ਧਨ੍ਯਸ੍ਯ ਹਿ ਗृਹਸ੍ਥਸ੍ਯ ਕृਪਯੈਵ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਧੰਨ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਗੇਹਾਨਿ ਚਾਸ੍ਮਾਕਂ ਪਾਦਚਂਕ੍ਰਮਣੇਨ ਚ
ਉਹ ਸੱਚਾਈ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਚੁੰਕਣ ਨਾਲ ਵੀ।
ਤਦਹਂ ਸਮ੍ਯਗਿਚ੍ਛਾਮਿ ਦਤ੍ਤਂ ਪਰਮਭੋਜਨਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਨਿਭੇੜ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਦਿੰਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਇਤ੍ਯੇਤਦਤਿਥੇਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਾਰੀਤਃ ਪੁਤ੍ਰਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਅਤਿਥੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਾਰੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਦ੍ਵਿਜਂ ਚ ਤਰ੍ਪਯਿष੍ਯਾਮਿ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਮਭੋਜਨਮ੍
ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਾਂਗਾ।
ਸੁਤੇਨ ਕਿਲ ਜਾਤੇਨ ਜਾਯਤੇ ਚਾਨृਣਃ ਪਿਤਾ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੋਜਨਂ ਦ੍ਵਿਪ੍ਰਕਾਰਂ ਚ ਪ੍ਰਵਿਭਾਗਸ੍ਤਯੋਰਯਮ੍
ਭੋਜਨ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਕृਤਂ ਨਾਮ ਪ੍ਰਕृਤਿਪ੍ਰਮੁਖਸ੍ਯ ਤਤ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਆਮ ਭੋਜਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਅਗਵਾਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
षਡ੍ਰਸਂ ਭੋਜਨਂ ਤਚ੍ਚ ਪਂਚਭੇਦਂ ਵਦਂਤਿ ਚ 1.2.49.
ਛੇ ਸਵਾਦ ਵਾਲਾ ਖਾਣਾ ਪੰਜ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾਪਰਂ ਪਰਂਨਾਮ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪਰਮਭੋਜਨਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਖਾਣਾ 'ਪ੍ਰਮ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਤੋ ਨਾਨਾਪ੍ਰਕਾਰਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਹਿ ਯਤ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਤਦ੍ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਦ੍ਵਿਜਾਗ੍ਰ੍ਯਾਯ ਪृਚ੍ਛ ਵਿਪ੍ਰ ਯਦਿਚ੍ਛਸਿ
ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾ ਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਪੁੱਛੋ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।
ਮਨਸੈਵ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਾਮੁਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਮੇਨਮਥਾਕਰੋਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ।
ਕਥਂ ਸਂਜਾਯਤੇ ਜਂਤੁਃ ਕਥਂ ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਲੀਯਤੇ
ਜੀਵ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਛਂਦੋਗੀਤਮਮੁਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਦ੍ਵਿਜ
ਮੈਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਛੰਦ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਜਨਨੇ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਕਰ੍ਮ ਹੇਤੁਰ੍ਜਂਤੋਰ੍ਭਵੇਤ੍ਕਿਲ
ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਦੇ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਕਰਮ ਹੀ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਯਃ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੋ ਨਾਮ ਸ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ 'ਸਾਤਵਿਕ' ਕਰਮ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾ ਯਸ੍ਤਾਮਸੋ ਨਾਮ ਨਰਕਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ
ਜੋ 'ਤਾਮਸਿਕ' ਕਰਮ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਮਹਤਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੈਰੁਪਭੋਗਸਹਾਸਨੈਃ 1.2.49.
ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ, ਛੂਹ, ਭੋਗ ਤੇ ਹਾਸੇ ਰਾਹੀਂ,
ਸੋऽਪਿ ਦੁਃਖਦਰਿਦ੍ਰਾਦ੍ਯੈਰ੍ਵੇष੍ਟਿਤੋ ਵਿਕਲੇਂਦ੍ਰਿਯਃ
ਉਹ ਵੀ ਦੁੱਖ, ਗਰੀਬੀ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਯੋ ਮਿਸ਼੍ਰਕਰ੍ਮਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਮ ਮਿਲੇ-ਝੁਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪृਥੁਤਰਂ ਪਾਪਮਲ੍ਪਂ ਹਿ ਜਾਯਤੇ
ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਵੱਧ ਤੇ ਪਾਪ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਪਂ ਪृਥੁਤਰਂ ਯਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਮਲ੍ਪਤਰਂ ਭਵੇਤ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਪ ਵੱਧ ਤੇ ਪੁੰਨ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਐਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਮਾਨੁषਸਂਭੂਤਿਂ ਸ਼ृਣੁ ਯਾਦृਗਸੌ ਭਵੇਤ੍
ਹੁਣ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਸੁਣ, ਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਦੋषਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਜੀਵਃ ਸਂਸਰਤੇ ਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਜੀਵ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਗਰ੍ਭਂ ਤੁ ਕਲਲੇ ਪ੍ਰਤਿਤਿष੍ਠਤਿ
ਜੀਵ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਲਲੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਤੁ ਤਥਾ ਮਾਸਂ ਘਨੀਭੂਤਃ ਸ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਦੂਜੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਹ ਗਠੀ ਹੋਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਥੀਨਿ ਚ ਤਥਾ ਮਾਸਿ ਜਾਯਂਤੇ ਚ ਚਤੁਰ੍ਥਕੇ
ਚੌਥੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਹੱਡੀਆਂ ਬਣਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਪ੍ਤਮੇ ਚ ਤਥਾ ਮਾਸਿ ਪ੍ਰਬੋਧਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਜਾਯਤੇ 1.2.49.
ਸੱਤਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਚੇਤਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅष੍ਟਮੇ ਨਵਮੇ ਮਾਸਿ ਭृਸ਼ਮੁਦ੍ਵਿਜਤੇ ਤਤਃ
ਅਠਵੇਂ ਤੇ ਨੌਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।