ਛਤ੍ਰਾਚ੍ਛਾਦਨਿਕਾਦ੍ਯਰ੍ਥੇ ਵਰ੍षਾਕਾਲੋਚਿਤੈਰ੍ਬਹੁ
ਛਤਰੀਆਂ, ਢੱਕਣਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਰਖਾ ਦੇ ਮੌਸਮ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਮਾਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਪੁਰਾਣਪਾਠਕਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਤਿਦੇਵਾਲਯਂ ਧਨੈਃ
ਹਰ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਣਾ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਧਨ ਦੇ ਕੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਦੇਵਾਲਯ ਸੁਧਾਕਾਰ੍ਯੈਰ੍ਜੀਰ੍ਣੋਦ੍ਧਾਰੈਰਨੇਕਧਾ
ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਮਰੰਮਤ ਲਈ, ਚੂਨਾ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਵੀਂ ਬਣਾਵਟਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ।
ਨੀਰਾਜਨੈਰ੍ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਭਿਰ੍ਦਸ਼ਾਂ ਗਾਦਿ ਸੁਧੂਪਕੈਃ 4.1.3.
ਦੀਵੇ, ਸੁਗੰਧਤ ਗੁਗਲੂ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਧੂਪ-ਦੀਵੇ ਦੀ ਭੇਟ ਨਾਲ, ਉਹ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪਂਚਾਮृਤਾਨਾਂ ਸ੍ਨਪਨੈਃ ਸੁਗਂਧ ਸ੍ਨਪਨੈਰਪਿ
ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਂ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ।
ਮਹਾਪੂਜਾਰ੍ਥਮਾਲ੍ਯਾਦਿ ਗੁਂਫਨਾਰ੍ਥੈਸ੍ਤ੍ਰਿਕਾਲਤਃ
ਵੱਡੀ ਪੂਜਾ ਲਈ, ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਜਾਵਟ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ।
ਘਂਟਾਗੁਡੁਕਕੁਂਭਾਦਿ ਸ੍ਨਾਨੋਪਸ੍ਕਰਭਾਜਨੈਃ
ਘੰਟਾ, ਡੋਲਕ, ਕੂਹੜਾ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਜਪਹੋਮੈਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਪਾਠੈਃ ਸ਼ਿਵਨਾਮੋਚ੍ਚਭਾषਣੈਃ
ਜਪ, ਹੋਮ, ਸਤੁਤੀਆਂ ਦੀ ਉਚਾਰਣ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਏਵਮਾਦਿਭਿਰੁਦ੍ਦਂਡੈਃ ਕ੍ਰਿਯਾਕਾਂਡੈਰਨੇਕਸ਼ਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਦੀਨਾਨਾਥਾਂਸ਼੍ਚ ਸਂਤਰ੍ਪ੍ਯ ਨਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਂ ਵਿਭੁਮ੍
ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਬੇਸਹਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪੁਨਃ ਪੁਨਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਨਾਥਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ
ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਤੇ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਸ੍ਵਨਾਮ੍ਨਾ ਲਿਂਗਮਾਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਕੁਂਡਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਦਗ੍ਰਤਃ
ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਤੇ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅੱਗ ਦਾ ਕੂਹੜਾ ਬਣਾਇਆ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੂਰਤੋ ਦੇਵਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਮਿਵ ਭਾਸ੍ਕਰਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਸੂਰਜ ਸਮਝਿਆ।
ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਕਿਂਵਾਡਵਾਗ੍ਨਿਰ੍ਵਾ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾ ਵੈ ਤਪ੍ਯਤੇ ਤਪਃ 4.1.3.
ਕੀ ਉਹ ਸਰੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪ ਹੀ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਅੱਗ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹ ਵਾਕਈ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਅਥਵਾ ਸਰ੍ਵ ਤੇਜਾਂਸਿ ਸ਼੍ਰਿਤ੍ਵੇਮਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀਂ ਤਨੁਮ੍
ਜਾਂ ਫਿਰ, ਇਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੇਜ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲਏ ਹਨ।
ਤਪਨਸ੍ਤਪ੍ਯਤੇऽਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਦਹਨੋਪਿ ਹਿ ਦਹ੍ਯਤੇ
ਤਪਤ ਸੂਰਜ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤਪਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅੱਗ ਵੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ऽਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਹਿਂਸ੍ਰਾ ਅਪਿ ਸਮਂਤਤਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਂਡਾਦਂਡੇਨ ਕਰਟਿਃ ਸਿਂਹਂ ਕਂਡੂਯਤੇऽਭਯਃ
ਜਿੱਥੇ ਹਾਥੀ ਆਪਣੀ ਸੁੰਢ ਨਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਖੰਘਦਾ ਹੈ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ।
ਸੂਕਰਃ ਸ੍ਤਬ੍ਧਰੋਮਾਪਿ ਵਿਹਾਯ ਨਿਜਯੂਥਕਮ੍
ਸੂਅਰ, ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਪਣਾ ਝੁੰਡ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭੂਦਾਰੋਪਿ ਨ ਭੂਦਾਰਂ ਤਥਾਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾऽਨ੍ਯਤਃ
ਮਿੱਟੀ ਖੋਦਣ ਵਾਲਾ, ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਖੋਦਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਖੋਦਦਾ।
ਕ੍ਰੋਡੀਕृਤ੍ਯ ਕ੍ਰੋਡਪੋਤਂ ਤਰਕ੍ਸ਼ੁਃ ਕ੍ਰੀਡਯਤ੍ਯਹੋ
ਬਾਘ, ਸੂਅਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਚਲਤ੍ਪੁਚ੍ਛੋਥ ਪਿਬਤਿ ਫੇਨਿਲੇਨਾਨਨੇਨ ਵੈ
ਪੂਛ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਝਾਗ ਵਾਲੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯੂਕਾ ਸਂਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯੈਵ ਭਕ੍ਸ਼ਯੇਦ੍ਦਂਤਕੋਟਿਭਿਃ
ਜੂੰ, ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਜਾਂਚ ਕੇ, ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ਨਾਲ ਖਾ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਾਤਿਸ੍ਵਭਾਵਮਾਤ੍ਸਰ੍ਯਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵੈਕਤ੍ਰ ਰਮਂਤਿ ਚ 4.1.3.
ਜਾਤੀ, ਸੁਭਾਵ ਤੇ ਈਰਖਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਇਕ ਥਾਂ ਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਆਖੁਸ਼੍ਚਾਖੁਭੁਜਃ ਕਰ੍ਣਂ ਕਂਡੂਯੇਤ ਚਲਾਨਨਃ
ਚੂਹਾ, ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਦੂਜੇ ਚੂਹੇ ਦਾ ਕੰਨ ਖੁਜਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਕਂਠਂ ਘਰ੍षਯਤ੍ਯੇਵ ਕੇਕਿਕਂਠੇ ਭੁਜਂਗਮਃ
ਸੱਪ, ਆਪਣੀ ਗਰਦਨ ਮੋਰ ਦੀ ਗਰਦਨ ਨਾਲ ਰਗੜਦਾ ਹੈ।
ਵੈਰਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਲੁਠੇਦੁਤ੍ਪ੍ਲੁਤ੍ਯੋਤ੍ਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਲੀਲਯਾ
ਵੈਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਉੱਠਦੇ ਤੇ ਲੁੱਟਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਂਧੋਪਿ ਨ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਸੋਪਿ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬਿਭੇਤਿ ਨੋ
ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਫੜਦਾ ਨਹੀਂ; ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਤਦ੍ਦृष੍ਟਿਪਾਤਂ ਮੁਂਚਨ੍ਵੈ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋ ਦੂਰਂ ਵ੍ਰਜਤ੍ਯਹੋ ਉਭੇ ਕਥਯਤੋ ऽਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਸਖ੍ਯਾਵਿਵਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤੇ
ਬਾਘ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਹਟਾ ਕੇ ਦੂਰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੋਵੇਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮਿਤਰ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾਪ੍ਯੁਦ੍ਦਂਡਕੋਦਂਡਂ ਸ਼ਬਰਂ ਸ਼ਂਬਰੋਮृਗਃ
ਹਰਣ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ, ਭੱਜਦਾ ਨਹੀਂ।