ਸਹਸਾ ਪਤਿਤੌ ਭੂਮੌ ਸ੍ਥੂਣਪਾਦੌ ਵਿਮੂਰ੍ਛਿਤੌ 1.2.48.
ਅਚਾਨਕ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਪੈਰ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਹੋਸ਼ ਗਵਾ ਬੈਠੇ।
ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਧੈਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਸਖੇ ਕਿਂ ਨ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਤ੍ਵਯਾ
ਕੁਝ ਹੌਸਲਾ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਕਿਹਾ: 'ਮਿਤ੍ਰ, ਕੀ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ?'
ਤਥਾਤਥਾ ਭਵੇਦ੍ਦਾਨੈਰ੍ਦੀਨਃ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰੋ ਹਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਹਰਾ ਦਇਆਲੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਲੁਂਠਮਾਨੋ ਜਗਾਮੈਵ ਪ੍ਰਾਲੇਯਃ ਕਿਂਚਿਦਂਤਰੇ
ਲੁੱਟਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਾਲੇਯਾ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਖੇ ਵਾਣੀ ਚਾਭਵਤ੍ਤਤ੍ਰ ਪੁष੍ਪਵਰ੍षਪੁਰਃਸਰਾ ਉਤ੍ਥਿਤਂ ਸਾਗਰਤਟੇ ਲਿਂਗਂ ਤਿष੍ਠਾਤ੍ਰ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਉਥੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ: 'ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਠਿਆ ਹੋਇਆ ਲਿੰਗ ਹੈ; ਓ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੋ।'
ਪ੍ਰਭਾਸਾਯ ਪ੍ਰਯਾਤਵ੍ਯਂ ਯਦਾऽऽ ਮृਤ੍ਯੋਰ੍ਮਯਾ ਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ: 'ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।'
ਅਪਸ਼੍ਯਦੁਤ੍ਥਿਤਂ ਲਿਂਗਂ ਸ ਚੈਵਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਦ੍ਯਤ
ਉਹ ਨੇ ਉੱਠਿਆ ਹੋਇਆ ਲਿੰਗ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਤਨੂ ਤਤੋ ਯਾਤੌ ਪ੍ਰਭਾਸਂ ਸ਼ਿਵਸਦ੍ਮ ਚ
ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ।
ਊਰ੍ਜਯਂਤਃ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਂ ਚ ਪ੍ਰਾਲੇਯਸ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰੋऽਪਰਃ
ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਾਲੇਯਾ ਦਾ ਹੋਰ ਇਕ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਸੋਮਨਾਥਦ੍ਵਯਂ ਪਸ਼੍ਯੇਜ੍ਜਨ੍ਮਪਾਪਾਤ੍ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ 1.2.48.
ਜੋ ਦੋ ਸੋਮਨਾਥ ਲਿੰਗ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਨਮ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹੀਨਗਰਕੇ ਲਿਂਗਂ ਪਾਤਾਲਾਤ੍ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍
ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ, ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਮਨੋਹਰ ਲਿੰਗ ਉਭਰ ਆਇਆ।
ਨਮਸ੍ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਰੁਦ੍ਰ ਭਾਸ੍ਕਰਾਮਿਤਤੇਜਸੇ
ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਭਗਵਾਨ ਰੁਦ੍ਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਹੈ।
ਸ਼ਰ੍ਵਾਯ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਰੂਪਾਯ ਸਦਾ ਸੁਰਭਿਣੇ ਨਮਃ
ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਮੰਗਲਮਈ ਸਰਵਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਪਤਯੇ ਚਾਪਿ ਪਾਵਕਾਯਾਤਿਤੇਜਸੇ
ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪਾਵਕ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਮਹਾਦੇਵਾਯ ਸੋਮਾਯ ਅਮृਤਾਯ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਮਹਾਂਦੇਵ, ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਅਮਰ ਪ੍ਰਭੂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਨਾਮਭਿਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਸ੍ਤਵ ਏष ਉਦੀਰਿਤਃ
ਇਹ ਸਤੁਤਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਲਿਂਗਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚ ਪ੍ਰਯਤੋ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਲਿਂਗਂ ਚ ਪ੍ਰਯਤੋ ਯਃ ਸ੍ਮਰੇਦਪਿ
ਜੋ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਏਵਂਵਿਧਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਮਹੀਸਾਗਰਸਂਗਮੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰਥ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪ੍ਰਥਮੇ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰਖਣ੍ਡੇ ਕੌਮਾਰਿਕਾਖਣ੍ਡੇ ਸ੍ਤਮ੍ਭਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸੋਮਨਾਥਵृਤ੍ਤਾਂਤਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮਾष੍ਟਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰ ਖੰਡ, ਕੌਮਾਰਿਕਾ ਖੰਡ, ਸਤੰਭ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ, ਸੋਮਨਾਥ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਵਰਣਨ ਵਾਲਾ ਅਠਵਾਂ ਚੈਪਟਰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਵ ਮੁਖਾਂਭੋਜਾਦ੍ਭृਸ਼ਂ ਮੇ ਹृष੍ਯਤੇ ਮਨਃ
ਤੁਹਾਡੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹੀਨਗਰਕਸ੍ਯਾਪਿ ਸ੍ਥਾਪਿਤਸ੍ਯ ਤ੍ਵਯਾ ਮੁਨੇ
ਮੁਨੀ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਮਹੀਨਗਰ ਬਣਾਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਵੀ—
ਤਾਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਜਯਾ ਦਿਤ੍ਯੋ ਰਵਿਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਥਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜਿੱਥੇ ਜਯਾਦਿਤਿਆ, ਚਮਕਦਾਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਜਯਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਯੋ ਨਾਮ ਕੀਰ੍ਤਯੇਦਿਹ ਮਾਨਵਃ
ਇੱਥੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜਯਾਦਿਤਿਆ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਯਸ੍ਯ ਸਂਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਕਲ੍ਯਾਣੈਰਪਿ ਪੂਰ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮੰਗਲਮਈ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਚੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਸ਼ृਣੁ ਪਾਰ੍ਥ ਵਦਾਮਿ ਤੇ
ਪਾਰਥ, ਹੁਣ ਉਸ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਾਨਮੇਤਤ੍ਕਾਲੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍
ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਥਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸ ਮਾਂ ਪ੍ਰਣਤਮਾਸੀਨਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯਾਰ੍ਘੇਣ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਭਾਸਕਰ ਨੇ ਮੇਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਅਰਘ ਦੇ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਕੁਤ ਆਗਮ੍ਯਤੇ ਵਿਪ੍ਰ ਕ੍ਵ ਚ ਵਾ ਪ੍ਰਤਿਗਮ੍ਯਤੇ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ ਹੋ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੋਗੇ?
ਭਾਰਤੇ ਵਿਹृਤਃ ਖਣ੍ਡੇ ਮਹੀਨਗਰਕਾਦਪਿ 1.2.49.
ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਮਹੀਨਗਰ ਤੋਂ ਵੀ, ਘੁੰਮ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।