ਕਥਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਰਵਣਂ ਕਥਂ ਵਾ ਜੀਵਨਂ ਭਵੇਤ੍ ੪੬.
ਕਿਵੇਂ ਧਰਮ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤਥਾ ਕਸ੍ਮਾਦਿਦਂ ਸृष੍ਟਂ ਜਡਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਚਿਦਾਤ੍ਮਨਾ ੪੬.
ਫਿਰ, ਇਹ ਜੜਤਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਚੇਤਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ?
ਸਮ੍ਯਗੇਤਦ੍ਯਥਾ ਪृष੍ਟਂ ਯਤ੍ਰ ਮੁਹ੍ਯਂਤਿ ਜਂਤਵਃ ੪੬.
ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਜੀਵ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਪੁਰੁषਸ਼੍ਚੈਵ ਅਨਾਦੀ ਸ਼੍ਰृਣੁਮਃ ਪੁਰਾ ੪੬.
ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਅਦੀਕਾਲ ਤੋਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕਾਲਸ੍ਵਬਾਵਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਪੁਰਾ ੪੬.
ਫਿਰ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਤਤਸ੍ਤਮੋਮਯੀ ਸਾ ਚ ਲੀਲਯਾ ਦੇਵਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ੪੬.
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਏਵਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਤਾਂ ਯਾਤਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ਦੇਵਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ ੪੬.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਮਿਲੀ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਚਾਰਣਾਰ੍ਥਂ ਚ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਃ ਸ੍ਵਾਂਸ਼ਤਸ੍ਤਤਃ ੪੬.
ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਲਈ, ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਅਹਂਕਾਰ ਸ੍ਤਤੋ ਜਾਤਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਰਾਜਸਤਾਮਸਃ ੪੬.
ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਵਭਾਵ — ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ, ਜੋਸ਼ ਤੇ ਅੰਧਕਾਰ — ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤ੍ਵੇ ਤਤੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰਵਦਂਤਿ ਮਨੀषਿਣਃ ੪੬.
ਜਦੋਂ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੀਵਾਤ੍ਮਸਂਜ੍ਞਾਨ੍ਸ੍ਵੀਯਾਂਸ਼ਾਨ੍ਵ੍ਯਭਜਤ੍ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ੪੬.
ਸਰਵੋਚਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਜੀਵਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿਃਸਰਂਤਿ ਯਥਾ ਲੋਹਾਤ੍ਤਪ੍ਤਲ੍ਲਿਂਗਾਤ੍ਸ੍ਫੁਲਿਂਗਕਾਃ ੪੬.
ਜਿਵੇਂ ਤਪਦੇ ਲੋਹੇ ਵਿਚੋਂ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਤਮਾ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਂਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਾਚ੍ਚ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਨਿ ਚ ਤਾਨ੍ਯਪਿ ੪੬.
ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਤਿੰਨ ਗੁਣ — ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ, ਜੋਸ਼ ਤੇ ਅੰਧਕਾਰ — ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਰਜਸ੍ਤਮਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਧ੍ਯਂਤੇ ਸਤ੍ਤ੍ਵੇਨੈਵ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੁਭਿਃ ੪੬.
ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਜੋਸ਼ ਤੇ ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਹਂਕਾਰਂ ਚ ਸਂਸੇਵ੍ਯ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੀਂ ਸਿਦ੍ਧਿਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ੪੬.
ਜੋ ਪਵਿਤ੍ਰ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੂਰਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਾਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸੇਵ੍ਯਾਃ ਸਂਸਾਰਵਿਜਿਗੀषੁਭਿਃ ੪੬.
ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਦੀ ਹੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ।
ਸਾਸ੍ਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਸਸ੍ਤਤੋ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸ਼ੌਚਮਿਂਦ੍ਰਿਯਨਿਗ੍ਰਹਃ ੪੬.
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਗਿਆਨ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਯਾਯੇਨ ਧਨਾਦਾਨਂ ਤਂਦ੍ਰੀ ਨਾਸ੍ਤਿਕ੍ਯਮੇਵ ਚ ੪੬.
ਅਨਿਆਇਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧਨ ਲੈਣਾ, ਆਲਸ ਤੇ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬੁਦ੍ਧਿਮੁਕੈਸ੍ਤ੍ਵਤੈਃ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੈਰ੍ਦੇਵਤਾਂ ਭਜੇਤ੍ ੪੬.
ਇਸ ਲਈ, ਮਨ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਹੋਰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਦ੍ਯੈਰੇਵ ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਸ੍ਯਾਦੇਤੈਰੇਵ ਚ ਯਾਤਨਾ॥ ੪੬.
ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੋਵੇਂ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਮੀषਾਂ ਚਾਪ੍ਯ ਭਾਵੇ ਵੈ ਨ ਕਿਂਚਿਦੁਪਪਦ੍ਯਤੇ ੪੬.
ਇਹ ਗੁਣਾਂ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਤਥਾ ਰਜਸ੍ਤਮਸ਼੍ਚੈਵ ਸਂਸ਼ੋਧ੍ਯੇ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੈਰ੍ਗੁਣੈਃ ੪੬.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋਸ਼ ਤੇ ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਗੁਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਫ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੁਖਿਨੋ ਦੁਃਖਿਨਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਾਣਿਨਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ ੪੬.
ਖੁਸ਼ ਤੇ ਦੁਖੀ ਜੀਵ, ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਹਨ।
ਵ੍ਯਭਜਚ੍ਚਤੁਰਾ ਸ਼ੀਤਿਲਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਜੀਵਯੋਨਯਃ ੪੬.
ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਲੱਖ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵੰਡ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਈਸ਼੍ਵਰਾਂਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਮੋਹਿਤਾਃ ਪ੍ਰਾਕृਤੈਰ੍ਗੁਣੈਃ ੪੬.
ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਦਰਤੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਨ੍ਨਾਨਾਂ ਪਯਸਾਂ ਚਾਪਿ ਜੀਵਾਨਾਂ ਚਾਥ ਸ਼੍ਰੇਯਸੇ ੪੬.
ਅਨਾਜ, ਦੁੱਧ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵੀ।
ਏਵਮੇਤਤ੍ਕਿਂ ਤੁ ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯੇਤਨ੍ਮਹਾਮਤੇ ੪੬.
ਹਾਂ, ਇਹ ਸਹੀ ਹੈ; ਪਰ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਕੀ ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਪੁੱਛ ਲਵਾਂ?
ਸ੍ਵਭਕ੍ਤਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਨ ਦੁਃਖੇਭ੍ਯਃ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਂਤਿ ਮਾਨਵਾਨ੍ ੪੬.
ਉਹ ਭਗਤ ਲੋਕ ਮਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਚਾਉਂਦੇ?
ਇਤਿ ਮੇ ਮੁਹ੍ਯਤੇ ਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਾ ਕਿਂ ਬਾਲ ਮਨ੍ਯਸੇ॥ ੪੬.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਭਟਕ ਗਿਆ ਹੈ; ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੱਚਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ?
ਅਸ਼ੁਚਿਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਚਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦੇਵਭਕ੍ਤੋ ਦ੍ਵਿਧਾ ਸ੍ਮृਤਃ ੪੬.
ਅਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਦੋਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਭਗਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।