੇ ਅਨਸੂਯਾ ਵਰਗੀਆਂ,
ਮੇਨਯਾ ਚ ਸੁਨੀਤ੍ਯਾ ਚ ਸਂਜ੍ਞਯਾ ਸ੍ਵਾਹਯਾ ਤਥਾ
ਮੇਨਾ, ਸੁਨੀਤੀ, ਸੰਜਨਾ ਅਤੇ ਸਵਾਹਾ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰਾ,
ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਭੁਕ੍ਤੇ ਤ੍ਵਯਿ ਮੁਨੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਤ੍ਵਯਿ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਹ ਤੇਰੇ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਖਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਨਲਂਕृਤਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤਵ ਨੋ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍ 4.1.4.
ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਬਿਨਾ ਸਿੰਗਾਰ ਕੀਤੇ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀ।
ਨ ਚ ਤੇ ਨਾਮ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਤ੍ਤਵਾਯੁष੍ਯਵਿਵृਦ੍ਧਯੇ
ਉਹ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੇਰੀ ਉਮਰ ਵਧੇ।
ਆਕ੍ਰੁष੍ਟਾਪਿ ਨ ਚਾਕ੍ਰੋਸ਼ੇਤ੍ਤਾਡਿਤਾਪਿ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ
ਜੇਕਰ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਡਾਂਟਦੀ; ਜੇਕਰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਆਹੂਤਾ ਗृਹਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨ ਚਿਰਂ ਤਿष੍ਠਤਿ ਦ੍ਵਾਰਿ ਨ ਦ੍ਵਾਰਮੁਪਸੇਵਤੇ
ਉਹ ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਖੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਦਰਵਾਜੇ ਦੇ ਕੋਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੂਜੋਪਕਰਣਂ ਸਰ੍ਵਮਨੁਕ੍ਤਾ ਸਾਧਯੇਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਆਪਣੇ ਆਪ, ਬਿਨਾ ਕਹੇ, ਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਵਸਰਂ ਯਥਾਕਾਲੋਚਿਤਂ ਹਿ ਯਤ੍
ਉਹ ਢੁਕਵੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੇਵਤੇ ਭਰ੍ਤ੍ਤੁਰੁਚ੍ਛਿष੍ਟਮਿष੍ਟਮਨ੍ਨਂ ਫਲਾਦਿਕਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ, ਪਸੰਦੀਦਾ ਭੋਜਨ, ਫਲ ਆਦਿ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।