ਆਸ੍ਤਾਂ ਗਿਰਿਰਸੌ ਕਿਂ ਤੁ ਤੇਜੋ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਸੁਦੁਸ੍ਸਹਮ੍
ਉਹ ਪਹਾੜ ਤਾਂ ਰਹਿਣ ਦਿਓ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਸਹਿਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
ਅਤੋਯਮੁਤ੍ਤਮੋ ਰੁਦ੍ਰ ਤੇਜਃ ਸਾਮਾਨ੍ਯਸ਼ੈਲਵਤ੍
ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਇਹ ਕੋਈ ਆਮ ਪਹਾੜ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਦੀ ਜੋਤਿ ਦਿਵਿਆ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਵਿਵृਣੋਤਿ ਨਿਜਂ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਸਮृਦ੍ਧਯੇ
ਇਹ ਆਪਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਰ੍ਮਦੋਪਿ ਨृਣਾਂ ਦੇਵ ਸ਼ੋਣਾਦ੍ਰਿਸ੍ਤਵ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸੋਣਾ ਪਹਾੜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏਤਸ੍ਯੋਪਤ੍ਯਕਾਯਾਂ ਤਦਦ੍ਯਾਰਭ੍ਯਾਸ੍ਮਦਰ੍ਥਨਾਤ੍
ਅੱਜ ਤੋਂ, ਸਾਡੀ ਅਰਜ਼ੀ 'ਤੇ, ਇਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ—
ਤਚ੍ਚਾਰੁਣਗਿਰੀਸ਼ਾਨਮਾਵਾਮਾਰਾਧਯਾਵਹੇ 1.3.2.16.
ਚਲੋ, ਇੱਥੇ ਅਰੁਣ ਪਹਾੜ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੀਏ।
ਸਂਤ੍ਯਤ੍ਰ ਕੇਸ਼ਰਾਸ਼੍ਚੂਤਾ ਨਾਗਪੁਂਨਾਗਕੇਸਰਾਃ
ਇੱਥੇ ਕੇਸਰ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਆਮ, ਨਾਗ, ਪੁੰਨਾਗ ਤੇ ਕੇਸਰ ਦੇ ਫੁੱਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਅਤ੍ਰੈਵ ਸਨ੍ਨਿਧਾਤਵ੍ਯਂ ਦੇਵਦੇਵ ਦਯਾਨਿਧੇ
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਵਾਸ ਕਰ।
ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਚਿਤ੍ਤਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰ੍ਨ੍ਨੌ ਦੇਵੇऽਪ੍ਯੇਵਂ ਪ੍ਰਸੇਦੁषਿ
ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਸਾਡਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਇੰਝ ਰਾਜੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਸ਼ੋਣਾਦ੍ਰੇਃ ਪੂਰ੍ਵਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਸ ਏष ਭृਸ਼ਮੁਨ੍ਨਤਃ
ਸੋਣਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇਹ ਉੱਚਾ ਚੋਟੀ ਖੜੀ ਹੈ।
ਸਾਂਗਵੇਦਾ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਸ਼ਿਵਾਗਮਾਃ
ਵੇਦਾਂ ਸਮੇਤ, ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ—
ਨਿਸ਼੍ਰੇਯਸਾਯ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਤ੍ਵਯੈਵ ਗੁਰੁਰੂਪਿਣਾ
ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਤੂੰ ਹੀ ਗੁਰੂ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ—
ਤੇषੁ ਕਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਕੁਰ੍ਵਾਣੌ ਤ੍ਵਦੁਪਾਸਨਾਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੀਏ?
ਜਗਾਦ ਕਰੁਣਾਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਰ੍ਜਗਤੀਭृਤ੍ਸੁਤਾਪਤਿਃ
ਫਿਰ ਦਇਆ ਦਾ ਰੂਪ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਕਾਮਿਕੋਕ੍ਤੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਮਾਮਰ੍ਚਯਿਤੁਮਰ੍ਹਥਃ
ਤੁਸੀਂ ਕਾਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚ ਦੱਸੇ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ।
ਮੋਹਤੋ ਵਿਸ੍ਮृਤਾ ਮਨ੍ਯੇ ਭਵਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ੈਵਸਂਹਿਤਾ 1.3.2.16.
ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ ਸ਼ਿਵ ਸੰਹਿਤਾ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹੋ।
ਤਦਾ ਪ੍ਰਾਦੁਰਭੂਤ੍ਤਤ੍ਰ ਲਿਂਗਂ ਕਿਮਪਿ ਮਂਗਲਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਥੇ ਕੋਈ ਸ਼ੁਭ ਲਿੰਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਤਚ੍ਚਾਵਲੋਕ੍ਯ ਸਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯ੍ਯੌ ਮੁਕੁਨ੍ਦਕਮਲਾਸਨੌ
ਉਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੁਕੁੰਦ ਤੇ ਕਮਲਾਸਨ ਦੋਵੇਂ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।
ਤਾਵਕਾਰਯਤਾਂ ਸ਼ੋਣਗਿਰਿਨਾਥਸ੍ਯ ਚਾਲਯਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੋਣਗਿਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਇਆ।
ਖਾਨਯਾਮਾਸਤੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਰਃ ਕਿਮਪਿ ਪਾਵਨਮ੍
ਉਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਖੋਦਿਆ।
ਅਰੁਣਾਖ੍ਯਂ ਪੁਰਂ ਚਾਰਾਤ੍ਕਲ੍ਪਯਾਮਾਸਤੁਸ਼੍ਚਿਰਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਅਰੁਣਾ ਨਾਮ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵੀ ਵਸਾਈ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਯੋ ਦੇਵਾ ਗਂਧਰ੍ਵਾ ਦਿਵ੍ਯਯੋषਿਤਃ
ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਦਿਵਯਾ ਔਰਤਾਂ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਧਾਰ੍ਯ ਕੂਪਤ੍ਵਂ ਗਂਗਾਦ੍ਯਾਃ ਸਰਿਤਸ੍ਤਥਾ
ਉਥੇ ਤੀਰਥਾਂ ਨੇ ਕੂਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਗੰਗਾ ਤੇ ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਈਆਂ।
ਗੋਲੋਕੋ ਗੋਗੋष੍ਠਤਯਾ ਨੈਗਮਤ੍ਵਂ ਕਿਲਾਗਮਾਃ
ਗੋਲੋਕ ਉਥੇ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਤੇ ਆਗਮਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਵੀ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ।
ਭੂਤਾਃ ਪ੍ਰੇਤਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾਸ਼੍ਚ ਵੇਤਾਲਾਃ ਕਟਪੂਤਨਾਃ
ਉਥੇ ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਵੇਤਾਲ ਤੇ ਕਟਪੂਤਨਾ ਆਦਿ ਜੀਵ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਦੇਵੋਪਿ ਧੂਰ੍ਜਟਿਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਕੌਤੁਕੀ ਸਿਦ੍ਧਰੂਪਧृਕ੍ 1.3.2.16.
ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਧੂਰਜਟੀ ਦੇਵਤਾ (ਸ਼ਿਵ) ਵੀ ਸਿੱਧਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਵੈਰਾਗੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਨ ਕੇਨਚਿਦਵਿਜ੍ਞਾਤਃ ਸਦਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਦੀਪ੍ਯਤਿ
ਉਹ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਲੁਕਿਆ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਸਦਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਦਾਂਤੌ ਸ਼ੋਣਾਦ੍ਰਿਨਾਥਂ ਤਮਰ੍ਚਯਾਮਾਸਤੁਸ਼੍ਚਿਰਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੋਣਾਦ੍ਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਦਿਕਾਨਿ ਚਕ੍ਰਾਤੇ ਸ੍ਵਯਮਾਚਾਰ੍ਯਤਾਂ ਗਤੌ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦীক্ষਾ ਆਦਿ ਕਰਮ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਚਾਰਯ ਬਣ ਕੇ ਕੀਤੇ।
ਪ੍ਰਾਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹृਤ੍ਯ ਪੁष੍ਪਪਤ੍ਰਾਦਿਕਂ ਫਲਮ੍
ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫੁੱਲ, ਪੱਤੇ ਤੇ ਫਲ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ।