ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸਮਾਯਾਤਾਨਿ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਃ
ਉਥੇ, ਜਦ ਉਹਨੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਵੇਖੇ—
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਬਦ੍ਧਕਰਸਂਪੁਟਃ 1.2.58.
ਉਸਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਅਦ੍ਯ ਨਃ ਸਦ੍ਮ ਸਕਲਂ ਯੁष੍ਮਾਭਿਰਤਿਪਾਵਿਤਮ੍
ਅੱਜ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਸਾਰਾ ਘਰ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਸ਼੍ਰੇਯਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਂ ਸ੍ਨਾਨਮੇਵ ਚ
ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ, ਸਭ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਪਾਪਾਨ੍ਵਿਤਾ ਰੌਦ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਵਪਿ ਯੇ ਸ੍ਯੁਃ ਸੁਨਿष੍ਠੁਰਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਵੱਡੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਉ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਹੋਵੇ—
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਂ ਸ ਪੁਤ੍ਰਮਭ੍ਯਾਦਿਦੇਸ਼ ਹ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਪੁਲਸਤਯ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਅਸਂਖ੍ਯਾਨੀਹ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਪਦ੍ਮਸਂਭਵ
ਹੇ ਕਮਲੋਂ ਜੰਮੇ, ਇੱਥੇ ਅਣਗਿਣਤ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂਵਾਂ ਦਿੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਵਚਨੇ ਸ਼੍ਲੋਕੋ ਯਤ ਏष ਪ੍ਰਗੀਯਤੇ
ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਚ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਵੇਯੁਰ੍ਯਦ੍ਯਸਂਖ੍ਯਾਤਾ ਅਰ੍ਘਯੋਗ੍ਯਾਃ ਸਮਰ੍ਚਨੇ
ਜੇਕਰ ਅਣਗਿਣਤ ਅਰਪਣ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਜੋਗ ਥਾਂਵਾਂ ਹੋਣ,
ਏਵਂ ਕੁਰੁष੍ਵੈਕਮਰ੍ਘਮਾਨਯ ਤ੍ਵਂ ਸੁਸ਼ੀਘ੍ਰਤਃ
ਤਾਂ ਤੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਚੀਜ਼ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਲਿਆ ਕੇ ਚੜਾ ਦੇ।
ਤਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਕਰੇ ਗृਹ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਾਹੇਤਿ ਭਾਰਤੀਮ੍
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂਵਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।
ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਭਵਦ੍ਭਿਃ ਸਂਹਤ੍ਯ ਮੁਖ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵੇਕਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤਾਮ੍ 1.2.58.
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਥਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੋ ਤੇ ਉੱਚਾਰੋ।
ਅਸ੍ਮਾਦ੍ਧੇਤੋਸ਼੍ਚ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦੇਹਿ ਤ੍ਵਮੇਵ ਤਤ੍
ਇਸੇ ਕਾਰਨ, ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਸਮਝ ਕੇ, ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਦੇ।
ਸਰ੍ਵੇ ਚਾਪਾਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ੍ਵਯਂ ਮੇ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਥ
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਮਹਿਮਾ ਮੈਨੂੰ ਆਪ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਯਤ੍ਰ ਗਂਗਾ ਗਯਾ ਕਾਸ਼ੀ ਪੁष੍ਕਰਂ ਨੈਮਿषਂ ਤਥਾ
ਜਿਥੇ ਗੰਗਾ, ਗਯਾ, ਕਾਸ਼ੀ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੇ ਨੈਮਿਸ਼ ਵੀ ਹਨ—
ਪ੍ਰਭਾਸਾਦ੍ਯਾਨਿ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਯਤ੍ਰ ਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਾ ਮਤਿਃ
ਜਿਥੇ ਪ੍ਰਭਾਸ ਵਰਗੀਆਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂਵਾਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਸਾਡੀ ਕੀ ਸੋਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਚਿਰੇਣੇਦਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਮਹੀਸਾਗਰਸਂਗਮਃ
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ:
ਮਮੈਨਮਰ੍ਘਂ ਤ੍ਵਂ ਯਚ੍ਛ ਚਤੁਰਾਨਨ ਸ਼ੀਘ੍ਰਤਃ
ਮੇਰੀ ਇਹ ਅਰਪਣੀ ਤੂੰ, ਚੌਹਾਂ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਜਲਦੀ ਦੇ ਦੇ।
ਯਤਸ਼੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਰਾਜ੍ਞਾ ਤਾਪ੍ਯਮਾਨਾ ਵਸੁਂਧਰਾ
ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਦਰਦੁਯੁਮਨ ਰਾਜੇ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ ਸੀ—
ਸਾ ਚ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਂਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਮਯਾ ਸਹ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂਵਾਂ ਸਮੇਤ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈ।
ਗੁਹੇਨ ਚ ਮਹਾਲਿਂਗਂ ਕੁਮਾਰੇਸ਼੍ਵਰਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਗੁਹਾ ਨੇ ਮਹਾਨ ਲਿੰਗ, ਜੋ ਕੁਮਾਰੇਸ਼ਵਰ ਨਾਂ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ,
ਨਾਰਦੇਨਾਪਿ ਮਤ੍ਤੀਰੇ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ਼ੋਭਨਮ੍ 1.2.58.
ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਥਾਂ ਬਣਾਇਆ।
ਏਵਂ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਹੇਤੁਵਰੈਰ੍ਮਮੇਵਾਰ੍ਘਃ ਪ੍ਰਦੀਯਤਾਮ੍
ਇਹ ਤਿੰਨ ਵਧੀਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੀ ਅਰਪਣੀ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਵਚਨੇ ਪਾਰ੍ਥ ਤੀਰ੍ਥਰਾਜੇਨ ਭਾਰਤ
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜਦ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ—
ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੁਤੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠਃ ਸ਼੍ਵੇਤਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਃ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਲਾਈ ਹੋਈ ਸੀ,
ਅਹੋ ਕष੍ਟਮਿਦਂ ਕੂਕ੍ਤਂ ਤੀਰ੍ਥਰਾਜੇਨ ਮੋਹਤਃ
ਹਾਏ, ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਦੁੱਖਦਾਈ ਤੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਹੈ, ਜੋ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਨੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਖ ਦਿੱਤਾ!
ਸ੍ਵੀਯਾਨ੍ਗੁਣਾਨ੍ਸ੍ਵਯਂ ਯੋ ਹਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਸੁ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਪਰਾਨ੍
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਚੰਗੀਆਂ ਖਾਸਲਤਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਡਾਈਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਵੇ,
ਤਸ੍ਮਾਦਸ੍ਮਾਦਹਂਕਾਰਾਤ੍ਸਤ੍ਸ੍ਵਪ੍ਯੇषੁ ਗੁਣੇषੁ ਚ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਅਸਲ ਚੰਗੀਆਂ ਖਾਸਲਤਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ,
ਸ੍ਤਂਭਤੀਰ੍ਥਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਸ੍ਤਮ੍ਭੋ ਗਰ੍ਵਃ ਕृਤੋ ਯਤਃ
ਇਸ ਤੀਰਥ ਦਾ ਨਾਂ 'ਸਤੰਭ ਤੀਰਥ' ਪਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਅਹੰਕਾਰ (ਸਤੰਭ) ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਧਰ੍ਮਦੇਵੇਨ ਹਾਹੇਤਿ ਰਵ ਉਤ੍ਥਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਧਰਮਦੇਵ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਤਾਂ 'ਹਾਏ ਹਾਏ' ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ।