ਘਟਾਸ੍ਯੋ ਘਟਹਾਸਸ਼੍ਚ ਊਰ੍ਧ੍ਵਕੇਸ਼ੋऽਤਿਦੀਪ੍ਤਿ ਮਾਨ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਘੜੇ ਵਰਗਾ, ਹਾਸਾ ਵੀ ਘੜੇ ਵਾਂਗ, ਵਾਲ ਉੱਪਰ ਨੂੰ ਖੜੇ, ਤੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਹੈ,
ਦੇਵੀਦਤ੍ਤਾਤੁਲਬਲੋ ਬਰ੍ਬਰੀਕੋऽਭ੍ਯਭਾषਤ
ਦੇਵੀ ਵਲੋਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤਾਕਤ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਰਬਰੀਕਾ ਬੋਲਿਆ।
ਤਦਹਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮ੍ਯੇष ਪਸ਼੍ਯਧ੍ਵਂ ਸਹਕੇਸ਼ਵਾਃ ਨਿਃਸ਼ਲ੍ਯਂ ਚਾਪਿ ਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਸਿਂਦੂਰਾਭੇਣ ਭਸ੍ਮਨਾ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ; ਦੇਖੋ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਸਾਥਿਓ, ਫੌਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੀਰਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਰਾਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਹੈ।
ਆਕਰ੍ਣਮਾਕृਪ੍ਯ ਚ ਤਂ ਮੁਮੋਚ ਮੁਖਾਦਥੋਦ੍ਭੂਤਮਭੂਚ੍ਚ ਭਸ੍ਮ
ਉਸ ਨੇ ਤੀਰ ਕੰਨ ਤੱਕ ਖਿੱਚਿਆ, ਛੱਡਿਆ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਰਾਖ ਨਿਕਲ ਆਈ।
ਸੇਨਾਦ੍ਵਯੇ ਤਚ੍ਚ ਪਪਾਤ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਯਸ੍ਯੈਵ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਚ ਮृਤ੍ਯੁਮਰ੍ਮ 1.2.66.
ਉਹ ਰਾਖ ਦੋਵਾਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗੀ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮੌਤ ਵਾਲਾ ਨਾਜੁਕ ਸਥਾਨ ਸੀ।
ਊਰੌ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਚ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ
ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀਆਂ ਰਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਤੇ ਸ਼ਲਯ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ,
ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪਾਦਤਲ ਲਕੇ ਕਂਠੇ ਦ੍ਰੁਪਦਮਤ੍ਸ੍ਯਯੋਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਤੇ ਮਤਸਯ ਦੇ ਗਲਿਆਂ ਉੱਤੇ,
ਪਪਾਤ ਰਕ੍ਤਂ ਤਦ੍ਭਸ੍ਮ ਯਤ੍ਰ ਯੇषਾਂ ਚ ਮਰ੍ਮ ਚ
ਉਹ ਲਾਲ ਰੰਗੀ ਰਾਖ ਉਥੇ ਡਿੱਗੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਜੁਕ ਸਥਾਨ ਸਨ।
ਇਤਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਭੂਯੋ ਬਰ੍ਬਰੀਕੋऽਭ੍ਯਭਾषਤ
ਇਹ ਸਭ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਰਬਰੀਕਾ ਫਿਰ ਬੋਲਿਆ।
ਅਧੁਨਾ ਪਾਤਯਿष੍ਯਾਮਿ ਮਰ੍ਮਸ੍ਵੇषਾਂ ਸ਼ਿਤਾਞ੍ਛਰਾਨ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਜੁਕ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਛੱਡਾਂਗਾ।
ਸ਼ਪਥਾ ਵਃ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਨ ਵਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੀ ਕਸਮ, ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਹਥਿਆਰ ਨਾ ਚੁੱਕੋ।
ਤਤੋ ਵਿਸ੍ਮਿਤਚਿਤ੍ਤਾਨਾਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਪੁਰੋਗਿਣਾਮ੍
ਫਿਰ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਸਭ ਦੀਆਂ ਅਕਲਾਂ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਈਆਂ।
ਵਾਸੁਦੇਵਸ਼੍ਚ ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇਣ ਨਿਸ਼ਿਤੇਨ ਚ
ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਤੇਜ਼ ਚਕਰ ਉਠਾ ਲਿਆ।
ਤਤਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਸਰ੍ਵਮਾਸੀਦਾਵਿਗ੍ਰਂ ਰਾਜਮਂ ਡਲਮ੍
ਫਿਰ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿਚ, ਸਾਰਾ ਰਾਜ ਦਰਬਾਰ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਪ੍ਰਾਹੁਸ਼੍ਚ ਬਰ੍ਬਰੀਕਃ ਕੁਤੋ ਹਤਃ 1.2.66.
ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ?' ਤੇ ਬਰਬਰੀਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਨਾਸ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ?'
ਹਾਹਾ ਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਚ ਗृਣਨ੍ਪ੍ਰਸ੍ਖਲਂਸ਼੍ਚ ਪਦੇਪਦੇ
ਉਹ 'ਹਾਏ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ!' ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਹਰ ਕਦਮ ਤੇ ਠੋਕਰ ਖਾਂਦਾ ਗਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਦੇਵ੍ਯਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਸਮਾਯਯੁਃ
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਚੌਦਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਆ ਗਈਆਂ।
ਸਿਦ੍ਧਾਂਬਿਕਾ ਕ੍ਰੋਡਮਾਤਾ ਕਪਾਲੀ ਤਾਰਾ ਸੁਵਰ੍ਣਾ ਚ ਤ੍ਰਿਲੋਕਜੇਤ੍ਰੀ
ਸਿੱਧਾਂਬਿਕਾ, ਕ੍ਰੋੜਮਾਤਾ, ਕਪਾਲੀ, ਤਾਰਾ, ਸੁਵਰਨਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਲੋਕਜੇਤਰੀ,
ਭੂਤਾਂਬਿਕਾ ਹਰਸਿਦ੍ਧਿਸ੍ਤਥਾਮੂਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਸ੍ਥੁਰ੍ਨृਪਵਿਸ੍ਮਯਂਕਰਾਃ
ਭੂਤਾਂਬਿਕਾ, ਹਰਸਿੱਧੀ ਤੇ ਹੋਰ ਆਈਆਂ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਖੜੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕृष੍ਣੇਨ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਾ
ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਸੁਣੋ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਜੋ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਮੇਰੁਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਪੁਰਾ ਪृਥ੍ਵੀ ਸਮਵੇਤਾਨ੍ਦਿਵੌਕਸਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਧਰਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰਾਹ ਵਿष੍ਣੁਂ ਭਗਵਂਸ੍ਤ੍ਵਮਿਦਂ ਸ਼ृਣੁ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇਹ ਸੁਣ।'
ਤਤਸ੍ਤਥੇਤਿ ਤਨ੍ਮੇਨੇ ਵਚਨਂ ਵਿष੍ਣੁਰਵ੍ਯਯਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ,' ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ।
ਸੂਰ੍ਯਵਰ੍ਚੇਤਿ ਯਕ੍ਸ਼ੇਂਦ੍ਰਸ਼੍ਚਤੁਰਾਸ਼ੀਤਿਕੋਟਿਪਃ
ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੂਰ੍ਯਵਰਚ, ਕੋਲ ਚੌਰਾਸੀ ਕਰੋੜ ਸਾਥੀ ਸਨ।
ਮਯਿ ਤਿष੍ਠਤਿ ਦੋषਾਣਾਮਨੇਕਾਨਾਂ ਮਹਾਸ੍ਪਦੇ 1.2.66.
ਜਦ ਮੈਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਤ੍ਰੁੱਟੀਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਢੇਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਹਮੇਕੋऽਵਤੀਰ੍ਯੈਤਾਨ੍ਹਨਿष੍ਯਾਮਿ ਭੁਵੋ ਭਰਾਨ੍
ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਭਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਆਵਾਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਚਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਤਂ ਸਮਭਾषਤ
ਜਦ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਸ੍ਵਸਾਧ੍ਯਂ ਬ੍ਰੂषੇ ਮੋਹਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਾਪਯੋਗ੍ਯੋऽਸਿ ਬਾਲਿਸ਼
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਕੰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਹੇ ਮੂਰਖ।
ਅਵਿਚਾਰ੍ਯੈਵ ਪ੍ਰਭੁषੁ ਵਕ੍ਤਿ ਸੋऽਰ੍ਹਤਿ ਦਂਡਨਮ੍
ਜੋ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਸੋਚੇ ਬਿਨਾ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਰੀਰਨਾਸ਼ਂ ਕृष੍ਣਾਤ੍ਤ੍ਵਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਤੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਨਾਸ ਪਾਵੇਂਗਾ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।