ਵਿਨਾਸ਼ਮਾਗਤਾ ਪਾਰ੍ਥ ਕਨਕਾਨਾਮ ਨਾਮਤਃ ੪੫.
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕਨਕਾ ਸੀ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਚਲੀ ਗਈ।
ਸ਼ੁਸ਼ੋਚ ਹਾ ਕष੍ਟਮਿਤਿ ਪਾਪੋਹਮਿਤਿ ਚਾਸਕृਤ੍ ੪੫.
ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਹ ਕਰ ਕੇ ਆਖਦਾ, 'ਹਾਏ, ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਦੁੱਖਦਾਈ ਹੈ! ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਹਾਂ।'
ਉਪਾਵ੍ਰਜ੍ਯ ਚ ਹਾ ਕष੍ਟਂ ਬ੍ਰੁਵਂਸ੍ਤਂ ਨਂਦਭਦ੍ਰਕਮ੍ ੪੫.
ਉਹ ਨੰਨਦਭਦਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਆਖਦਾ, 'ਹਾਏ, ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਦੁੱਖਦਾਈ ਹੈ!'
ਹਾ ਨਂਦਭਦ੍ਰ ਯਦ੍ਯੇਵਂ ਤਵਾਪ੍ਯੇਵਂਵਿਧਂ ਫਲਮ੍ ੪੫.
'ਹਾਏ ਨੰਨਦਭਦਰ, ਜੇ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਨਿਕਲਿਆ।'
ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਬਹੁਧਾ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯ ਤਤ੍ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਤਸ੍ਤਤਃ ੪੫.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਵੇਂ ਨਵੇਂ ਬੋਲ ਕਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਨਂਦਭਦ੍ਰ ਸਦਾ ਤੁਭ੍ਯਂ ਵਕ੍ਤੁਕਾਮੋਸ੍ਮਿ ਕਿਂਚਨ ੪੫.
ਨੰਨਦਭਦਰ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਪ੍ਰਸ੍ਤਾਵਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰਪਿਧ੍ਰੁਵਮ੍ ੪੫.
ਅਕਸਰ ਤਾਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵੀ ਗੱਲਾਂ ਗੈਰ-ਮੌਕੇ ਤੇ ਆਖ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰੂਹਿਬ੍ਰੂਹਿ ਨ ਮੇ ਕਿਂਚਿਤ੍ਸਾਧੁ ਗੋਪ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪਰਮ੍ ੪੫.
'ਆਖ, ਆਖ! ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਚੰਗੀ, ਲੁਕਾਈ ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।'
ਨਵਭਿਰ੍ਨਵਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਵਾਗ੍ਵਿਦੂषਣੈਃ ੪੫.
ਨੌ ਤੇ ਨੌ ਬੋਲਣ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ,
ਸੌਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਂ ਸਂਖ੍ਯਾਕ੍ਰਮਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨਿਰ੍ਣਯਃ ਸਪ੍ਰਯੋਜਨਃ ੪੫.
ਨਜ਼ਾਕਤ, ਗਿਣਤੀ, ਕ੍ਰਮ, ਨਿਸਚਾ ਤੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ,
ਧਰ੍ਮਮਰ੍ਥਂ ਚ ਕਾਮਂ ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਚੋਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਚੋਚ੍ਯਤੇ ੪੫.
ਇਹ ਗੱਲ ਧਰਮ, ਧਨ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਕੇ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਮੋਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਯ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ੪੫.
ਧਰਮ, ਧਨ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਬਾਰੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਕੇ।
ਇਦਂ ਪੂਰ੍ਵਮਿਦਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਯਤ੍ਕ੍ਰਮੇਣ ਹਿ ੪੫.
ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਗੱਲ ਦਾ ਆਪਣਾ ਤਰਤੀਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦੋषਾਣਾਂ ਚ ਗੁਣਾਨਾਂ ਚ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਪ੍ਰਵਿਭਾਗਤਃ ੪੫.
ਅਪਣੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਣ ਤੇ ਅਵਗੁਣਾਂ ਦੀ ਠੀਕ ਪਛਾਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਾਕ੍ਯਜ੍ਞੇਯੇषੁ ਭਿਨ੍ਨੇषੁ ਯਤ੍ਰਾਭੇਦਃ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ ੪੫.
ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ, ਉਥੇ ਸਮਝਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਗੁਣਾਨਾਂ ਚ ਵਾਗ੍ਦੋषਾਨ੍ਦ੍ਵਿਨਵ ਸ਼੍ਰृਣੁ ੪੫.
ਹੁਣ ਬੋਲ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਤੇ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਵਗੁਣ ਸੁਣ।
ਅਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਚਾਪਿ ਸਂਦਿਗ੍ਧਂ ਪਦਾਂਤੇ ਗੁਰੁ ਚਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍ ੪੫.
ਜਿਹੜੀ ਬੋਲੀ ਰੁੱਖੀ ਹੋਵੇ, ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਿਸਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਅੱਖਰ ਆਵੇ।
ਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਯਤ੍ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗੇਣ ਨ੍ਯੂਨਂ ਕष੍ਟਾਤਿਸ਼ਬ੍ਦਕਮ੍ ੪੫.
ਜੋ ਤਿੰਨ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਹੋਵੇ, ਅਧੂਰੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ।
ਨਿष੍ਕਾਰਣਂ ਚ ਵਾਗ੍ਦੋषਾਨ੍ਬੁਦ੍ਧਿਜਾਞ੍ਛृਣੁ ਤ੍ਵਂ ਚ ਯਾਨ੍ ੪੫.
ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਉਪਜਣ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਦੇ ਅਵਗੁਣ ਵੀ ਸੁਣ।
ਹੀਨਾਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ਤੋ ਮਾਨਾਨ੍ਨ ਚ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਿਂਚਨ ੪੫.
ਜਦੋਂ ਦਿਲ ਵਿਚ ਦਇਆ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਹੰਕਾਰ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ।
ਸਮਮੇਤਿ ਵਿਵਕ੍ਸ਼ਾਯਾਂ ਤਦਾ ਸੋऽਰ੍ਥਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ ੪੫.
ਜਦੋਂ ਦਿਲ ਦੀ ਨੀਅਤ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਚਾਪ੍ਯਥ ਵਕ੍ਤਾਰਂ ਤਦਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਨ ਰੋਹਤਿ ੪੫.
ਜੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗੱਲ ਦਿਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦੀ।
ਵਿਸ਼ਂਕਾ ਜਾਯਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਦਪਿ ਦੋषਵਤ੍ ੪੫.
ਉਸ ਵਿਚ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਵੀ ਅਵਗੁਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਮੇਵ ਪ੍ਰਭਾषੇਤ ਸ ਵਕ੍ਤਾ ਨੇਤਰੋ ਭੁਵਿ ੪੫.
ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੀ ਅਸਲ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਸਤ੍ਯਮੇਵ ਵ੍ਰਤਂ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਸ੍ਤ੍ਵਹਮ੍ ੪੫.
ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਚ ਹੀ ਮੇਰਾ ਵਚਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸੱਚ ਦਾ ਪੱਕਾ ਹਾਂ।
ਯਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਭਦ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਪਾषਾਣਸ੍ਯਾਰ੍ਚਨੇ ਰਤਃ ੪੫.
ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਤੂੰ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈਂ,
ਏਕਃ ਸੋऽਪਿ ਸੁਤੋ ਨष੍ਟੋ ਭਾਰ੍ਯਾ ਚਾਰ੍ਯਾऽਪ੍ਯਨਸ਼੍ਯਤ ੪੫.
ਉਹ ਇਕੋ ਪੁੱਤ ਵੀ ਖੋ ਗਿਆ ਤੇ ਤੇਰੀ ਘਰਵਾਲੀ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ।
ਕ੍ਵ ਦੇਵਾਃ ਸਂਤਿ ਮਿਥ੍ਯੈਤਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਚੇਦ੍ਭਵਂਤ੍ਯਪਿ ੪੫.
ਦੇਵਤੇ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਇਹ ਸਭ ਝੂਠ ਹੈ; ਜੇ ਉਹ ਹਨ ਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ।
ਪਿਤॄਨੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਯਚ੍ਛਂਤਿ ਮਮ ਹਾਸਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ ੪੫.
ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਹਾਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਤ੍ਵਿਦਂ ਬਹੁਧਾ ਮੂਢਾ ਵਰ੍ਣਯਂਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਧਮਾਃ ੪੫.
ਇਹ ਮੂਰਖ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ—