ਯਦ੍ਯੇਵਂ ਭਵਿਤਾ ਨਾਸ਼ਸ੍ਤਦੇਕਂ ਦੇਵ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯੇ
ਜੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ ਹੋਣਾ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੋਡ਼ੋਂ ਇਕੋ ਇਕ ਗੱਲ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।
ਤਤਸ੍ਤਥੇਤਿ ਤਂ ਪ੍ਰਾਹ ਕੇਸ਼ਵੋ ਦੇਵਸਂਸਦਿ
ਫਿਰ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਾਵਤੀਰ੍ਣੋऽਸੌ ਸਹ ਦੇਵੈਰ੍ਹਰਿਸ੍ਤਦਾ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆ ਉਤਰੇ।
ਸੂਰ੍ਯਵਰ੍ਚਾਃ ਸ ਚਾਯਂ ਹਿ ਨਿਹਤੋ ਭੈਮਿਪੁਤ੍ਰਕਃ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੋषੋ ਨ ਕृष੍ਣੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਭੂ ਮਿਪੈਃ
ਭੀਮ ਦਾ ਇਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਯਦ੍ਯੇਨਮਧੁਨਾ ਨੈਵ ਹਨ੍ਯਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਚੋऽਨ੍ਯਥਾ
ਜੇ ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦਾ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਬਚਨ ਝੂਠਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਗੁਪ੍ਤਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਮਯੈਵਾऽਸੌ ਨਿਯੁਕ੍ਤੋ ਦੇਵ੍ਯਨੁਸ੍ਮृਤੌ
ਉਹ ਮੈਥੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਲੁਕਵੇਂ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ, ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਚਂਡਿਕਾ ਦੇਵੀ ਤਦਾ ਭਕ੍ਤਸ਼ਿਰਸ੍ਤ੍ਵਿਦਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਚੰਡਿਕਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਭਗਤ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਯਥਾ ਰਾਹੁਸ਼ਿਰਸ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ਤਚ੍ਛਿਰਃ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਤਾਨ੍
ਜਿਵੇਂ ਰਾਹੂ ਦਾ ਸਿਰ, ਉਸ ਸਿਰ ਨੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਤਤਃ ਕृष੍ਣੋ ਵਚਃ ਪ੍ਰਾਹ ਮੇਘਗਂਭੀਰਵਾਕ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੰਭੀਰ ਸੀ, ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਤਾਵਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਵਤ੍ਸ ਪੂਜ੍ਯੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਹੁਣ ਤੋਂ, ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸ੍ਵਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਚ ਲੋਕੇषੁ ਦੇਵੀਨਾਂ ਦਾਸ੍ਯਸੇ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ ਪਿਟਕਾਸ੍ਤਾਃ ਸੁਖੇਨੈਵ ਸ਼ਾਮਯਿष੍ਯਸਿ ਪੂਜਨਾਤ੍
ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਠਿਕਾਣਾ ਦੇਵੇਂਗਾ; ਉਹ ਪੀਠਾਂ ਤੂੰ ਪੂਜਾ ਰਾਹੀਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦੇਵੇਂਗਾ।
ਇਦਂ ਚ ਸ਼ृਂਗਮਾਰੁਹ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯ ਯੁਦ੍ਧਂ ਯਥਾ ਭਵੇਤ੍
ਹੁਣ, ਇਸ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਜੰਗ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਵੇਖ।
ਧਾਵਂਤਃ ਕੌਰਵਾਸ੍ਤ੍ਵਸ੍ਮਾਨ੍ਵਯਂ ਯਾਮਸ੍ਤ੍ਵਮੂਨਿਤਿ
ਕੌਰਵਾਂ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਨ; ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਬਰ੍ਬਰੀਕਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚੈਵ ਗਿਰਿਸ਼ृਂਗਮਵਾਪ੍ਯ ਤਤ੍ ਤਤੋ ਯੁਦ੍ਧਂ ਮਹਦਭੂਤ੍ਕੁਰੁਪਾਂਡਵਸੇਨਯੋਃ ।।1.2.66.
ਬਰਬਰੀਕ ਦਾ ਸਿਰ, ਜਦ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕੁਰੂ ਤੇ ਪਾਂਡਵ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਜੰਗ ਵੇਖਿਆ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਾਹੇਨ ਹਤਾ ਯੇ ਚ ਦ੍ਰੋਣਵृषਾਦਯਃ
ਅਠਾਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਡ੍ਰੋਣ ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ ਵਰਗੇ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੋ ਜ੍ਞਾਤਿਮਧ੍ਯੇ ਗੋਵਿਂਦਂ ਸਮਭਾषਤ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚ, ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਤ੍ਵਯੈਵ ਨਾਥੇਨ ਹਰੇ ਨਮਸ੍ਤੇ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਹਰੀ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁਰਖ, ਸਾਡਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਯੇਨ ਧ੍ਵਸ੍ਤਾ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਸ੍ਤਂ ਨਿਰਾਕृਤ੍ਯ ਮਾਂ ਨृਪ
ਜਿਸ ਨੇ ਧਾਰਤਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਅਲੱਗ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨਂ ਫਾਲ੍ਗੁਨਂ ਚ ਸਾਤ੍ਯਕਿਂ ਮਾਂ ਚ ਪਾਂਡਵ
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਯੁਮਨ, ਫਾਲਗੁਨ, ਸਾਤ੍ਯਕੀ ਤੇ ਮੈਂ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ,
ਨ ਮਯਾ ਨ ਤ੍ਵਯਾ ਪਾਰ੍ਥ ਨਾਨ੍ਯੇਨਾਪ੍ਯਰਯੋ ਹਤਾਃ
ਨਾ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ, ਨਾ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ, ਪਾਰਥ, ਤੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਵੈਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਅਹਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵਦਾਗ੍ਰਸ੍ਥਂ ਨਰਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਂਯੁਗੇ
ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਮਰਦ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।
ਅਥ ਚੇਦਸ੍ਤਿ ਤ੍ਵਤ੍ਪੌਤ੍ਰਮੁਚ੍ਚਸ੍ਥਂ ਵਚ੍ਮਿ ਹਂਤ ਕਃ
ਜੇ ਤੇਰਾ ਪੌਤਰਾ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਕਹਿ, ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ?
ਉਪਸृਤ੍ਯ ਤਤੋ ਭੀਮੋ ਬਰ੍ਬਰੀਕਮਪृਚ੍ਛਤ
ਫਿਰ ਭੀਮ ਬਰਬਰੀਕ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸਵ੍ਯਤਃ ਪਂਚਵਕ੍ਤ੍ਰਃ ਸ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਚੈਕਵਕ੍ਤ੍ਰਤਃ ।। 1.2.66.
ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਉਸ ਦੇ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਸਨ; ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸੀ।
ਸਵ੍ਯਤੋ ਦਸ਼ਹਸ੍ਤਸ਼੍ਚ ਧृਤਸ਼ੂਲਾਦ੍ਯੁਦਾਯੁਧਃ
ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਉਸ ਦੇ ਦਸ ਬਾਂਹਾਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਰਛੇ ਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸੀ।
ਸਵ੍ਯਤਸ਼੍ਚ ਜਟਾਧਾਰੀ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਮੁਕੁਟੋਚ੍ਚਯਃ
ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਉਹ ਜਟਾਵਾਂ ਰੱਖਦਾ ਸੀ; ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਉਸ ਦੇ ਉੱਚਾ ਮੁਕੁਟ ਸੀ।
ਸਵ੍ਯਤਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਧਾਰੀ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਕੌਸ੍ਤੁਭਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ; ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ ਦੀ ਚਮਕ ਸੀ।
ਈਦृਸ਼ੋ ਮੇ ਨਰੋ ਦृष੍ਟੋ ਨ ਚਾਨ੍ਯੋ ਯੋ ਜਘਾਨ ਤਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਰਦ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
ਸਸ੍ਵਨੁਰ੍ਦੇਵਵਾਦ੍ਯਾਨਿ ਸਾਧੁਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਵੈ ਜਗੁਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਾਜੇ ਵੱਜੇ, ਤੇ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਈਆਂ, 'ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ!'
ਵਿਲਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚਾਭਵਦ੍ਭੀਮੋ ਨਿਸ਼੍ਵਾਸਾਂਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਮੁਂਚਤ
ਭੀਮ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਡੂੰਘੀ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲੱਗਾ।