ਯਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮੇऽਸ੍ਤਿ ਜਿਜ੍ਞਾਸਾ ਯਸ੍ਯ ਪਾਪਾਦ੍ਭਯਂ ਮਹਤ੍
ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਡਰ ਹੈ,
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸੁ ਵਿਦ੍ਯਾਸੁ ਪੁਰਾਣਂ ਦੀਪ ਉਤ੍ਤਮਃ 4.1.2.
ਚੌਦਾਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚਾਨਣ ਹੈ।
ਉਤ੍ਫੁਲ੍ਲਪਦ੍ਮਨਯਨਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਃ ਸੁਕृਤਾਰ੍ਥਿਨਃ 4.1.2.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਨੇਕ ਇਨਾਮ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਇਹ ਵਂਸ਼ਂ ਪਰਿਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵ ਸੁਖਾਨਿ ਚ
ਇਥੇ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਕੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ,
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਅਵਾਪ੍ਯ ਕਾਸ਼ੀਂ ਗੀਰ੍ਵਾਣੈਃ ਕਿਮਕਾਰਿ ਵਦਾਚ੍ਯੁਤ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕਾਸੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਅਚੁਤ? ਦੱਸੋ।
ਅਧੀਤ੍ਯੇਮਾਂ ਕਥਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਨ ਤृਪ੍ਤਿਮਧਿਯਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਇਹ ਦਿਵਿਆ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਵੀ ਮੇਰਾ ਮਨ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਕਥਂ ਵਿਂਧ੍ਯੋਪ੍ਯਵਾਪ ਸ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਤਾਦृਗੁਨ੍ਨਤਃ
ਵਿੰਧਿਆ, ਜੋ ਇਤਨਾ ਉੱਚਾ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ?
ਇਤਿ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵ੍ਯਾਸਃ ਪਾਰਾਸ਼ਰੋ ਮੁਨਿਃ
ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਆਸ, ਪਾਰਾਸਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਿਸ਼ੀ,
ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ ਸ਼ੁਕਵੈਸ਼ਂਪਾਯਨਾਦ੍ਯਾਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤ੍ਵੇਤੇ ਚ ਬਾਲਕਾਃ
ਪਾਰਾਸਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼ੁਕ, ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਅਤੇ ਇਹ ਹੋਰ ਬੱਚੇ ਸੁਣਨ।
ਤਤੋ ਵਾਰਾਣਸੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਗੀਰ੍ਵਾਣਾਃ ਸਮਹਰ੍षਯਃ
ਫਿਰ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਸਚੈਲਮਭਿਮਜ੍ਜ੍ਯਾਥ ਕृਤਸਂਧ੍ਯਾਦਿਸਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਪੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸੰਧਿਆ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਸਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਤੀਰ੍ਥਵਾਸਾਰ੍ਥਿਨਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸਂਤਰ੍ਪ੍ਯ ਚ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਤੀਰਥ ਵਾਸਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਪਾਤ੍ਰੈਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਰੌਪ੍ਯਾਦਿ ਨਿਰ੍ਮਿਤੈਃ
ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਰਤਨਾਂ ਨਾਲ,
ਸਗੋਰਸੈਰਨ੍ਨਦਾਨੈਰ੍ਧਾਨ੍ਯਦਾਨੈਰਨੇਕਧਾ ।। 4.1.3.
ਗੋਆਂ ਸਮੇਤ ਭੋਜਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਅਨਾਜ ਦੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਨਾਲ,
ਸਤੂਲੈਰ੍ਮृਦੁਪਰ੍ਯਂਕੈਰ੍ਦੀਪਿਕਾਦਰ੍ਪਣਾਸਨੈਃ
ਮੁਲਾਇਮ ਤੇ ਗੱਦੇ ਵਾਲੀਆਂ ਬੈਠਕਾਂ, ਦੀਵੇ, ਆਇਨੇ ਅਤੇ ਕੁਰਸੀਆਂ ਨਾਲ,
ਚਿਤ੍ਰਧ੍ਵਜਪਤਾਕਾਭਿਰੁਲ੍ਲੋਚੈਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਚਾਰੁਭਿਃ
ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਅਤੇ ਪਤਾਕਾਵਾਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਚੰਦ ਵਰਗੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸਜਾਵਟਾਂ ਨਾਲ,
ਉਪਾਨਤ੍ਪਾਦੁਕਾਭਿਸ਼੍ਚ ਯਤਿਨਸ਼੍ਚ ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ
ਜੁੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚੱਪਲਾਂ, ਅਤੇ ਯਤੀ ਤੇ ਤਪਸਵੀ ਲਈ,
ਦਂਡੈਃ ਕਮਂਡਲੁਯੁਤੈਰਜਿਨੈਰ੍ਮृਗਸਂਭਵੈਃ
ਲਾਠੀਆਂ, ਕਮੰਡਲ ਅਤੇ ਹਿਰਣ ਦੀਆਂ ਖਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਨਾਲ,
ਮਠੈਰ੍ਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥਿਨਾਮਨ੍ਨੈਰਤਿਥ੍ਯਰ੍ਥਂ ਮਹਾਧਨੈਃ
ਮਠਾਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਭੋਜਨ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਦੌਲਤ ਅਤਿਥੀ-ਸੇਵਾ ਲਈ,
ਬਹੁਧੌषਧਦਾਨੈਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਰਦਾਨੈਰਨੇਕਸ਼ਃ
ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਅਤੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਭੰਡਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ।
ਛਤ੍ਰਾਚ੍ਛਾਦਨਿਕਾਦ੍ਯਰ੍ਥੇ ਵਰ੍षਾਕਾਲੋਚਿਤੈਰ੍ਬਹੁ
ਛਤਰੀਆਂ, ਢੱਕਣਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਰਖਾ ਦੇ ਮੌਸਮ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਮਾਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਪੁਰਾਣਪਾਠਕਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਤਿਦੇਵਾਲਯਂ ਧਨੈਃ
ਹਰ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਣਾ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਧਨ ਦੇ ਕੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਦੇਵਾਲਯ ਸੁਧਾਕਾਰ੍ਯੈਰ੍ਜੀਰ੍ਣੋਦ੍ਧਾਰੈਰਨੇਕਧਾ
ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਮਰੰਮਤ ਲਈ, ਚੂਨਾ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਵੀਂ ਬਣਾਵਟਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ।
ਨੀਰਾਜਨੈਰ੍ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਭਿਰ੍ਦਸ਼ਾਂ ਗਾਦਿ ਸੁਧੂਪਕੈਃ 4.1.3.
ਦੀਵੇ, ਸੁਗੰਧਤ ਗੁਗਲੂ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਧੂਪ-ਦੀਵੇ ਦੀ ਭੇਟ ਨਾਲ, ਉਹ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪਂਚਾਮृਤਾਨਾਂ ਸ੍ਨਪਨੈਃ ਸੁਗਂਧ ਸ੍ਨਪਨੈਰਪਿ
ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਂ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ।
ਮਹਾਪੂਜਾਰ੍ਥਮਾਲ੍ਯਾਦਿ ਗੁਂਫਨਾਰ੍ਥੈਸ੍ਤ੍ਰਿਕਾਲਤਃ
ਵੱਡੀ ਪੂਜਾ ਲਈ, ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਜਾਵਟ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ।
ਘਂਟਾਗੁਡੁਕਕੁਂਭਾਦਿ ਸ੍ਨਾਨੋਪਸ੍ਕਰਭਾਜਨੈਃ
ਘੰਟਾ, ਡੋਲਕ, ਕੂਹੜਾ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਜਪਹੋਮੈਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਪਾਠੈਃ ਸ਼ਿਵਨਾਮੋਚ੍ਚਭਾषਣੈਃ
ਜਪ, ਹੋਮ, ਸਤੁਤੀਆਂ ਦੀ ਉਚਾਰਣ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਏਵਮਾਦਿਭਿਰੁਦ੍ਦਂਡੈਃ ਕ੍ਰਿਯਾਕਾਂਡੈਰਨੇਕਸ਼ਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਦੀਨਾਨਾਥਾਂਸ਼੍ਚ ਸਂਤਰ੍ਪ੍ਯ ਨਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਂ ਵਿਭੁਮ੍
ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਬੇਸਹਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਸੀ।