ਮਹੀਨਗਰਕੇ ਲਿਂਗਂ ਪਾਤਾਲਾਤ੍ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍
ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ, ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਮਨੋਹਰ ਲਿੰਗ ਉਭਰ ਆਇਆ।
ਨਮਸ੍ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਰੁਦ੍ਰ ਭਾਸ੍ਕਰਾਮਿਤਤੇਜਸੇ
ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਭਗਵਾਨ ਰੁਦ੍ਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਹੈ।
ਸ਼ਰ੍ਵਾਯ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਰੂਪਾਯ ਸਦਾ ਸੁਰਭਿਣੇ ਨਮਃ
ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਮੰਗਲਮਈ ਸਰਵਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਪਤਯੇ ਚਾਪਿ ਪਾਵਕਾਯਾਤਿਤੇਜਸੇ
ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪਾਵਕ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਮਹਾਦੇਵਾਯ ਸੋਮਾਯ ਅਮृਤਾਯ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਮਹਾਂਦੇਵ, ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਅਮਰ ਪ੍ਰਭੂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਨਾਮਭਿਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਸ੍ਤਵ ਏष ਉਦੀਰਿਤਃ
ਇਹ ਸਤੁਤਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਲਿਂਗਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚ ਪ੍ਰਯਤੋ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਲਿਂਗਂ ਚ ਪ੍ਰਯਤੋ ਯਃ ਸ੍ਮਰੇਦਪਿ
ਜੋ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਏਵਂਵਿਧਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਮਹੀਸਾਗਰਸਂਗਮੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰਥ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪ੍ਰਥਮੇ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰਖਣ੍ਡੇ ਕੌਮਾਰਿਕਾਖਣ੍ਡੇ ਸ੍ਤਮ੍ਭਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸੋਮਨਾਥਵृਤ੍ਤਾਂਤਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮਾष੍ਟਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰ ਖੰਡ, ਕੌਮਾਰਿਕਾ ਖੰਡ, ਸਤੰਭ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ, ਸੋਮਨਾਥ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਵਰਣਨ ਵਾਲਾ ਅਠਵਾਂ ਚੈਪਟਰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਵ ਮੁਖਾਂਭੋਜਾਦ੍ਭृਸ਼ਂ ਮੇ ਹृष੍ਯਤੇ ਮਨਃ
ਤੁਹਾਡੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹੀਨਗਰਕਸ੍ਯਾਪਿ ਸ੍ਥਾਪਿਤਸ੍ਯ ਤ੍ਵਯਾ ਮੁਨੇ
ਮੁਨੀ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਮਹੀਨਗਰ ਬਣਾਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਵੀ—
ਤਾਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਜਯਾ ਦਿਤ੍ਯੋ ਰਵਿਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਥਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜਿੱਥੇ ਜਯਾਦਿਤਿਆ, ਚਮਕਦਾਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਜਯਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਯੋ ਨਾਮ ਕੀਰ੍ਤਯੇਦਿਹ ਮਾਨਵਃ
ਇੱਥੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜਯਾਦਿਤਿਆ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਯਸ੍ਯ ਸਂਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਕਲ੍ਯਾਣੈਰਪਿ ਪੂਰ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮੰਗਲਮਈ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਚੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਸ਼ृਣੁ ਪਾਰ੍ਥ ਵਦਾਮਿ ਤੇ
ਪਾਰਥ, ਹੁਣ ਉਸ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਾਨਮੇਤਤ੍ਕਾਲੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍
ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਥਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸ ਮਾਂ ਪ੍ਰਣਤਮਾਸੀਨਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯਾਰ੍ਘੇਣ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਭਾਸਕਰ ਨੇ ਮੇਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਅਰਘ ਦੇ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਕੁਤ ਆਗਮ੍ਯਤੇ ਵਿਪ੍ਰ ਕ੍ਵ ਚ ਵਾ ਪ੍ਰਤਿਗਮ੍ਯਤੇ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ ਹੋ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੋਗੇ?
ਭਾਰਤੇ ਵਿਹृਤਃ ਖਣ੍ਡੇ ਮਹੀਨਗਰਕਾਦਪਿ 1.2.49.
ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਮਹੀਨਗਰ ਤੋਂ ਵੀ, ਘੁੰਮ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।
ਤੇषਾਂ ਗੁਣਾਨ੍ਮਮ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਿਂਗੁਣਾ ਨਨੁ ਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ—ਕਿਹੜੇ ਗੁਣ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ? ਕੀ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ ਹਨ?
ਯਦਿ ਤਾਨ੍ਭੋਃ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾਮਿ ਸ੍ਵੀਯਾਨ੍ਸ੍ਤੌਤੀਤਿ ਵਾਚ੍ਯਤਾ
ਜੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਾਂ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਅਥਵਾ ਪਾਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸਤਿ ਤੇषਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਜਾਂ, ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਹਾਤਮ ਹੈ—
ਮਦਰ੍ਚਿਤਦ੍ਵਿਜੇਂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਯਦਿ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣੇਪ੍ਸੁਤਾ
ਜੇ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੁਖੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਮ ਵਚੋ ਰਵਿਰਾਸੀਤ੍ਸੁਵਿਸ੍ਮਿਤਃ
ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਵੀ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੋऽਥ ਵਿਪ੍ਰਤਨੁਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਾਂ ਵਿਸਰ੍ਜ੍ਯੈਵ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਫਿਰ, ਭਾਸਕਰ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਜਟਾਂ ਤ੍ਰਿषਵਣਸ੍ਨਾਨਪਿਂਗਲਾਂ ਧਾਰਯਨ੍ਨਥ
ਉਸ ਨੇ ਜਟਾਵਾਂ ਪਾਈਆਂ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਨ੍ਹਾਉਣ ਕਰਕੇ ਪੀਲੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਤਤੋ ਹਾਰੀਤਪ੍ਰਮੁਖਾਃ ਪ੍ਰਹਰ੍षੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਲੋਚਨਾਃ
ਫਿਰ, ਹਾਰੀਤਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖਿੜ ਗਈਆਂ—
ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਾਗ੍ਰ੍ਯਂ ਤੇ ਪ੍ਰਹਰ੍षਾਦਿਦਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ ।।1.2.49.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਅਦ੍ਯ ਨੋ ਦਿਵਸਃ ਪੁਣ੍ਯਃ ਸ੍ਥਾਨਮਦ੍ਯੋਤ੍ਤਮਂ ਤ੍ਵਿਦਮ੍
ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਹੈ; ਇਹ ਥਾਂ ਹੁਣ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਧੀਆ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।