ਅਥ ਯੋ ਮਿਸ਼੍ਰਕਰ੍ਮਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਮ ਮਿਲੇ-ਝੁਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪृਥੁਤਰਂ ਪਾਪਮਲ੍ਪਂ ਹਿ ਜਾਯਤੇ
ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਵੱਧ ਤੇ ਪਾਪ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਪਂ ਪृਥੁਤਰਂ ਯਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਮਲ੍ਪਤਰਂ ਭਵੇਤ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਪ ਵੱਧ ਤੇ ਪੁੰਨ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਐਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਮਾਨੁषਸਂਭੂਤਿਂ ਸ਼ृਣੁ ਯਾਦृਗਸੌ ਭਵੇਤ੍
ਹੁਣ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਸੁਣ, ਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਦੋषਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਜੀਵਃ ਸਂਸਰਤੇ ਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਜੀਵ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਗਰ੍ਭਂ ਤੁ ਕਲਲੇ ਪ੍ਰਤਿਤਿष੍ਠਤਿ
ਜੀਵ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਲਲੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਤੁ ਤਥਾ ਮਾਸਂ ਘਨੀਭੂਤਃ ਸ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਦੂਜੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਹ ਗਠੀ ਹੋਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਥੀਨਿ ਚ ਤਥਾ ਮਾਸਿ ਜਾਯਂਤੇ ਚ ਚਤੁਰ੍ਥਕੇ
ਚੌਥੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਹੱਡੀਆਂ ਬਣਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਪ੍ਤਮੇ ਚ ਤਥਾ ਮਾਸਿ ਪ੍ਰਬੋਧਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਜਾਯਤੇ 1.2.49.
ਸੱਤਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਚੇਤਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅष੍ਟਮੇ ਨਵਮੇ ਮਾਸਿ ਭृਸ਼ਮੁਦ੍ਵਿਜਤੇ ਤਤਃ
ਅਠਵੇਂ ਤੇ ਨੌਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਧ੍ਯੇ ਕ੍ਲੀਬਸ੍ਤੁ ਵਾਮੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪੁਰੁषਸ੍ਤਥਾ
ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਨਪੁੰਸਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਮਹਿਲਾ ਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਪੁਰਖ।
ਯਸ੍ਯਾਂ ਤਿष੍ਠਤ੍ਯਸੌ ਯੋਨੌ ਤਾਂ ਚ ਵੇਤ੍ਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜਿਸ ਥਾਂ ਉਹ ਜਣਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਂਧੇ ਤਮਸਿ ਕਿਂ ਦृਸ਼੍ਯੋ ਗਂਧਾਨ੍ਮੋਹਂ ਦृਢਂ ਲਭੇਤ੍
ਅੰਨ੍ਹੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਹ ਗੰਧਾਂ ਦੀ ਭਟਕਾਵਾਂ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਯਾਮੇ ਲਭਤੇ ਮਾਤੁਃ ਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਵ੍ਯਾਧੇਸ਼੍ਚ ਵੇਦਨਾਮ੍
ਹਲਚਲ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਤੇ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੌਕੁਮਾਰ੍ਯਾਦ੍ਰੁਜਂ ਤੀਵ੍ਰਾਂ ਜਨਯਂਤਿ ਚ ਤਸ੍ਯ ਤੇ
ਨਰਮੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦਰਦ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਤਕਲੀਫ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਂਤਪ੍ਯਤੇ ਭृਸ਼ਂ ਗਰ੍ਭੇ ਕਰ੍ਮਭਿਸ਼੍ਚ ਪੁਰਾਤਨੈਃ
ਉਹ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਤਕਲੀਫ਼ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਜਨ੍ਮ ਚੇਦਹਮਾਪ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਮਾਨੁष੍ਯੇ ਜੀਵਿਤਂ ਤਥਾ
ਜੇ ਮੈਂ ਜਨਮ ਲੈ ਲਵਾਂ, ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ—
ਏਵਂ ਤੁ ਚਿਂਤਯਾਨਸ੍ਯ ਸੀਮਂਤੋਨ੍ਨਯਨਾਦਨੁ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦਿਆਂ, ਜਦੋਂ ਮੱਥੇ ਦੀ ਰੇਖਾ ਵਿੱਖੇ ਵਖ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—
ਤਤਃ ਸ੍ਵਕਾਲੇ ਸਂਪੂਰ੍ਣੇ ਸੂਤਿਮਾਰੁਤਚਾਲਿਤਃ ।।1.2.49.
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਨਮ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਹ ਹਿਲਦੀ ਹੈ।
ਅਧੋਮੁਖਃ ਸਂਕਟੇਨ ਯੋਨਿਦ੍ਵਾਰੇਣ ਨਿਃਸਰੇਤ੍
ਸਿਰ ਹੇਠਾਂ ਕਰਕੇ, ਤੰਗ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਜਣਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕਰਪਤ੍ਰਸਮਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਕਰਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਦਿਕਮ੍
ਉਹ ਤੇਜ਼ ਪੱਤੇ ਵਰਗਾ ਛੂਹਾ ਤੇ ਹੱਥ ਦੇ ਹੋਰ ਛੂਹੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਕ੍ਕਰ੍ਮਵਸ਼ਗਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਗਰ੍ਭਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਗਰਭ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਥਿਪਟ੍ਟਤੁਲਾਸ੍ਤਂਭਸ੍ਨਾਯੁਬਂਧੇਨ ਯਂਤ੍ਰਿਤਮ੍
ਹੱਡੀਆਂ, ਪਰਤਾਂ, ਥੰਮਾਂ ਤੇ ਨਸਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਬੰਨ੍ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਭਿਤ੍ਤਿਸੁਸਂਬਦ੍ਧਂ ਛਨ੍ਨਂ ਰੋਮ ਤृਣੈਰਪਿ
ਸੱਤ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ, ਵੱਲਾਂ ਤੇ ਘਾਹ ਵਰਗੇ ਰੋਮਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ।
ਓष੍ਠਦ੍ਵਯਕਪਾਟਂ ਚ ਦਂਤਾਰ੍ਗਲਵਿਮੁਦ੍ਰਿਤਮ੍
ਦੋ ਹੋਠਾਂ ਇੱਕ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨੇ ਬੰਦ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਜਰਾਸ਼ੋਕਸਮਾਵਿष੍ਟਂ ਕਾਲਵਕ੍ਤ੍ਰਾਨਲਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇਹ ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸਂਜਾਯਤੇ ਪੁਂਸੋ ਦੇਹਗੇਹਮਿਦਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਇਹ ਸਰੀਰ-ਘਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਚ ਨਰਕਮਾਸ੍ਤੇ ਸਂਸਾਧਯਨ੍ਨਪਿ
ਉਹ ਸੰਸਾਰਕ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਮੁਕਤੀ, ਸਵਰਗ ਜਾਂ ਨਰਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਰੀਰਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਪੁਨਰਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਦ੍ਵਦ
ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਮੁੜ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦੱਸੋ।
ਪਾਦਮੂਲਂ ਚ ਪਾਤਾਲਂ ਪ੍ਰਪਦਂ ਚ ਰਸਾਤਲਮ੍
ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲ ਪਾਤਾਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਰਸਾਤਲ ਨਾਲ।