ਮਾਘਮਾਸੇ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲੇ ਤਥਾऽਮਲੇ
ਜਦ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਸਵੇਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ,
ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞੇषੁ ਯਤ੍ਫਲਮ੍
ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਜਿੰਨਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ, ਸਾਰੇ ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਜਿੰਨਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ,
ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਲਭਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਉਹ ਸਾਰਾ ਪੁੰਨ ਇਥੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਪਿਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੁष੍ਯਂਤਿ ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸ਼ਤੈਰ੍ਨ ਤੁ 1.2.52.
ਇਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਰ ਐਸੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਯਾ ਵਿਚ ਸੌ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਤਦਕ੍ਸ਼ਯਫਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਚਨਂ ਯਥਾ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਟੱਲ ਫਲ ਬਿਲਕੁਲ ਉਹੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਕਨ੍ਯਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇਣ ਵਿਧਿਨਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਕੋਟਿਗੁਣਂ ਫਲਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੀਤੀ ਨਾਲ ਕੁੜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੂੰ ਕੋਟੀਆਂ ਗੁਣਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕੋਟਿ ਤੀਰ੍ਥੇ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਹृਦਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮਾਧਵਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਕੋਟਿਤੀਰਥ ਉੱਤੇ, ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ,
ਕੋਟਿਤੀਰ੍ਥੇ ਤੀਰ੍ਥਵਰੇ ਦੇਹਤ੍ਯਾਗਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਕੋਟਿਤੀਰਥ, ਜੋ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਉੱਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ—
ਅਸ੍ਯ ਤੀਰੇ ਦੇਹਦਾਹੋ ਯਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਇਸ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਚਿਤਾ ਸਾੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਫਲਂ ਗਦਿਤੁਂ ਪਾਰ੍ਥ ਵਾਗੀਸ਼ੋऽਪਿ ਨ ਵੈ ਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਪਾਰਥ, ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ ਬੋਲਣ ਦੇ ਰਾਜਾ ਲਈ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।
ਦਿਨੇਦਿਨੇ ਫਲਂ ਤਸ੍ਯ ਕਾਪਿਲਂ ਗੋਸਹਸ੍ਰਕਮ੍
ਹਰ ਰੋਜ਼, ਇਸ ਦਾ ਇਨਾਮ ਹਜ਼ਾਰ ਕਾਪਿਲਾ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪ੍ਰਥਮੇ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰਖਣ੍ਡੇ ਕੌਮਾਰਿਕਾਖਣ੍ਡੇ ਕੋਟਿਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਠੀਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰ ਖੰਡ ਦੇ ਕੌਮਾਰਿਕਾ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਕੋਟੀਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਾਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸਂਸ੍ਥਾਪਿਤੇ ਪੁਰਾ ਸ੍ਥਾਨੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋਹਂ ਦ੍ਵਿਜਪੁਂਗਵੈਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਮੈਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸ੍ਥਾਨਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਾਯ ਉਪਾਯਂ ਕੁਰੁ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਇਸ ਥਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਸੋਚੋ, ਓ ਸੁਵ੍ਰਤ।
ਆਰਾਧਿਤਾ ਮਯਾ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਸਮਾਗਮ੍ਯਾਥ ਮਾਂ ਪ੍ਰੋਚੁਰ੍ਨਾਰਦ ਵ੍ਰਿਯਤਾਂ ਵਰਃ
ਉਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਨਾਰਦ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ।'
ਅਯਮੇਵ ਵਰੋ ਮਹ੍ਯਂ ਦੇਯੋ ਦੇਵੈਃ ਸੁਤੋषਿਤੈਃ
ਇਹੀ ਵਰ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ੈਃ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਂ ਤਦਾ ਮੁਨੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਲਾ ਮੁਕ੍ਤਾ ਦੇਵੈਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰੁषੈਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਆਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।
ਤਤੋ ਮਯਾ ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸ਼ਾਲਾਗ੍ਰੇ ਸ੍ਥਾਨਰਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਫਿਰ ਮੈਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਅੱਗੇ ਥਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
ਪੀਡ੍ਯਮਾਨਾ ਯਦਾ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕੇਨਾਪਿ ਚ ਭਵਂਤਿ ਹਿ
ਜਦੋਂ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿਸੇ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,
ਯਾਮੇ ਤृਤੀਯੇ ਸਾਮਾਨਿ ਤਾਰਸ੍ਵਰਮਧੀਤ੍ਯ ਚ 1.2.53.
ਤੀਜੇ ਪਹਰ ਵਿੱਚ, ਸਾਮ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰਾ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਕੇ,
ਸਪ੍ਤਾਹਾਦ੍ਵਰ੍षਮਧ੍ਯਾਦ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਵਰ੍षਾਦ੍ਭਸ੍ਮਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯੇਨ ਤੇਨ ਨੋ ਵੈਰੀ ਭਸ੍ਮੀਭਵਤੁ ਹ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਸ ਸੱਚ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਡਾ ਵੈਰੀ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਸ਼ਾਲਾਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰੁषਾਂ ਤਤ੍ਰ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਦਿਨੇਦਿਨੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਉਥੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਲਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ,
ਇਤਿ ਤ੍ਰਿਪੁਰੁषਸ਼ਾਲਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਅਥਾਨ੍ਯਤ੍ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਦੀਯਸਰਸੋ ਮਹਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਲਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੋਈ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਤੁਲਂ ਪਾਰ੍ਥ ਦੇਵਾਨਾਮਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਇੱਥੇ ਜੋ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਔਖੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਮृਤ੍ਤਿਕਾ ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰੇਣ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਬਾਹ੍ਯੇ ਤਤਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਤਾਮੇ ਦੇ ਪਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਹ ਬਾਹਰ ਵੱਖਰੀ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਤਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸਰਸਿ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਂ ਤੇਨ ਸਂਪੂਰਿਤਂ ਸਰਃ
ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਓਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੀ ਗਈ, ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ Saraovar ਪੂਰਾ ਭਰ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,