ਆਦਿਤ੍ਯਾਜ੍ਜਾਯਤੇ ਵृष੍ਟਿਰ੍ਵृष੍ਟੇਰਨ੍ਨਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ੪੫.
ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਅਨਾਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਨਾਜ ਤੋਂ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਚੌਰਪ੍ਰਾਯਸ੍ਯ ਕਲੁषਾਜ੍ਜਨ੍ਮ ਜਾਯੇਜ੍ਜਨਸ੍ਯ ਹਿ ੪੫.
ਚੋਰੀ ਆਦਿ ਮੈਲ ਕਰਕੇ ਜਨਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਸ਼ਵੋ ਲਕੁਟੈਰ੍ਹਨ੍ਯੁਰ੍ਯਜਮਾਨਂ ਮृਤਂ ਹਤਾਃ ੪੫.
ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਲੱਕੜਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਯਜਮਾਨ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਜ੍ਞ ਏਵਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯਾਸੌ ਯਜ੍ਞਸਾਰਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ੪੫.
ਜਦੋਂ ਯਗ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਯਗ ਦਾ ਸਾਰ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਹਵਿषਸ਼੍ਚੈਵ ਯਜ੍ਞੋऽਯਂ ਹਿ ਵਿਕਲ੍ਮषਃ ੪੫.
ਭੋਜਨ ਤੇ ਹਵਨ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਯਗ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਕੇਚਿਚ੍ਛਂਸਨ੍ਤਿ ਸਂਨ੍ਯਾਸਂ ਨਨ੍ਦਭਦ੍ਰੋ ਨ ਮਨ੍ਯਤੇ ੪੫.
ਕੁਝ ਲੋਕ ਤਿਆਗ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਨੰਦਭਦਰ ਇਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ।
ਉਭਯਭ੍ਰष੍ਟ ਏਵਾਸੌ ਭਿਨ੍ਨਾ ਭੂਮਿਰ੍ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ੪੫.
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਹਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਧਰਤੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਸ੍ਯਚਿਨ੍ਨੈਵ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸ਼ਪਤੇ ਵਾ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਤਿ ੪੫.
ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਣਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਨੋ ਕਾਮਯਤੇ ਨ ਵਿਰੁਦ੍ਧੋऽਨੁਰੁਧ੍ਯਤੇ ੪੫.
ਉਹ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਲਾਲਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਨਾ ਵਿਰੋਧੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਜੁੜਦਾ ਹੈ।
ਅਭਯਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇਭ੍ਯੋ ਯਥਾਂਧਬਧਿਰਾਕृਤਿਃ ੪੫.
ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਨਿਰਭੈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਤੇ ਬਹਿਰਾ ਵਿਅਕਤੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰਣਾਦ੍ਧਰ੍ਮਮਨ੍ਵਿਚ੍ਛਨ੍ਨ ਲੋਭਂ ਚ ਤਤਸ਼੍ਚਰਨ੍॥ ੪੫.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਧਰਮ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵਿਚ੍ਯ ਨਂਦਭਦ੍ਰਸ੍ਤਤ੍ਸਾਰਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਜਗृਹੇ ੪੫.
ਜਦੋਂ ਨੰਦਭਦਰ ਨੇ ਉਸ ਸਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ, ਉਹ ਮੋਖ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ।
ਯਸ੍ਯਾਂ ਛਿਂਦਂਤਿ ਵृषਣਾ ਵृषਾਣਾਂ ਚੈਵ ਨਾਸਿਕਾਮ੍ ੪੫.
ਜਿੱਥੇ ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨੱਕਾਂ ਵੀ।
ਬਹੁਦਂਸ਼ਮਯਾਨ੍ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਨਯਂਤਿ ਬਹੁਕਰ੍ਦਮਾਨ੍ ੪੫.
ਉਹ ਬਹੁਤ ਮੱਛਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਚਿਕੜ ਭਰੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਨ੍ਯਂਤੇ ਭ੍ਰੂਣਹਤ੍ਯਾਪਿ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਾ ਨਾਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਃ ੪੫.
ਉਹ ਤਾਂ ਭ੍ਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਕੰਮ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਭੂਮਿਂ ਭੂਮਿਸ਼ਯਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਹਂਤਿ ਕਾष੍ਠਮਯੋਮੁਖਮ੍ ੪੫.
ਉਹ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਲੋਹੇ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਲੇਟਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।
ਆਦਿਤ੍ਯਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਮਾ ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰਭੂਤ੍ਯੈਵ ਚ ਤਾਂਸ੍ਤੁ ਯਃ ੪੫.
ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਹਵਾ ਤੇ ਹੋਰ ਜਿਹੇ ਸਾਰੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਹਨ—
ਅਜੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਵਰੁਣੋ ਮੇषਃ ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪृਥਿਵੀ ਵਿਰਾਟ੍ ੪੫.
ਅਜਨਮਾ, ਅੱਗ, ਵਰੁਣ, ਮੇਂਡਾ, ਸੂਰਜ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਵਿਰਾਟ—
ਏਵਂਵਿਧਸਹਸ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਯੁਤਾ ਦੋषੈਃ ਕृषਿਃ ਸਦਾ ੪੫.
ਕਿਸਾਨੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਖਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮੇ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪਸ਼ੂਨ੍ਵृਦ੍ਧਾਨ੍ਪੁष੍ਯਾਦੇषਾ ਕृषਿਃ ਕੁਤਃ ੪੫.
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪਸ਼ੂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਸਾਨੀ ਕਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਵਿਸਾਧਿਤਵ੍ਯਾਨ੍ਯਨ੍ਨਾਨਿ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦੇਵਪਿਤृषੁ ੪੫.
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੇਚਿਚ੍ਛਂਸਂਤਿ ਚੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਨਂਦਭਦ੍ਰੋ ਨ ਮਨ੍ਯਤੇ ੪੫.
ਕੁਝ ਲੋਕ ਦੌਲਤ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਨੰਦਭਦਰਾਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ।
ਵਧਬਂਧਨਿਰੋਧੇਨ ਪੀਡਯਂਤਿ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍ ੪੫.
ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਮਾਰ ਕੇ ਤੇ ਰੋਕ ਕੇ, ਉਹ ਦਿਨ ਰਾਤ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮਾਤੁਃ ਪਿਤੁਰ੍ਵਾ ਬਲਿਨਃ ਕ੍ਰੇਤੁਰਗ੍ਨੇਃ ਸ਼ੁਨੋऽਪਿ ਵਾ ੪੫.
ਚਾਹੇ ਉਹ ਮਾਂ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਿਉ ਦਾ, ਤਾਕਤਵਰ ਦਾ, ਖਰੀਦਣ ਵਾਲੇ ਦਾ, ਅੱਗ ਦਾ ਜਾਂ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਵੀ ਹੋਵੇ—
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਦਪਾਪਿष੍ਠਾ ਮਹਾਮਦ੍ਯਮਦਾਦਯਃ ੪੫.
ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਨਸ਼ਾ ਹੈ ਹਕੂਮਤ ਦਾ ਤੇ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਦਾ ਗੁਮਾਨ।
ਆਤ੍ਮਵਤ੍ਸਰ੍ਵਭृਤ੍ਯੇषੁ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਨੈਵ ਚ ਮਾਦ੍ਯਤਿ॥ ੪੫.
ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ ਸਾਰੇ ਨੌਕਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਦੌਲਤ ਮਿਲਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਆਤ੍ਮਪ੍ਰਤ੍ਯਯਵਾਨ੍ਦੇਹੀ ਕ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਸ਼੍ਚੇਦृਸ਼ੋऽਸ੍ਤਿ ਹਿ ੪੫.
ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਐਸੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵ ਭੂਤੇषੁ ਯਦਸੌ ਨ ਪਰਾਙ੍ਮੁਖਃ ੪੫.
ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਹ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਵੱਲੋਂ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਮੋੜਦਾ।
ਸ਼੍ਰਮੇਣ ਸਂਕਰਾਤ੍ਤਾਪਸ਼ੀਤਵਾਤਕ੍ਸ਼ੁਧਾ ਤृषਾ ੪੫.
ਮੇਹਨਤ, ਉਲਝਣ, ਗਰਮੀ, ਠੰਢ, ਹਵਾ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਤਿੱਘ ਪਿਆਸ ਨਾਲ—
ਸੌਖ੍ਯੇਨ ਵਾ ਧਨਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਸ੍ਵਲ੍ਪਗੋਰ੍ਥਵਾਨ੍ ੪੫.
ਚਾਹੇ ਆਰਾਮ ਤੇ ਦੌਲਤ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੇ 'ਚ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।