ਪਸ਼੍ਯਧ੍ਵਂ ਮੇ ਧਨੁਰ੍ਘੋਰਂ ਤੂਣੀਰਾਵਕ੍ਸ਼ਯੌ ਤਥਾ
ਮੇਰਾ ਭਿਆਨਕ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਮੇਰੇ ਅਖੂਟ ਤੀਰ-ਤੁਣੀਰ ਵੇਖੋ।
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਯਯੁਃ
ਉਸਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।
ਤਮਾਹ ਲਲਿਤਂ ਕृष੍ਣਃ ਫਾਲ੍ਗੁਨਂ ਪਰਮਂ ਵਚਃ
ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਫਾਲਗੁਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉੱਚੇ ਬਚਨ ਆਖੇ।
ਨਵਕੋਟਿਯੁਤੋऽਨੇਨ ਪਲਾਸ਼ੀ ਨਿਹਤਃ ਪੁਰਾ
ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਵੇਂ ਕਰੋੜਾਂ ਵਾਲਾ ਪਲਾਸ਼ੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਦੇ ਤ੍ਵੇਨਂ ਕ੍ਵੇਨੋਪਾਯੇਨ ਕੌਰਵਾਨ੍ 1.2.66.
ਮੈਂ ਫਿਰ ਪੁੱਛਾਂਗਾ ਕਿ ਕੌਰਵਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤਤਃ ਸ੍ਮਰਨ੍ਯਾਦਵੇਂਦ੍ਰੋ ਭੈਮਿਪੁਤ੍ਰਮਭਾषਤ
ਫਿਰ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਨੇ ਭੀਮ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ।
ਭੀਪ੍ਮਦ੍ਰੋਣਕृਪਦ੍ਰੌਣਿਕਰ੍ਣਦੁਰ੍ਯੋਧਨਾਦਿਭਿਃ
ਭੀਮ, ਮਦ੍ਰ, ਦ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪ, ਦ੍ਰੌਣੀ, ਕਰਣ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ—
ਅਯਂ ਮਹਾਨ੍ਵਿਸ੍ਮਯਸ੍ਤੇ ਵਚਸੋ ਭੈਮਿਨਂਦਨ
ਭੀਮ ਦੇ ਲਾਡਲੇ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ।
ਤਦ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਕੇਨੋਪਾਯੇਨ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਦ੍ਧਂਸਿ ਕੌਰਵਾਨ੍
ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੌਰਵਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸਿਂਹਵਕ੍ਸ਼ਾਃ ਪਰ੍ਵਤਾਭੋ ਨਾਨਾਭੂषਣਭੂषਿਤਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ,
ਘਟਾਸ੍ਯੋ ਘਟਹਾਸਸ਼੍ਚ ਊਰ੍ਧ੍ਵਕੇਸ਼ੋऽਤਿਦੀਪ੍ਤਿ ਮਾਨ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਘੜੇ ਵਰਗਾ, ਹਾਸਾ ਵੀ ਘੜੇ ਵਾਂਗ, ਵਾਲ ਉੱਪਰ ਨੂੰ ਖੜੇ, ਤੇ ਅਸਾਧਾਰਣ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਹੈ,
ਦੇਵੀਦਤ੍ਤਾਤੁਲਬਲੋ ਬਰ੍ਬਰੀਕੋऽਭ੍ਯਭਾषਤ
ਦੇਵੀ ਵਲੋਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤਾਕਤ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਰਬਰੀਕਾ ਬੋਲਿਆ।
ਤਦਹਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮ੍ਯੇष ਪਸ਼੍ਯਧ੍ਵਂ ਸਹਕੇਸ਼ਵਾਃ ਨਿਃਸ਼ਲ੍ਯਂ ਚਾਪਿ ਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਸਿਂਦੂਰਾਭੇਣ ਭਸ੍ਮਨਾ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ; ਦੇਖੋ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਸਾਥਿਓ, ਫੌਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੀਰਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਰਾਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਹੈ।
ਆਕਰ੍ਣਮਾਕृਪ੍ਯ ਚ ਤਂ ਮੁਮੋਚ ਮੁਖਾਦਥੋਦ੍ਭੂਤਮਭੂਚ੍ਚ ਭਸ੍ਮ
ਉਸ ਨੇ ਤੀਰ ਕੰਨ ਤੱਕ ਖਿੱਚਿਆ, ਛੱਡਿਆ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਰਾਖ ਨਿਕਲ ਆਈ।
ਸੇਨਾਦ੍ਵਯੇ ਤਚ੍ਚ ਪਪਾਤ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਯਸ੍ਯੈਵ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਚ ਮृਤ੍ਯੁਮਰ੍ਮ 1.2.66.
ਉਹ ਰਾਖ ਦੋਵਾਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗੀ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮੌਤ ਵਾਲਾ ਨਾਜੁਕ ਸਥਾਨ ਸੀ।
ਊਰੌ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਚ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ
ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀਆਂ ਰਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਤੇ ਸ਼ਲਯ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ,
ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪਾਦਤਲ ਲਕੇ ਕਂਠੇ ਦ੍ਰੁਪਦਮਤ੍ਸ੍ਯਯੋਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਤੇ ਮਤਸਯ ਦੇ ਗਲਿਆਂ ਉੱਤੇ,
ਪਪਾਤ ਰਕ੍ਤਂ ਤਦ੍ਭਸ੍ਮ ਯਤ੍ਰ ਯੇषਾਂ ਚ ਮਰ੍ਮ ਚ
ਉਹ ਲਾਲ ਰੰਗੀ ਰਾਖ ਉਥੇ ਡਿੱਗੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਜੁਕ ਸਥਾਨ ਸਨ।
ਇਤਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਭੂਯੋ ਬਰ੍ਬਰੀਕੋऽਭ੍ਯਭਾषਤ
ਇਹ ਸਭ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਰਬਰੀਕਾ ਫਿਰ ਬੋਲਿਆ।
ਅਧੁਨਾ ਪਾਤਯਿष੍ਯਾਮਿ ਮਰ੍ਮਸ੍ਵੇषਾਂ ਸ਼ਿਤਾਞ੍ਛਰਾਨ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਜੁਕ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਛੱਡਾਂਗਾ।
ਸ਼ਪਥਾ ਵਃ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਨ ਵਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੀ ਕਸਮ, ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਹਥਿਆਰ ਨਾ ਚੁੱਕੋ।
ਤਤੋ ਵਿਸ੍ਮਿਤਚਿਤ੍ਤਾਨਾਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਪੁਰੋਗਿਣਾਮ੍
ਫਿਰ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਸਭ ਦੀਆਂ ਅਕਲਾਂ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਈਆਂ।
ਵਾਸੁਦੇਵਸ਼੍ਚ ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇਣ ਨਿਸ਼ਿਤੇਨ ਚ
ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਤੇਜ਼ ਚਕਰ ਉਠਾ ਲਿਆ।
ਤਤਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਸਰ੍ਵਮਾਸੀਦਾਵਿਗ੍ਰਂ ਰਾਜਮਂ ਡਲਮ੍
ਫਿਰ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿਚ, ਸਾਰਾ ਰਾਜ ਦਰਬਾਰ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਪ੍ਰਾਹੁਸ਼੍ਚ ਬਰ੍ਬਰੀਕਃ ਕੁਤੋ ਹਤਃ 1.2.66.
ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ?' ਤੇ ਬਰਬਰੀਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਨਾਸ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ?'
ਹਾਹਾ ਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਚ ਗृਣਨ੍ਪ੍ਰਸ੍ਖਲਂਸ਼੍ਚ ਪਦੇਪਦੇ
ਉਹ 'ਹਾਏ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ!' ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਹਰ ਕਦਮ ਤੇ ਠੋਕਰ ਖਾਂਦਾ ਗਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਦੇਵ੍ਯਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਸਮਾਯਯੁਃ
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਚੌਦਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਆ ਗਈਆਂ।
ਸਿਦ੍ਧਾਂਬਿਕਾ ਕ੍ਰੋਡਮਾਤਾ ਕਪਾਲੀ ਤਾਰਾ ਸੁਵਰ੍ਣਾ ਚ ਤ੍ਰਿਲੋਕਜੇਤ੍ਰੀ
ਸਿੱਧਾਂਬਿਕਾ, ਕ੍ਰੋੜਮਾਤਾ, ਕਪਾਲੀ, ਤਾਰਾ, ਸੁਵਰਨਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਲੋਕਜੇਤਰੀ,
ਭੂਤਾਂਬਿਕਾ ਹਰਸਿਦ੍ਧਿਸ੍ਤਥਾਮੂਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਸ੍ਥੁਰ੍ਨृਪਵਿਸ੍ਮਯਂਕਰਾਃ
ਭੂਤਾਂਬਿਕਾ, ਹਰਸਿੱਧੀ ਤੇ ਹੋਰ ਆਈਆਂ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਖੜੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕृष੍ਣੇਨ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਾ
ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਸੁਣੋ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਜੋ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।