ਕਾਰ੍ਯਾਰਮ੍ਭੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸਾਨੁਗੇਨ ਮਯਾ ਤਵ
ਹਰ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਵਾਯੁਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯੈਵ ਸਾਸੂਯਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਵਾਯੂਪੁੱਤਰ ਹਾਸਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਈਰਖਾ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਰਾਜਨ੍ਵਦਂਤ੍ਯੇਵਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋऽਯਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਐਸਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਕੋ ਹਿ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਵਤਾਂ ਮੁਖ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦਾਂਵਰਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਕੌਣ ਹੈ?
ਯਤਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ਵੇਤ੍ਸੀਦਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ 1.2.65.
ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਚੇਤਨਂ ਚ ਪੁਰੁषਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਚ ਵਿਚੇਤਨਾਮ੍
ਜੀਉਂਦਾ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਬੇਸੁਧ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ,
ਤਤ੍ਸ੍ਵਯਂ ਪੁਰੁषੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਵृਥਾਮਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਕੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਰਥ ਸੋਚ ਰੱਖੇ,
ਆਰੋਹਯੇਚ੍ਛਿਰੋ ਨੈਵ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਉਪਾਨਹੌ
ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜਦ ਤੱਕ ਜੁੱਤੀ ਨਾ ਉਤਾਰੇ।
ਯਦਿ ਤੇ ਬਨ੍ਦਿਵਤ੍ਪਾਰ੍ਥ ਤਿष੍ਠੇਦ੍ਵਾਣ੍ਯਨਿਵਾਰਿਤਾ
ਜੇ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਤੇਰੀ ਬੋਲੀ ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਰੋਕੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਲੱਗੇ,
ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਯਮਿਤਿ ਵਾ ਮਤ੍ਵਾ ਮਹੇਸ਼ਾਨਂ ਮਹਾਮਤੇ
ਜਾਂ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਮਾਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸਮਝ ਕੇ,
ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਸ੍ਮਾਭਿਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਦ੍ਰੁਪਦਨਂਦਿਨੀ
ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਵਿਜਯੇਨ ਧਨੁਰ੍ਲਬ੍ਧਂ ਜਰਾਸਨ੍ਧੋ ਮਯਾ ਹਤਃ
ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਮਿਲਿਆ; ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਾਰਿਆ।
ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਤਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਂ ਹਾ ਸ੍ਤੌषਿ ਯਜ੍ਜਯੀ
ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੂੰ ਜਿੱਤ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਜਾਨਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾਨਮਲ੍ਪਤ੍ਵਾਦ੍ਬੁਦ੍ਧੇਰ੍ਨ ਸ੍ਤੌषਿ ਯਾਦਵਮ੍
ਆਪਣੀ ਨਿਮਨਤਾ ਅਤੇ ਬੁਧੀ ਦੀ ਘਾਟ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਯਾਦਵ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਯੇਨ ਵਿਦ੍ਧਂ ਪੁਰਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਯੇਨ ਕਰ੍ਣਾਦਯੋ ਜਿਤਾਃ 1.2.65.
ਜਿਸ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਵਿੱਧਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਰਣ ਆਦਿ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਯੇਨ ਵਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਮਹੇਸ਼ਾਨੋऽਪਿ ਨਿਰ੍ਜਿਤਃ
ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਰਤਾ ਦਿਖਾ ਕੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਅਥਵਾ ਤੇਨ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਰਾਜ੍ਯਂ ਮੇ ਨਾਰ੍ਪਿਤਂ ਕੁਤਃ
ਫਿਰ ਉਸ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਰਾਜ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ?
ਤਤੋ ਮਾਂ ਵਾ ਕਥਂ ਵੀਰਂ ਨ ਸ੍ਤੌषਿ ਤ੍ਵਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਤਾਂ ਫਿਰ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਯੋਧਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ?
ਵृਕ੍ਸ਼ੇਣਾਹਤ੍ਯ ਮਦ੍ਰੇਸ਼ੋ ਨਦੀਂ ਸ਼ੁष੍ਕਾਂ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤਃ
ਮਦਰਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪੂਰ੍ਵਾ ਦਿਙ੍ਨਿਰ੍ਜਿਤਾ ਯੇਨ ਯੇਨ ਪੂਰ੍ਵਂ ਬਕੋ ਹਤਃ
ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਜਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬਕਾਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
ਕਾਲੇਕਾਲੇ ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਾਮਿ ਤ੍ਵਾਮੇਵਾਹਂ ਸਦਾਨੁਗਃ
ਹਰ ਸਮੇਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਥ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਬਲਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਾਮੌਦਰਿਕਸਤ੍ਤਮਮ੍
ਫਿਰ, ਮੇਰੀ ਭੁੱਖ ਤੋਂ ਆਈ ਵਧੀਕ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ,
ਤਤਃ ਸੁਸਂਯਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਵਂ ਸਮੁਦੀਰਯਨ੍
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰੇਤਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਵृਥਾਲਾਪਰਤਂ ਨਰਮ੍
ਭੂਤ, ਪਿਸਾਚ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਵृਥਾਲਾਪੀ ਯਦਸ਼੍ਨਾਤਿ ਯਤ੍ਕਰੋਤਿ ਸ਼ੁਭਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ 1.2.65.
ਜੋ ਵਿਅਰਥ ਬੋਲਦਾ, ਖਾਂਦਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਯਂ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਵੈ ਲੋਕਃ ਕੁਤ ਏਵ ਪਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਉਸ ਦਾ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਲੋਕ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ ਹੋਰ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ?
ਏਵਂ ਸਂਸ੍ਮਾਰਿਤੋऽਪਿ ਤ੍ਵਂ ਯਦਿ ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਸੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੁੜ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈਂ,
ਪਟੀਮਿਵ ਪ੍ਰਵਿਤਤਾਂ ਵਿਹਸ੍ਯਾਹ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਹੱਸ ਕੇ, ਫੈਲਾਈ ਹੋਈ ਚਾਦਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਬੋਲਿਆ।
ਨੂਨਂ ਤ੍ਵਮਲ੍ਪਵਿਜ੍ਞਾਨੋ ਵੇਦਾਧੀਤਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਵृਥਾ
ਨਿਸਚਿਤ, ਤੇਰੀ ਸਮਝ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਅਰਥ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਪਕ੍ਸ਼ ਇਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਤਾਮਵਜਾਨਾਸਿ ਭੋਃ ਕਥਮ੍
ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਸਮਝ ਕੇ ਘਟਿਆ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?