ਗੁਪ੍ਤਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਾਨਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਮੁਖਾਨ੍ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਗੁਪਤ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ—
ਗੌਤਮੇਸ਼੍ਵਰ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਸਾਵਧਾਨਃ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਤਤ੍
ਹੁਣ ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਗੌਤਮੇਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ।
ਅਕ੍ਸ਼ਪਾਦੋ ਮਹਾਯੋਗੀ ਗੌਤਮਾਖ੍ਯੋऽਭਵਨ੍ਮੁਨਿਃ
ਅਕ੍ਸ਼ਪਾਦ ਨਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਜੋ ਗੌਤਮ ਨਾਮ ਦਾ ਮੁਨੀ ਸੀ—
ਗੁਪ੍ਤ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ ਚ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਹੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਗੁਪਤ ਤੀਰਥ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਜਾਣ ਲਈ—
ਯੋਗਸਿਦ੍ਧਿਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਗੌਤਮੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਫਿਰ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਗੌਤਮ ਨੇ ਯੋਗ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ—
ਸਂਸ੍ਨਾਪ੍ਯੈਤਨ੍ਮਹਾਲਿਂਗਂ ਚਨ੍ਦਨੇਨ ਵਿਲਿਪ੍ਯ ਚ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਮਹਾ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਇਆ।
ਯੋਗਂ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਂਤਿ ਯਤਃ ਸਰ੍ਵੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜੋਗ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਵਣਾਦਪਿ ਨੈਰ੍ਮਲ੍ਯਂ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸੇਵਨਾਤ੍ਕਿਮੁ ।। 1.2.55.
ਜੇ ਸਿਰਫ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਮਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿੰਨੀ ਵਧੇਰੇ ਮਿਲੇਗੀ!
ਚਿਤ੍ਤਵृਤ੍ਤਿਨਿਰੋਧਾਖ੍ਯਂ ਯੋਗਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ
ਜੋਗ ਦਾ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਮਨ ਦੇ ਵਚਲਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਮਸ਼੍ਚ ਨਿਯਮਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਸ੍ਤृਤੀਯਕਃ
ਯਮ, ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਪਹਿਲੇ ਹਨ।
ਸਮਾਧਿਰਿਤਿ ਚਾष੍ਟਾਂਗੋ ਯੋਗਃ ਸਂਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਸਮਾਧੀ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋਗ ਦੇ ਅੱਠ ਅੰਗ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨੁਕ੍ਰਮਾਨ੍ਨਰੋ ਯੇषਾਂ ਸਾਧਨਾਦ੍ਯੋਗਮਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੋਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤੇ ਪਂਚ ਯਮਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਸ਼ृਣ੍ਵੇषਾਮਪਿ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਇਹ ਪੰਜ ਯਮ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ; ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵੀ ਸੁਣੋ।
ਅਹਿਂਸੈषਾ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਵੇਦਸਂਵਿਹਿਤਾ ਚ ਯਾ
ਜੋ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਹਿੰਸਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ।
ਕਥਨਂ ਸਤ੍ਯਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਪਰਪੀਡਾਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ ਉਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ।
ਮਨਸਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵਾਚਾ ਤਦਸ੍ਤੇਯਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਮਨ, ਕਰਮ ਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਚੋਰੀ ਨਾ ਕਰਨੀ — ਇਹ ਅਸਤੇਯ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ऋਤੌ ਸ੍ਵਦਾਰਗਮਨਂ ਗੇਹਿਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਤਾ
ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਢੁਕਵੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਜਾਣਾ।
ਗृਹਸ੍ਥਾਨਾਂ ਚ ਮਨਸਾ ਸ੍ਮृਤ ਏषੋऽਪਰਿਗ੍ਰਹਃ 1.2.55.
ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾ ਜੋੜਣੀ, ਇਹ ਮਨ ਵਿਚ ਰੱਖਣੀ ਚੰਗੀ ਆਦਤ ਹੈ।
ਸ਼ੌਚਂ ਤੁष੍ਟਿਸ੍ਤਪਸ਼੍ਚੈਵ ਜਪੋ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਗੁਰੋਸ੍ਤਥਾ
ਸੁੱਚਤਾ, ਸੰਤੋਖ, ਤਪ, ਜਪ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ — ਇਹ ਨਿਯਮ ਹਨ।
ਬਾਹ੍ਯਮਾਭ੍ਯਤਰਂ ਚੈਵ ਦ੍ਵਿਵਿਧਂ ਸ਼ੌਚਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਸੁੱਚਤਾ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਬਾਹਰੀ ਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ।
ਨ੍ਯਾਯੇਨਾਗਤਯਾ ਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਭਿਕ੍ਸ਼ਯਾ ਵਾਰ੍ਤਯਾਪਿ ਚ
ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਕਮਾਈ, ਸਾਫ ਰੋਜ਼ੀ ਅਤੇ ਭਿਖ ਵੀ ਸੁੱਚਤਾ ਲਈ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣਾਦੀਨਿ ਪੁਨਸ੍ਤਪਾਂਸਿ ਵਿਹਿਤਾਨਿ ਚ
ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਆਦਿਕ ਤਪ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਸ੍ਤੁ ਜਪਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਣਵਾਭ੍ਯਸਨਾਦਿਕਃ
ਸਵਾਧਿਆਇ ਨੂੰ ਜਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਓਮ ਆਦਿਕ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸਂਸਾਧ੍ਯ ਨਿਯਮਾਨ੍ਸਂਯਮਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨਿਯਮ ਤੇ ਸਯਮ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤੋऽਸ਼ੁਚਿਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਵਾਯੁਕੋਪੋ ਮਹਾਨ੍ਭਵੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਅਸ਼ੁੱਧ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹਵਾ ਦਾ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਹਂ ਯਤੇਤ੍ਪਰਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰੇ.
ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨਨਿਰੋਧਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਸਾਸ਼ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ 'ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.
ਲਘੁਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਮਾਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਮਾਤ੍ਰਾ ਨਿਮਿष ਉਨ੍ਮਿषਃ 1.2.55.
ਸਭ ਤੋਂ ਹਲਕਾ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਬਾਰਾਂ ਮਾਪ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਮਾਪ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਤੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ.
ਪ੍ਰਥਮੇਨ ਜਯੇਤ੍ਸ੍ਵੇਦਂ ਮਧ੍ਯਮੇਨ ਤੁ ਵੇਪਥੁਮ੍
ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਨਾਲ ਪਸੀਨਾ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੱਧਲੇ ਨਾਲ ਕੰਬਣ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.
ਪਦ੍ਮਾਖ੍ਯਮਾਸਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰੇਚਕਂ ਪੂਰਕਂ ਤਥਾ
ਪਦਮ ਆਸਨ ਲੈ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰੇਚਕ ਅਤੇ ਪੂਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ.