ਤਥੈਵਂ ਸਾਤ੍ਮ੍ਯਮਭ੍ਯੇਤਿ ਯੋਗਿਨਾਮਾਤ੍ਮਾ ਪਰਾਤ੍ਮਨਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਪਰਮ-ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰੋਪਮਾਂ ਵ੍ਯਾਹਰਂਤਿ ਯੋਗਾਰ੍ਥਂ ਯੋਗਿਨੋऽ ਮਲਾਃ
ਇੱਥੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਯੋਗੀ ਯੋਗ ਲਈ ਇੱਕ ਉਪਮਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਮੁਤ੍ਸृਜਤਿ ਨੈਕਃ ਸਨ੍ਨੁਪਮਾ ਸਾਸ੍ਤਿ ਯੋਗਿਨਃ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਯੋਗੀ ਲਈ ਉਪਮਾ ਹੈ।
ਧ੍ਵਸ੍ਤੇ ਯਾਂਤ੍ਯਨ੍ਯਤੋ ਦੁਃਖਂ ਨ ਤੇषਾਂ ਸੋਪਮਾ ਯਤੇਃ
ਜਦੋਂ ਦੁੱਖ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਯਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯੋਗੀ ਲਈ ਕੋਈ ਉਪਮਾ ਨਹੀਂ।
ਕਰੋਤਿ ਮृਦ੍ਭਾਗਚਯਮੁਪਦੇਸ਼ਃ ਸ ਯੋਗਿਨਃ
ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਢੇਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ ਯੋਗੀ ਲਈ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਵਿਲੁਪ੍ਯਮਾਨਂ ਚ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਸਿਧ੍ਯਂਤਿ ਯੋਗਿਨਃ
ਜਦੋਂ ਉਖੜਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਯੋਗੀ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਹ ਤੇਨ ਵਿਵਰ੍ਧੇਤ ਯੋਗੀ ਸਿਦ੍ਧਿਮੁਪਾਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਯੋਗੀ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਿਧੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤੁਂਗਮਾਰ੍ਗਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯੈਵਂ ਵਿਜ੍ਞਾਤਂ ਕਿ ਨ ਯੋਗਿਨਾਮ੍ 1.2.55.
ਜਦੋਂ ਉੱਚਾ ਰਾਹ ਵੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਯੋਗੀ ਲਈ ਕੀ ਗੁਪਤ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਯੇਨ ਨਿष੍ਪਾਦ੍ਯਤੇ ਚਾਰ੍ਥਃ ਸ੍ਵਯਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯੋਗਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਮਕਸਦ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਯੋਗ ਦੀ ਸਿਧੀ ਲਈ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਾਨਾਂ ਬਹੁਤਾ ਯੇਯਂ ਯੋਗਵਿਘ੍ਨਕਰੀ ਹਿ ਸਾ
ਇਹ ਗਿਆਨ ਦੀ ਵਾਧੂਤਾ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਪਿ ਕਲ੍ਪਸਹਸ੍ਰਾਯੁਰ੍ਨੈਵ ਜ੍ਞੇਯਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਹزارਾਂ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜੋ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਪਿਧਾਯ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਦ੍ਵਾਰਾਣਿ ਮਨੋ ਧ੍ਯਾਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਯੇਤ੍
ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਦਰਵਾਜੇ ਬੰਦ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਯਾਦਯਂ ਤਂ ਚ ਭੁਂਜਾਨੋ ਰੌਰਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਤਿਥਿਃ
ਜੋ ਇਹ ਸਵਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੌਰਵ ਦੇ ਘਰ ਆਏ ਮਹਿਮਾਨ ਵਾਂਗ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯੈਤੇ ਨਿਯਤਾ ਦਂਡਾਃ ਸ ਤ੍ਰਿਦਂਡੀ ਯਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਨਿਯਮ ਪੱਕੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਦੰਡ ਵਾਲਾ ਯਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਬਿਭ੍ਯਤਿ ਚ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਸਿਦ੍ਧੇਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਣਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਤੋਂ ਜੀਵ ਡਰਦੇ ਨਹੀਂ, ਇਹੀ ਸਿਧੀ ਦਾ ਲਕੜ ਹੈ।
ਅਲੌਲ੍ਯਮਾਰੋਗ੍ਯਮਨਿष੍ਠੁਰਤ੍ਵਂ ਗਂਧਃ ਸ਼ੁਭੋ ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀषਯੋਸ਼੍ਚ
ਲੋਭ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਿਹਤਮੰਦ, ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ, ਅਤੇ ਮੂਤ-ਪਖਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧ—
ਸਮਾਹਿਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਰੋऽਪ੍ਰਮਾਦੀ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਤਥੈਕਾਂਤਰਤਿਰ੍ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਇਕਾਗ੍ਰ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ, ਸਾਵਧਾਨ, ਪਵਿੱਤਰ, ਅੰਦਰੋਂ ਖੁਸ਼, ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ—
ਕੁਲਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਜਨਨੀ ਕृਤਾਰ੍ਥਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ ਭਾਗ੍ਯਵਤੀ ਚ ਤੇਨ 1.2.55.
ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਵੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਮਲੋष੍ਟਕਾਂਚਨਃ ਸਮਸ੍ਤਭੂਤੇषੁ ਵਸਨ੍ਸਮੋ ਹਿ ਯਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਇਕਸਾਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ—
ਇਦਂ ਮਯਾ ਯੋਗਰਹਸ੍ਯਮੁਕ੍ਤਮੇਵਂਵਿਧਂ ਗੌਤਮਃ ਪ੍ਰਾਪ ਯੋਗਮ੍
ਯੋਗ ਦਾ ਇਹ ਰਾਜ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਗੌਤਮ ਨੇ ਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਯਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਵਿਨੇ ਕृष੍ਣਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀਦਿਨੇ ਰਾਤ੍ਰੌ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚਤਿ ਲਿਂਗਮੇਤਨ੍
ਜੋ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੀ ਕਾਲੀ ਚੌਦਸ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਮਹੋਪਕਾਰੇਣ ਵਿਮੁਕ੍ਤਪਾਪਃ ਸ ਯਾਤਿ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਸ ਗੌਤਮੋ ਮੁਨਿਃ
ਇਸ ਵੱਡੇ ਉਪਕਾਰ ਨਾਲ ਉਹ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਗੌਤਮ ਮੁਨੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਦਂ ਮਯਾ ਪਾਰ੍ਥ ਤਵ ਪ੍ਰਣੀਤਂ ਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸਮਾਸਯੋਗਾਤ੍
ਪਾਰਥ, ਇਹ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਗੁਪਤ ਖੇਤਰ ਬਾਰੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਯ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੁਯਾਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਗੌਤਮਾਖ੍ਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਜੋ ਗੌਤਮ ਦੀ ਇਹ ਉੱਤਮ ਕਥਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—
ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਮਰਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਵਾਜਪੇਯਫਲਂ ਭਵੇਤ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਦਾ ਤੁ ਪੁਰਾ ਪਾਰ੍ਥ ਸृष੍ਟਿ ਕਾਮੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਪਾਰਥ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ—
ਤਪਸਾ ਤੇਨ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਃ ਪਾਰ੍ਵਤੀਪਤਿਸ਼ਂਕਰਃ
ਉਸ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਪਤੀ ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤੋ ਹृष੍ਟਃ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਃ ਕृਤਕृਤ੍ਯਃ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਫਿਰ, ਪਿਤਾਮਹ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਆਨੰਦਿਤ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਚਖਾਨ ਚ ਸਰਃ ਪੁਣ੍ਯਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਰਃ ਸ਼ੁਭਮ
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਖੋਦਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹਮਸਰ ਸੀ।
ਅਸ੍ਯ ਤੀਰੇ ਮਹਾਲਿਂਗਂ ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਵੈ ਵਿਭੁਃ
ਉਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੱਡਾ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।