ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਗਤਿਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਂ ਕ੍ਸ਼ਾਂਤਂ ਸ਼ਕ੍ਤਂ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਮ੍
ਜੋ ਆਤਮਕ ਰਾਹ ਦੀ ਸੱਚੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਧੀਰਜਵਾਨ, ਸਮਰਥ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਈ ਹੋਈ ਹੈ,
ਤੇਜਸਾ ਯਸ਼ਸਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਨਯੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਚ
ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਚਮਕ, ਇਜ਼ਤ, ਸਮਝ, ਸੂਝ-ਬੂਝ ਅਤੇ ਨਮਰਤਾ ਹੈ,
ਸੁਖਸ਼ੀਲਂ ਸੁਖਂ ਵੇषਂ ਸੁਭੋਜਂ ਸ੍ਵਾਚਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਜਿਸਦਾ ਸੁਭਾਵ ਨਰਮ ਹੈ, ਰੂਪ ਸੁਖਦਾਈ ਹੈ, ਚੰਗਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਵਿਹਾਰ ਠੀਕ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੇਕ ਹੈ,
ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਕੁਰੁਤੇ ਗਾਢਂ ਪਾਪਂ ਯਸ੍ਯ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ,
ਵੇਦਸ੍ਮृਤਿਪੁਰਾਣੋਕ੍ਤਧਰ੍ਮੇ ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਦ, ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਧਰਮ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਅਸ਼ਨਾਦਿष੍ਵਲਿਪ੍ਤਂ ਚ ਪਂਡਿਤਂ ਨਾਲਸਂ ਦ੍ਵਿਜਮ੍
ਜੋ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਆਦਿ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਆਲਸੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਸੱਚਾ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਹੈ,
ਨਾਰ੍ਥੇ ਕ੍ਰੋਧੇ ਚ ਕਾਮੇ ਚ ਭੂਤਪੂਰ੍ਵੋऽਸ੍ਯ ਵਿਭ੍ਰਮਃ
ਜੋ ਧਨ, ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਡੋਲਿਆ ਨਹੀਂ,
ਵੀਤਸਂਮੋਹਦੋषੋ ਯੋ ਦृਢਭਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੇਯਸਿ
ਜੋ ਭ੍ਰਮ ਦੀ ਗਲਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਚ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਭਕਤੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ,
ਅਸਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਸਂਗੇषੁ ਯਃ ਸਕ੍ਤਾਤ੍ਮੇਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਗਤਾਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਤਮ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਨ ਤ੍ਯਜਤ੍ਯਾਗਮਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ਯਸ੍ਤਪੋ ਨੋਪਜੀਵਤਿ 1.2.54.
ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਤਪ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ,
ਕृਤਸ਼੍ਰਮਂ ਕृਤਪ੍ਰਜ੍ਞਂ ਨ ਚ ਤृਪ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਤਃ
ਜੋ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ,
ਨ ਹृष੍ਯਤ੍ਯਰ੍ਥਲਾਭੇਨ ਯੋऽਲਾਭੇ ਨ ਵ੍ਯਥਤ੍ਯਪਿ
ਜੋ ਧਨ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਨਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋਦਾ,
ਤਂ ਸਰ੍ਵਗੁਣਸਂਪਨ੍ਨਂ ਦਕ੍ਸ਼ਂ ਸ਼ੁਚਿਮਕਾਤਰਮ੍
ਜੋ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਨਿਪੁੰਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਨਿਡਰ ਹੈ,
ਇਮਂ ਸ੍ਤਵਂ ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਂ ਰਾਜਨ੍ਪਠਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹਾਂ।
ਅਨ੍ਯੋਪਿ ਯਃ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਨਿਤ੍ਯਮੇਤਾਂ ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਜਪੇਤ੍
ਕੋਈ ਹੋਰ ਵੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹੇ,
ਏਤਾਨ੍ਗੁਣਾਨ੍ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਤ੍ਵਮਥਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਗੁਣ ਸੁਣ ਕੇ,
ਬਭੂਵ ਪਰਮਪ੍ਰੀ ਤਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਤਚ੍ਚ ਤਥਾ ਵਚਃ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਬਚਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕੀਤਾ।
ਤਤੋ ਨਾਰਦਮਾਨਰ੍ਚ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਚ ਪੁष੍ਕਲਮ੍
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਯਯੌ ਦ੍ਵਾਰਵਤੀਂ ਕृष੍ਣਃ ਸਭ੍ਰਾਤृਜਾਤਿਬਾਂਧਵਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਦਵਾਰਾਵਤੀ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਥਾ ਤ੍ਵਮਪਿ ਕੌਰਵ੍ਯ ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਗੁਣਾਨਿਮਾਨ੍ 1.2.54.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਕੌਰਵ, ਤੂੰ ਵੀ ਨਾਰਦ ਦੇ ਇਹ ਗੁਣ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਬੋਧਿਨ੍ਯਾਮਸੌ ਮੁਨਿਃ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਪੱਖ ਦੀ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ, ਜੋ ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਿਨ ਉਹ ਮੁਨੀ—
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਨੇ ਨਾਰਦੇਨ ਨਿਰ੍ਮਿਤੇऽਤ੍ਰੈਵ ਕੂਪਕੇ
ਉਸੇ ਦਿਨ, ਇੱਥੇ ਨਾਰਦ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਬਣਾਏ ਛੋਟੇ ਕੁਆਂ ਵਿੱਚ—
ਤਪੋ ਦਾਨਂ ਜਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਕੂਪੇ ਭਵਤਿ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਇਸ ਕੁਆਂ ਉੱਤੇ ਜੇਹੜਾ ਵੀ ਤਪ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਜਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਮੁੱਕਦਾ ਨਹੀਂ।
ਇਦਂ ਵਿष੍ਣ੍ਵਿਤਿ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੁਂ ਪ੍ਰਬੋਧਯੇਤ੍
ਇਹ 'ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯੋਗਨਿਦ੍ਰਾ ਯਥਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਹਰਿਣਾ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਜਿਵੇਂ ਹਰੀ ਨੇ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ—
ਇਤਿ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਚੋਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਨਾਰਦਂ ਪਰਿਪੂਜਯੇਤ੍
ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਤੇ ਜਗਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂ ਦੇਯਂ ਚ ਛਤ੍ਰਂ ਧੋਤ੍ਰਂ ਕਮਂਡਲੁਮ੍
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਛਤਰੀ, ਕੱਪੜਾ ਤੇ ਜਲ ਦਾ ਘੜਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਕृਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਸ ਮੁਨੇਃ ਪਾਪੇਨ ਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮੁਨੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਮਨ੍ਨਾਰਦਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ ਪੁਲਕਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯ ਚ ਚਿਰਂ ਕਾਲਂ ਪੁਨਰ੍ਨਾਰਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਖਿਆ।