ਤ੍ਵਂ ਚ ਹੋਮਸ੍ਥਿਤਂ ਭਸ੍ਮ ਸਿਂਦੂਰਸਦृਸ਼ਪ੍ਰਭਮ੍
ਤੂੰ ਹਵਨ ਅਗਨਿ ਕੋਲ ਖੜਾ, ਸਿੰਦੂਰ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਭਸਮ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਅਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਮੇਤਤ੍ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਪ੍ਰਥਮਂ ਤੇ ਪ੍ਰਮੁਂਚਤਃ
ਜੋ ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛੱਡਿਆ, ਉਹ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਏਵਂ ਸੁਖੇਨ ਵਿਜਯਃ ਸ਼ਤ੍ਰੂਣਾਂ ਤੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਸਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ਮੁਪਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਃ ਸਾਧੁਤ੍ਵੇ ਤਸ੍ਯ ਕੋ ਗੁਣਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਨੇਕੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਗੁਣ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ?
ਤਦ੍ਦੇਹਿ ਭਸ੍ਮ ਚਾਨ੍ਯਸ੍ਮੈ ਕੇਨਾਪ੍ਯਰ੍ਥੋ ਨ ਮੇऽਣ੍ਵਪਿ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਭਸਮ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਤਤੋ ਭੂਮਿਸ੍ਥਿਤਂ ਭਸ੍ਮ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਂਤਿ ਯਦਿ ਕੌਰਵਾਃ ।। 1.2.63.
ਜੇ ਕੌਰਵ ਉਹ ਭਸਮ ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੈ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,
ਮਹਾਨਨਰ੍ਥੋ ਭਵਿਤਾ ਪਾਂਡਵਾਨਾਂ ਤਤਃ ਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਤਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਅਪਸ਼ਗੁਨ ਆਵੇਗਾ, ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ।
ਦੇਵੀਭਿਃ ਸਹਿਤਾ ਦੇਵਾਃ ਸਂਮਾਨ੍ਯ ਵਿਜਯਂ ਚ ਤੇ
ਦੇਵੀਆਂ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਏਵਂ ਸ ਵਿਜਯੋ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਲੇਭੇ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਜਿੱਤ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਏਵਂ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤੇ ਤੀਰੇ ਦੇਵ੍ਯਾਰਾਧਨਤਤ੍ਪਰੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹ ਉਥੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਤਤਃ ਕਾਲੇਨ ਕੇਨਾਪਿ ਪਾਂਡਵਾ ਦ੍ਯੂਤਨਿਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਫਿਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਂਡਵ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਏ।
ਪ੍ਰਾਗੇਵ ਚਂਡਿਕਾਂ ਦੇਵੀਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਦੀਸ਼ਾਨਤਃ ਸ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ, ਚੰਡਿਕਾ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਚੋਪਵਿष੍ਟੋऽਭੂਤ੍ਤਦਾਨੀਂ ਚਂਡਿਕਾਗਣਃ
ਉਸੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਚੰਡਿਕਾ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਮੂਹ ਵੀ ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪਰਂ ਨਾਸੌ ਵੇਦ ਪਾਣ੍ਡੂਨ੍ਪਾਣ੍ਡਵਾਸ੍ਤਂ ਚ ਨੋ ਵਿਦੁਃ
ਪਰ ਉਹ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਪਾਂਡਵ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੇ ਸਨ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਵੈ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦੇਵੀਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪਾਂਡਵਾਃ
ਫਿਰ, ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ।
ਤਤੋ ਭੀਮਃ ਕੁਣ੍ਡਮਧ੍ਯਂ ਜਲਂ ਪਾਤੁਂ ਵਿਵੇਸ਼ ਹ
ਫਿਰ ਭੀਮ ਪੱਖੀ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲਈ ਕੁੰਡ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
ਉਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਭੀਮ ਤੋਯਂ ਤ੍ਵਂ ਪਾਦੌ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਭੋ ਬਹਿਃ
ਭੀਮ, ਜਦ ਤੂੰ ਪਾਣੀ ਲੈ ਲਵੇਂ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਧੋ ਲੈ।
ਏਤਦ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਚੋ ਭੀਮਸ੍ਤृषਾ ਵ੍ਯਾਕੁਲਲੋਚਨਃ
ਇਹ ਰਾਜੇ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੀ ਭੀਮ ਲਈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪਿਆਸ ਕਰਕੇ ਬੇਚੈਨ ਸਨ।
ਸ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਲਂ ਪਾਤੁਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਃ 1.2.64.
ਉਹ ਜਦ ਪਾਣੀ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਓਥੇ ਹੀ ਪੀਣ ਦਾ ਪੱਕਾ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ।
ਯਤਃ ਪੀਤਂ ਜਲਂ ਪੁਂਸਾਮਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਚ ਯਦ੍ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਪਾਣੀ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾ ਧੋ ਕੇ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਏਵਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਯਾਨੇ ਚ ਪਾਦੌ ਤਤ੍ਰ ਵृਕੋਦਰੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਧੋ ਰਿਹਾ ਸੀ—
ਦੁਰ੍ਮਤੇ ਭੋਃ ਕਿਮੇਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁषੇ ਪਾਪਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਜਦਕਿ ਤੇਰਾ ਮਨ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਵੱਲ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
ਯਤੋ ਦੇਵੀ ਸਦਾਨੇਨ ਜਲੇਨ ਸ੍ਨਾਪ੍ਯਤੇ ਮਯਾ
ਇਹ ਪਾਣੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਦਾ ਹਾਂ।
ਮਲਾਕ੍ਤਤੋਯਂ ਯਨ੍ਨਾਮ ਅਸ੍ਪृਸ਼੍ਯਂ ਤਨ੍ਨਰੈਰਪਿ
ਜੋ ਪਾਣੀ ਮੈਲ ਨਾਲ ਗੰਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਵੀ ਛੂਹਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਚ ਤ੍ਵਂ ਨਿਃਸਰਾਸ੍ਮਾਤ੍ਕੁਣ੍ਡਾਦ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਬਹਿਃ ਪਿਬ
ਤੁਰੰਤ ਇਸ ਕੁੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾ ਤੇ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀ।
ਯਤਸ੍ਤੋਯਾਨਿ ਜਂਤੂਨਾਮੁਪਭੋ ਗਾਰ੍ਥਮੇਵ ਹਿ
ਇਹ ਪਾਣੀਆਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਰਤਣ ਲਈ ਹੀ ਹਨ।
ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਮੁਨਿਵਰੈਰਪਿ
ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਦਿ ਨ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਪਾਨਮਂਗਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨਂ ਤਥਾ
ਜੇ ਕੋਈ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਨਾ ਧੋਵੇ—
ਚਰੇषੁ ਕਿਂ ਤੁ ਸਂਵਿਸ਼੍ਯ ਸ੍ਥਾਵਰੇषੁ ਬਹਿਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ।। 1.2.64.
ਜੇ ਕੋਈ ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਤੇ ਅਚਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਰਹੇ,
ਸ੍ਥਾਵਰੇष੍ਵਪਿ ਸਂਵਿਸ਼੍ਯ ਤਨ੍ਨ ਸ੍ਨਾਨਂ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਅਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਅਚਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਬੈਠ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।