ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਭਂਗਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯੈਤਦ੍ਦ੍ਵਯਂ ਮृषਾ ੪੫.
ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਤੇ ਨਾਸ — ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਝੂਠ ਹਨ।
ਸ੍ਵਭਾਵਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਮਿਦਂ ਹਿ ਵਰ੍ਤਤੇ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ ਸੂਰ੍ਯਮੁਖਾ ਭ੍ਰਮਂਤ੍ਯਮੀ ੪੫.
ਇਹ ਜਗਤ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਹ ਸੂਰਜ-ਵਾਂਗਾਂ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਭਾਵਤੋ ਰੋਹਤਿ ਧਾਨ੍ਯਜਾਤਂ ਸ੍ਵਭਾਵਤੋ ਵਰ੍षਸ਼ੀਤਾਤਪਤ੍ਵਮ੍ ੪੫.
ਅਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਹੀ ਫਸਲ ਉੱਗਦੀ ਹੈ; ਮੀਂਹ, ਠੰਢ ਤੇ ਗਰਮੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ ਪਰ੍ਵਤਾ ਭਾਂਤਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਵਭਾਵਤੋ ਵਾਰਿਧਿਰੇष ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ੪੫.
ਪਹਾੜ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਸਦਾ ਚਮਕਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਥਾ ਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਭਵਂਤਿ ਵਕ੍ਰਾ ऋਤੁਸ੍ਵਬਾਵਾਦ੍ਬਦਰੀषੁ ਕਣ੍ਟਕਾਃ ੪੫.
ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੰਕੀਆਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਮੌਸਮ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਬੇਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕੰਟੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਦੇਵਂ ਸਂਸ੍ਥਿਤੇ ਲੋਕੇ ਮੂਢੋ ਮੁਹ੍ਯਤਿ ਮਤ੍ਤਵਤ੍ ੪੫.
ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਇੰਝ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ ਪਾਗਲ ਵਾਂਗ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨੁष੍ਯਾਨ੍ਨ ਪਰਂ ਕष੍ਟਂ ਵੈਰਿਣਾਂ ਨੋ ਭਵੇਦ੍ਧਿ ਤਤ੍ ੪੫.
ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਲਈ ਮਨੁੱਖਾ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁੱਖਦਾਈ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਹਿ ਸ੍ਮृਤਾਕਾਰਂ ਸਭਾਗ੍ਯੋऽਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ ੪੫.
ਮਨੁੱਖਾ ਰੂਪ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਗ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਬਦ੍ਧਾ ਵਿਹਰਂਤ੍ਯੇਤੇ ਯੋਨਿਰੇषਾਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾ ੪੫.
ਇਹ ਜੀਵ ਬਿਨਾਂ ਬੰਧਨ ਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਜਨਮ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਨਾ ਕਿਂ ਮਨੁष੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵੋ ਧਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਯੋਨਿਜਃ ੪੫.
ਮਨੁੱਖਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਕੀ ਕਹੀਏ? ਜੋ ਹੋਰ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਧੰਨ ਹਨ।
ਯਦੇਕੇ ਸ੍ਥਾਵਰਾਃ ਕੀਟਾਃ ਪਤਂਗਾ ਮਾਨੁषਾਦਿਕਾਃ ਪਿਬ ਕ੍ਰੀਡਨਕੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਭੋਗਾਨ੍ਸਤ੍ਯਮਿਦਂ ਭੁਵਿ॥ ੪੫.
ਕੁਝ ਜੜ, ਕੀੜੇ, ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ — ਇਹ ਸਭ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੇਡਾਂ ਤੇ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਤੈਰਮੁਖੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਰਯੁਕ੍ਤੈਰਸਮਂਜਸੈਃ॥ ੪੫.
ਇਹਨਾਂ ਬੇਮਤਲਬ, ਅਣਜੋੜ ਤੇ ਗਲਤ ਬੋਲਿਆਂ ਨਾਲ,
ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਸ੍ਯ ਨਾਕਮ੍ਪਨ੍ਨਂਦਭਦ੍ਰੋ ਮਹਾਮਨਾਃ ੪੫.
ਸੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਨੰਦ ਨਹੀਂ ਡੋਲ੍ਹੇ।
ਯਦ੍ਭਵਾਨਾਹ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਾਃ ਸਦਾ ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਭਾਗਿਨਃ ੪੫.
ਤੁਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਨੇਕ ਲੋਕ ਸਦਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਧਬਂਧਪਰਿਕ੍ਲੇਸ਼ਾਃ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾਦਿ ਪਂਚਤਾ ੪੫.
ਕਤਲ, ਬੰਧਨ, ਤਕਲੀਫਾਂ, ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਆਦਿਕਾ ਵਿਛੋੜਾ —
ਅਯਂ ਸਾਧੁਰਹੋ ਕष੍ਟਂ ਕष੍ਟਮਸ੍ਯ ਮਹਾਜਨਾਃ ੪੫.
ਇਹ ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ, ਹਾਏ, ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਵੀ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦਾਰਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯਲੋਭਾਰ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ਤਃ ਪਾਪਿਨੋ ਗृਹੇ ੪੫.
ਪਤਨੀ ਤੇ ਹੋਰ ਦੌਲਤ ਦੀ ਲਾਲਚ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾਸ੍ਯ ਜਗਤੋ ਬ੍ਰੂषੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਹੇਤੁਰ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ੪੫.
ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਸ ਜਗਤ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਯਚ੍ਚ ਬ੍ਰਵੀषਿ ਪਾषਾਣਂ ਮਿਥ੍ਯਾ ਲਿਂਗਂ ਸਮਰ੍ਚਸਿ ੪੫.
ਜੋ ਤੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਤੂੰ ਝੂਠੇ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਵਜੋਂ ਪੂਜਦਾ ਹੈਂ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਾਯਃ ਸੁਰਾ ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਜਾਨਸ਼੍ਚ ਮਹਰ੍ਦ੍ਧਿਕਾਃ ੪੫.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜੇ—
ਸ੍ਵਨਾਮਕਾਨਿ ਚਿਹ੍ਨਾਨਿ ਤੇषਾਂ ਲਿਂਗਾਨਿ ਸਂਤਿ ਚ ੪੫.
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਾਂਅ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—
ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪ੍ਯ ਪੁਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪੁष੍ਕਰੇ ਨੀਲਲੋਹਿਤਮ੍ ੪੫.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿਖੇ ਨੀਲੇ-ਲਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ—
ਵਿष੍ਣੁਨਾਪਿ ਨਿਹਤ੍ਯਾਜੌ ਰਾਵਣਂ ਪਯਸਾਂਨਿਧੇਃ ੪੫.
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਵੀ, ਦੁੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ—
ਵृਤ੍ਰਂ ਹਤ੍ਵਾ ਪੁਰਾ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਮਹੇਂਦ੍ਰੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ਼ਂਕਰਮ੍ ੪੫.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮਹੇਂਦਰ 'ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ—
ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਂ ਸੂਰ੍ਯੋ ਗਂਗਾਸਾਗਰਸਂਗਮੇ ੪੫.
ਸੂਰਜ ਨੇ ਗੰਗਾ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ—
ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਯਮਸ਼੍ਚ ਧਨਦਃ ਸਹ੍ਯੇ ਗਰੁਡਕਸ਼੍ਯਪੌ ੪੫.
ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਯਮ, ਅਤੇ ਸਹਯ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਕੁਬੇਰ, ਗਰੁੜ ਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ—
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਸ੍ਤਂਭਤੀਰ੍ਥੇ ਕੁਮਾਰੇਣਂ ਗੁਹੋ ਵਿਭੁਃ ੪੫.
ਇਸੇ ਸਥੰਭ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਕੁਮਾਰ ਗੁਹਾ ਨੇ ਵੀ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ—
ਏਵਮਨ੍ਯੈਃ ਸੁਰੈਰ੍ਯਾਨਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵੈਰ੍ਮੁਨਿਭਿਸ੍ਤਥਾ ੪੫.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਰਾਜੇ ਤੇ ਮੁਨੀ ਵੀ—
ਪृਥਿਵੀਵਾਸਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੇ ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗਨਿਵਾਸਿਨਃ ੪੫.
ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜੋ ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ—
ਯਚ੍ਚ ਬ੍ਰਵੀषਿ ਗੀਰ੍ਵਾਣਾ ਨ ਸਂਤਿ ਸਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਕੁਤਃ ੪੫.
ਜੋ ਤੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਨਹੀਂ ਹਨ—ਜੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਤਾਂ ਫਿਰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ—