ਸ੍ਵਨਾਮਕਾਨਿ ਚਿਹ੍ਨਾਨਿ ਤੇषਾਂ ਲਿਂਗਾਨਿ ਸਂਤਿ ਚ ੪੫.
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਾਂਅ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—
ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪ੍ਯ ਪੁਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪੁष੍ਕਰੇ ਨੀਲਲੋਹਿਤਮ੍ ੪੫.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿਖੇ ਨੀਲੇ-ਲਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ—
ਵਿष੍ਣੁਨਾਪਿ ਨਿਹਤ੍ਯਾਜੌ ਰਾਵਣਂ ਪਯਸਾਂਨਿਧੇਃ ੪੫.
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਵੀ, ਦੁੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ—
ਵृਤ੍ਰਂ ਹਤ੍ਵਾ ਪੁਰਾ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਮਹੇਂਦ੍ਰੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ਼ਂਕਰਮ੍ ੪੫.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮਹੇਂਦਰ 'ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ—
ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਂ ਸੂਰ੍ਯੋ ਗਂਗਾਸਾਗਰਸਂਗਮੇ ੪੫.
ਸੂਰਜ ਨੇ ਗੰਗਾ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ—
ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਯਮਸ਼੍ਚ ਧਨਦਃ ਸਹ੍ਯੇ ਗਰੁਡਕਸ਼੍ਯਪੌ ੪੫.
ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਯਮ, ਅਤੇ ਸਹਯ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਕੁਬੇਰ, ਗਰੁੜ ਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ—
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਸ੍ਤਂਭਤੀਰ੍ਥੇ ਕੁਮਾਰੇਣਂ ਗੁਹੋ ਵਿਭੁਃ ੪੫.
ਇਸੇ ਸਥੰਭ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਕੁਮਾਰ ਗੁਹਾ ਨੇ ਵੀ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ—
ਏਵਮਨ੍ਯੈਃ ਸੁਰੈਰ੍ਯਾਨਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵੈਰ੍ਮੁਨਿਭਿਸ੍ਤਥਾ ੪੫.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਰਾਜੇ ਤੇ ਮੁਨੀ ਵੀ—
ਪृਥਿਵੀਵਾਸਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੇ ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗਨਿਵਾਸਿਨਃ ੪੫.
ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜੋ ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ—
ਯਚ੍ਚ ਬ੍ਰਵੀषਿ ਗੀਰ੍ਵਾਣਾ ਨ ਸਂਤਿ ਸਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਕੁਤਃ ੪੫.
ਜੋ ਤੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਨਹੀਂ ਹਨ—ਜੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਤਾਂ ਫਿਰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ—
ਰਂਕਵਤ੍ਕਿਂ ਸ੍ਮ ਤੇ ਦੇਵਾ ਯਾਚਂਤਾਂ ਤ੍ਵਾਂ ਕੁਲਤ੍ਥਵਤ੍ ੪੫.
ਕੀ ਦੇਵਤੇ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਕੁਲਥ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਣ—
ਸ੍ਵਬਾਵਾਨ੍ਨੈਵ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾਃ ਸਂਸਿਦ੍ਧਾ ਯਦਿ ਤੇ ਮਤੇ ੪੫.
ਜੇ ਤੇਰੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—
ਬਦਰੀਮਂਤਰੇਣਾਪਿ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਕਣ੍ਟਕਾ ਨ ਹਿ ੪੫.
ਤਾਂ ਫਿਰ ਬੇਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਕੰਡੇ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਯਚ੍ਚ ਬ੍ਰਵੀषਿ ਪਸ਼੍ਵਾਦ੍ਯਾਃ ਸੁਖਿਨੋ ਧਨ੍ਯਕਾਸ੍ਤ੍ਵਮੀ ੪੫.
ਜੋ ਤੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਪਸ਼ੂ ਆਦਿਕ ਸੁਖੀ ਤੇ ਧਨਵਾਨ ਹਨ—
ਤਾਮਸਾ ਵਿਕਲਾ ਯੇ ਚ ਕष੍ਟਂ ਤੇषਾਂ ਚ ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਤਾਮ੍ ੪੫.
ਜੋ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਜਾਂ ਅਪਾਹਜ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਹੀ ਵਧੀਆ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਸਤ੍ਯਂ ਤਵ ਵ੍ਰਤਂ ਮਨ੍ਯੇ ਨਰਕਾਯ ਤ੍ਵਯਾऽऽਦृਤਮ੍ ੪੫.
ਤੇਰਾ ਵਰਤ ਸੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਤੂੰ ਨਰਕ ਲਈ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ—
ਆਦਾਵਾਡਂਬਰੇਣੈਵ ਧ੍ਰੁਵਤੋऽਜ੍ਞਾਨਮੇਵ ਮੇ ੪੫.
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ਼ ਖਾਲੀ ਦਬਦਬੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਣਜਾਣ ਸੀ।
ਮਾਯਾਵਿਨਾਂ ਹਿ ਬ੍ਰੁਵਤਾਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਚਾਂਡਬਰਾਵृਤਮ੍ ੪੫.
ਕਿਉਂਕਿ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗੱਲਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੋਕਲੇ ਦਬਦਬੇ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਦੌ ਮਧ੍ਯੇ ਤਥਾ ਚਾਂਤੇ ਯੇषਾਂ ਵਾਕ੍ਯਮਦੋषਵਤ੍ ੪੫.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ, ਵਿਚਕਾਰ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੇਦੋਸ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ—
ਤ੍ਵਯਾਨ੍ਯਥਾ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਮੁਕ੍ਤਂ ਚੈਵਾਨ੍ਯਥਾ ਪੁਨਃ ੪੫.
ਤੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ।
ਨਾਸ੍ਤਿਕਾਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਪਾਣਾਂ ਵਿषਸ੍ਯ ਚ ਗੁਣਸ੍ਤ੍ਵਯਮ੍ ੪੫.
ਇਹ ਗੁਣ ਨਾਸਤਿਕਾਂ, ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਪੋ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤਿਲਾਸ੍ਤੈਲਂ ਗਂਧੋ ਵਾ ਸ ਯਥਾ ਤਥਾ ੪੫.
ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਕਪੜੇ ਲਈ, ਤੇਲ ਤਿਲਾਂ ਲਈ, ਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਚੀਜ਼ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ।
ਮੋਹਜਾਲਸ੍ਯ ਯੋ ਯੋਨਿਰ੍ਮੂਢੈਰਿਹ ਸਮਾਗਮਃ ੪੫.
ਮੂਰਖਾਂ ਦੀ ਇੱਥੇ ਮਿਲਾਪ ਹੀ ਭਟਕਾਵਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੈਸ਼੍ਚ ਵृਦ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਦ੍ਧਭਾਵੈਸ੍ਤਪਸ੍ਵਿਭਿਃ ੪੫.
ਇਸ ਲਈ, ਗਿਆਨੀਆਂ, ਵੱਡਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੁਆਰਾ—
ਨ ਨੀਚੈਰ੍ਨਾਪ੍ਯਵਿਦ੍ਵਦ੍ਭਿਰ੍ਨਾਨਾਤ੍ਮਜ੍ਞੈਰ੍ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ੪੫.
ਨਾ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਵਾਲਿਆਂ, ਨਾ ਅਣਜਾਣਾਂ, ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ—
ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਸੇਵੇਦ੍ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਯੇषਾਂ ਹਿ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ੪੫.
ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਗਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਾਚਾਰਾਤ੍ਪ੍ਰਹੀਯਂਤੇ ਨ ਚ ਸਿਧ੍ਯਂਤਿ ਮਾਨਵਾਃ ੪੫.
ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਚਲਣ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਮਧ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਮਧ੍ਯਤਾਂ ਯਾਤਿ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਤਾਂ ਯਾਤਿ ਚੋਤ੍ਤਮੈਃ ਯਨ੍ਨਿਨ੍ਦਸਿ ਦ੍ਵਿਜਾਨੇਵ ਯੈਰਪੇਯੋऽਰ੍ਣਵਃ ਕृਤਃ॥ ੪੫.
ਮੱਧਮ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮੱਧਮਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਾਲ ਉੱਚਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਵੇਦਾਃ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਸ੍ਮृਤਯਃ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਯੁਕ੍ਤਂ ਵਚਨਂ ਪ੍ਰਮਾਣਮ੍ ੪੫.
ਵੇਦ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹਨ, ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹਨ, ਤੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਬਚਨ ਵੀ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ।
ਇਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਸ ਨਂਦਭਦ੍ਰਃ ਸਹਸਾ ਤਦੈਵ ੪੫.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੰਦਭਦਰ ਨੇ ਤੁਰੰਤ—