ਤਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਕਰੇ ਗृਹ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਾਹੇਤਿ ਭਾਰਤੀਮ੍
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂਵਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।
ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਭਵਦ੍ਭਿਃ ਸਂਹਤ੍ਯ ਮੁਖ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵੇਕਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤਾਮ੍ 1.2.58.
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਥਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੋ ਤੇ ਉੱਚਾਰੋ।
ਅਸ੍ਮਾਦ੍ਧੇਤੋਸ਼੍ਚ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦੇਹਿ ਤ੍ਵਮੇਵ ਤਤ੍
ਇਸੇ ਕਾਰਨ, ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਸਮਝ ਕੇ, ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਦੇ।
ਸਰ੍ਵੇ ਚਾਪਾਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ੍ਵਯਂ ਮੇ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਥ
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਮਹਿਮਾ ਮੈਨੂੰ ਆਪ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਯਤ੍ਰ ਗਂਗਾ ਗਯਾ ਕਾਸ਼ੀ ਪੁष੍ਕਰਂ ਨੈਮਿषਂ ਤਥਾ
ਜਿਥੇ ਗੰਗਾ, ਗਯਾ, ਕਾਸ਼ੀ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੇ ਨੈਮਿਸ਼ ਵੀ ਹਨ—
ਪ੍ਰਭਾਸਾਦ੍ਯਾਨਿ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਯਤ੍ਰ ਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਾ ਮਤਿਃ
ਜਿਥੇ ਪ੍ਰਭਾਸ ਵਰਗੀਆਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂਵਾਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਸਾਡੀ ਕੀ ਸੋਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਚਿਰੇਣੇਦਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਮਹੀਸਾਗਰਸਂਗਮਃ
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ:
ਮਮੈਨਮਰ੍ਘਂ ਤ੍ਵਂ ਯਚ੍ਛ ਚਤੁਰਾਨਨ ਸ਼ੀਘ੍ਰਤਃ
ਮੇਰੀ ਇਹ ਅਰਪਣੀ ਤੂੰ, ਚੌਹਾਂ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਜਲਦੀ ਦੇ ਦੇ।
ਯਤਸ਼੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਰਾਜ੍ਞਾ ਤਾਪ੍ਯਮਾਨਾ ਵਸੁਂਧਰਾ
ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਦਰਦੁਯੁਮਨ ਰਾਜੇ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ ਸੀ—
ਸਾ ਚ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਂਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਮਯਾ ਸਹ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂਵਾਂ ਸਮੇਤ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈ।
ਗੁਹੇਨ ਚ ਮਹਾਲਿਂਗਂ ਕੁਮਾਰੇਸ਼੍ਵਰਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਗੁਹਾ ਨੇ ਮਹਾਨ ਲਿੰਗ, ਜੋ ਕੁਮਾਰੇਸ਼ਵਰ ਨਾਂ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ,
ਨਾਰਦੇਨਾਪਿ ਮਤ੍ਤੀਰੇ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ਼ੋਭਨਮ੍ 1.2.58.
ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਥਾਂ ਬਣਾਇਆ।
ਏਵਂ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਹੇਤੁਵਰੈਰ੍ਮਮੇਵਾਰ੍ਘਃ ਪ੍ਰਦੀਯਤਾਮ੍
ਇਹ ਤਿੰਨ ਵਧੀਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੀ ਅਰਪਣੀ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਵਚਨੇ ਪਾਰ੍ਥ ਤੀਰ੍ਥਰਾਜੇਨ ਭਾਰਤ
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜਦ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ—
ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੁਤੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠਃ ਸ਼੍ਵੇਤਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਃ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਲਾਈ ਹੋਈ ਸੀ,
ਅਹੋ ਕष੍ਟਮਿਦਂ ਕੂਕ੍ਤਂ ਤੀਰ੍ਥਰਾਜੇਨ ਮੋਹਤਃ
ਹਾਏ, ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਦੁੱਖਦਾਈ ਤੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਹੈ, ਜੋ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਨੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਖ ਦਿੱਤਾ!
ਸ੍ਵੀਯਾਨ੍ਗੁਣਾਨ੍ਸ੍ਵਯਂ ਯੋ ਹਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਸੁ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਪਰਾਨ੍
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਚੰਗੀਆਂ ਖਾਸਲਤਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਡਾਈਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਵੇ,
ਤਸ੍ਮਾਦਸ੍ਮਾਦਹਂਕਾਰਾਤ੍ਸਤ੍ਸ੍ਵਪ੍ਯੇषੁ ਗੁਣੇषੁ ਚ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਅਸਲ ਚੰਗੀਆਂ ਖਾਸਲਤਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ,
ਸ੍ਤਂਭਤੀਰ੍ਥਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਸ੍ਤਮ੍ਭੋ ਗਰ੍ਵਃ ਕृਤੋ ਯਤਃ
ਇਸ ਤੀਰਥ ਦਾ ਨਾਂ 'ਸਤੰਭ ਤੀਰਥ' ਪਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਅਹੰਕਾਰ (ਸਤੰਭ) ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਧਰ੍ਮਦੇਵੇਨ ਹਾਹੇਤਿ ਰਵ ਉਤ੍ਥਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਧਰਮਦੇਵ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਤਾਂ 'ਹਾਏ ਹਾਏ' ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ।
ਗੁਹਸ੍ਤਤੋ ਵਚਃ ਪ੍ਰਾਹ ਧਰ੍ਮਦੇਵਸਮਾਗਮੇ
ਫਿਰ ਗੁਹਾ ਨੇ ਧਰਮਦੇਵ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ:
ਬ੍ਰਵੀਤੁ ਕੋऽਪਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਤੇषੁ ਵਰ੍ਤਤਾਮ੍ 1.2.58.
ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਦੱਸੇ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਤਿष੍ਠਤ੍ਵਾਤ੍ਮਗੁਣੋ ਯਚ੍ਚ ਤੀਰ੍ਥਰਾਜੇਨ ਵਰ੍ਣਿਤਃ
ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਨੇ ਜੋ ਆਪਣੀ ਵਡਾਈ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਦੀ ਤਿਵੇਂ ਰਹਿਣ ਦਿਓ।
ਅਹੋ ਨ ਯੁਕ੍ਤਂ ਪਾਲਾਨਾਂ ਯਦਿ ਤੇऽਪ੍ਯਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਚ
ਹਾਏ, ਜੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਵੀ ਸੋਚੇ ਸਮਝੇ ਬਿਨਾਂ ਐਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਗੁਹੇਨਾਥ ਧਰ੍ਮੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦੋਂ ਗੁਹਾ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਤਾਂ ਧਰਮ ਨੇ ਅੱਗੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ:
ਮੁਖ੍ਯਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਾਮਰ੍ਘਂ ਚਾਪਿ ਪਿਤਾਮਹਾਤ੍ ਪਰੋਕ੍ਸ਼ੇਪਿ ਸ੍ਵਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਪਿ ਚਾਲਯੇਤ੍
ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁੱਖਤਾ ਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਵਲੋਂ ਮਿਲੀ ਵਡਿਆਈ— ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਰੋਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵਡਾਈ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਾਣਃ ਪਰਾਕ੍ਸ਼ੇਪਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍ ਯਾਨਿ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਮਾਣਾਨਿ ਕृਤਾਨੀਸ਼ੇਨ ਧੀਮਤਾ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਵਡਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਸਮਝਦਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ।
ਤਾਨਿ ਸਮ੍ਪਾਲਨੀਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਕੋऽਤਿ ਕ੍ਰਮੇਦ੍ਬੁਧਃ
ਉਹ ਨਿਯਮ ਪੂਰੇ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਸਮਝਦਾਰ ਕੌਣ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰੇਗਾ?
ਪਾਲਯਾਮਾਸ ਏਤਚ੍ਚ ਤ੍ਵਂ ਪਾਲਯਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਇਹ ਨਿਯਮ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਦਸ੍ਮਾਭਿਰਿਦਂ ਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ਾਸਨਂ ਦਿਸ਼੍ਯਤਾਂ ਪਰਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਾਡੀ ਵਲੋਂ ਇਹ ਹੁਕਮ ਦੇਣਾ ਠੀਕ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੁਕਮ ਹੋਵੇ।