ਯਦੇਕੇ ਸ੍ਥਾਵਰਾਃ ਕੀਟਾਃ ਪਤਂਗਾ ਮਾਨੁषਾਦਿਕਾਃ ਪਿਬ ਕ੍ਰੀਡਨਕੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਭੋਗਾਨ੍ਸਤ੍ਯਮਿਦਂ ਭੁਵਿ॥ ੪੫.
ਕੁਝ ਜੜ, ਕੀੜੇ, ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ — ਇਹ ਸਭ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੇਡਾਂ ਤੇ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਤੈਰਮੁਖੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਰਯੁਕ੍ਤੈਰਸਮਂਜਸੈਃ॥ ੪੫.
ਇਹਨਾਂ ਬੇਮਤਲਬ, ਅਣਜੋੜ ਤੇ ਗਲਤ ਬੋਲਿਆਂ ਨਾਲ,
ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਸ੍ਯ ਨਾਕਮ੍ਪਨ੍ਨਂਦਭਦ੍ਰੋ ਮਹਾਮਨਾਃ ੪੫.
ਸੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਨੰਦ ਨਹੀਂ ਡੋਲ੍ਹੇ।
ਯਦ੍ਭਵਾਨਾਹ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਾਃ ਸਦਾ ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਭਾਗਿਨਃ ੪੫.
ਤੁਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਨੇਕ ਲੋਕ ਸਦਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਧਬਂਧਪਰਿਕ੍ਲੇਸ਼ਾਃ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾਦਿ ਪਂਚਤਾ ੪੫.
ਕਤਲ, ਬੰਧਨ, ਤਕਲੀਫਾਂ, ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਆਦਿਕਾ ਵਿਛੋੜਾ —
ਅਯਂ ਸਾਧੁਰਹੋ ਕष੍ਟਂ ਕष੍ਟਮਸ੍ਯ ਮਹਾਜਨਾਃ ੪੫.
ਇਹ ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ, ਹਾਏ, ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਵੀ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦਾਰਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯਲੋਭਾਰ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ਤਃ ਪਾਪਿਨੋ ਗृਹੇ ੪੫.
ਪਤਨੀ ਤੇ ਹੋਰ ਦੌਲਤ ਦੀ ਲਾਲਚ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾਸ੍ਯ ਜਗਤੋ ਬ੍ਰੂषੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਹੇਤੁਰ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ੪੫.
ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਸ ਜਗਤ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਯਚ੍ਚ ਬ੍ਰਵੀषਿ ਪਾषਾਣਂ ਮਿਥ੍ਯਾ ਲਿਂਗਂ ਸਮਰ੍ਚਸਿ ੪੫.
ਜੋ ਤੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਤੂੰ ਝੂਠੇ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਵਜੋਂ ਪੂਜਦਾ ਹੈਂ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਾਯਃ ਸੁਰਾ ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਜਾਨਸ਼੍ਚ ਮਹਰ੍ਦ੍ਧਿਕਾਃ ੪੫.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜੇ—
ਸ੍ਵਨਾਮਕਾਨਿ ਚਿਹ੍ਨਾਨਿ ਤੇषਾਂ ਲਿਂਗਾਨਿ ਸਂਤਿ ਚ ੪੫.
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਾਂਅ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—
ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪ੍ਯ ਪੁਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪੁष੍ਕਰੇ ਨੀਲਲੋਹਿਤਮ੍ ੪੫.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿਖੇ ਨੀਲੇ-ਲਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ—
ਵਿष੍ਣੁਨਾਪਿ ਨਿਹਤ੍ਯਾਜੌ ਰਾਵਣਂ ਪਯਸਾਂਨਿਧੇਃ ੪੫.
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਵੀ, ਦੁੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ—
ਵृਤ੍ਰਂ ਹਤ੍ਵਾ ਪੁਰਾ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਮਹੇਂਦ੍ਰੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ਼ਂਕਰਮ੍ ੪੫.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮਹੇਂਦਰ 'ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ—
ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਂ ਸੂਰ੍ਯੋ ਗਂਗਾਸਾਗਰਸਂਗਮੇ ੪੫.
ਸੂਰਜ ਨੇ ਗੰਗਾ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ—
ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਯਮਸ਼੍ਚ ਧਨਦਃ ਸਹ੍ਯੇ ਗਰੁਡਕਸ਼੍ਯਪੌ ੪੫.
ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਯਮ, ਅਤੇ ਸਹਯ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਕੁਬੇਰ, ਗਰੁੜ ਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ—
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਸ੍ਤਂਭਤੀਰ੍ਥੇ ਕੁਮਾਰੇਣਂ ਗੁਹੋ ਵਿਭੁਃ ੪੫.
ਇਸੇ ਸਥੰਭ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਕੁਮਾਰ ਗੁਹਾ ਨੇ ਵੀ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ—
ਏਵਮਨ੍ਯੈਃ ਸੁਰੈਰ੍ਯਾਨਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵੈਰ੍ਮੁਨਿਭਿਸ੍ਤਥਾ ੪੫.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਰਾਜੇ ਤੇ ਮੁਨੀ ਵੀ—
ਪृਥਿਵੀਵਾਸਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੇ ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗਨਿਵਾਸਿਨਃ ੪੫.
ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜੋ ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ—
ਯਚ੍ਚ ਬ੍ਰਵੀषਿ ਗੀਰ੍ਵਾਣਾ ਨ ਸਂਤਿ ਸਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਕੁਤਃ ੪੫.
ਜੋ ਤੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਨਹੀਂ ਹਨ—ਜੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਤਾਂ ਫਿਰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ—
ਰਂਕਵਤ੍ਕਿਂ ਸ੍ਮ ਤੇ ਦੇਵਾ ਯਾਚਂਤਾਂ ਤ੍ਵਾਂ ਕੁਲਤ੍ਥਵਤ੍ ੪੫.
ਕੀ ਦੇਵਤੇ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਕੁਲਥ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਣ—
ਸ੍ਵਬਾਵਾਨ੍ਨੈਵ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾਃ ਸਂਸਿਦ੍ਧਾ ਯਦਿ ਤੇ ਮਤੇ ੪੫.
ਜੇ ਤੇਰੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—
ਬਦਰੀਮਂਤਰੇਣਾਪਿ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਕਣ੍ਟਕਾ ਨ ਹਿ ੪੫.
ਤਾਂ ਫਿਰ ਬੇਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਕੰਡੇ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਯਚ੍ਚ ਬ੍ਰਵੀषਿ ਪਸ਼੍ਵਾਦ੍ਯਾਃ ਸੁਖਿਨੋ ਧਨ੍ਯਕਾਸ੍ਤ੍ਵਮੀ ੪੫.
ਜੋ ਤੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਪਸ਼ੂ ਆਦਿਕ ਸੁਖੀ ਤੇ ਧਨਵਾਨ ਹਨ—
ਤਾਮਸਾ ਵਿਕਲਾ ਯੇ ਚ ਕष੍ਟਂ ਤੇषਾਂ ਚ ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਤਾਮ੍ ੪੫.
ਜੋ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਜਾਂ ਅਪਾਹਜ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਹੀ ਵਧੀਆ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਸਤ੍ਯਂ ਤਵ ਵ੍ਰਤਂ ਮਨ੍ਯੇ ਨਰਕਾਯ ਤ੍ਵਯਾऽऽਦृਤਮ੍ ੪੫.
ਤੇਰਾ ਵਰਤ ਸੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਤੂੰ ਨਰਕ ਲਈ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ—
ਆਦਾਵਾਡਂਬਰੇਣੈਵ ਧ੍ਰੁਵਤੋऽਜ੍ਞਾਨਮੇਵ ਮੇ ੪੫.
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ਼ ਖਾਲੀ ਦਬਦਬੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਣਜਾਣ ਸੀ।
ਮਾਯਾਵਿਨਾਂ ਹਿ ਬ੍ਰੁਵਤਾਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਚਾਂਡਬਰਾਵृਤਮ੍ ੪੫.
ਕਿਉਂਕਿ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗੱਲਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੋਕਲੇ ਦਬਦਬੇ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਦੌ ਮਧ੍ਯੇ ਤਥਾ ਚਾਂਤੇ ਯੇषਾਂ ਵਾਕ੍ਯਮਦੋषਵਤ੍ ੪੫.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ, ਵਿਚਕਾਰ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੇਦੋਸ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ—
ਤ੍ਵਯਾਨ੍ਯਥਾ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਮੁਕ੍ਤਂ ਚੈਵਾਨ੍ਯਥਾ ਪੁਨਃ ੪੫.
ਤੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ।