ਵਣਿਕ੍ਸਂਪੂਜਯਾਮਾਸ ਤ੍ਰਿਕਾਲਂ ਚ ਕृਤਾਦਰਃ ੪੫.
ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਦਿਨ ਵਿਚ ਪੂਰੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਨਾਜ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਯ ਕਿਂਚਿਚ੍ਚ ਯਦ੍ਧਰ੍ਮੇषੁ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ ੪੫.
ਉਸ ਬਾਰੇ ਧਰਮ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਆਉਂਦਾ, ਕੁਝ ਵੀ ਲੁਕਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਧਰ੍ਮਮੇਨਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ੪੫.
ਉਸ ਨੇ ਕੰਮ, ਮਨ ਤੇ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਧਰਮ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਲਿਆ।
ਵਿਦੋषੋ ਯੋ ਹਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯੈਵਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ੪੫.
ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਐਸਾ ਨਿਸਚੈ ਕਰਕੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਮਥ੍ਯ ਨਨ੍ਦਭਦ੍ਰੇਣ ਆਹृਤਂ ਤਨ੍ਨਿਸ਼ਾਮਯ ੪੫.
ਨੰਦਭਦਰ ਨੇ ਮਥ ਕੇ ਉਹ ਲਿਆਇਆ—ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ।
ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੈਃ ਕਾष੍ਠਤृਣੈਃ ਸ਼ਰਣਂ ਤੇਨ ਕਾਰਿਤਮ੍ ੪੫.
ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਲੱਕੜ ਤੇ ਘਾਹ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਝੋਪੜੀ ਬਣਾਈ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਵਾਣਿਜ੍ਯਮਲ੍ਪਲਾਭੇਨ ਸੋऽਚਰਤ੍ ੪੫.
ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਅਮਾਯਯੈਵ ਭੂਤੇਭ੍ਯੋ ਵਿਕ੍ਰੀਣਾਤ੍ਯਸ੍ਯ ਸਦ੍ਵ੍ਰਤਮ੍ ੪੫.
ਉਹ ਪੂਰੀ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਦਾ ਸੀ—ਇਹੀ ਉਸ ਦਾ ਚੰਗਾ ਵ੍ਰਤ ਸੀ।
ਦੋषਮੇਨਂ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਤਂ ਪਾਂਡੁਨਨ੍ਦਨ ੪੫.
ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਸਮਝ ਕੇ, ਸੁਣ, ਹੇ ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰ।
ਯਜਨ੍ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਜਗਦ੍ਧਂਤਿ ਸ੍ਵਂ ਚਾਂਧਤਮਸਂ ਨਯੇਤ੍ ੪੫.
ਉਹ ਯਗਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਦਿਤ੍ਯਾਜ੍ਜਾਯਤੇ ਵृष੍ਟਿਰ੍ਵृष੍ਟੇਰਨ੍ਨਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ੪੫.
ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਅਨਾਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਨਾਜ ਤੋਂ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਚੌਰਪ੍ਰਾਯਸ੍ਯ ਕਲੁषਾਜ੍ਜਨ੍ਮ ਜਾਯੇਜ੍ਜਨਸ੍ਯ ਹਿ ੪੫.
ਚੋਰੀ ਆਦਿ ਮੈਲ ਕਰਕੇ ਜਨਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਸ਼ਵੋ ਲਕੁਟੈਰ੍ਹਨ੍ਯੁਰ੍ਯਜਮਾਨਂ ਮृਤਂ ਹਤਾਃ ੪੫.
ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਲੱਕੜਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਯਜਮਾਨ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਜ੍ਞ ਏਵਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯਾਸੌ ਯਜ੍ਞਸਾਰਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ੪੫.
ਜਦੋਂ ਯਗ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਯਗ ਦਾ ਸਾਰ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਹਵਿषਸ਼੍ਚੈਵ ਯਜ੍ਞੋऽਯਂ ਹਿ ਵਿਕਲ੍ਮषਃ ੪੫.
ਭੋਜਨ ਤੇ ਹਵਨ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਯਗ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਕੇਚਿਚ੍ਛਂਸਨ੍ਤਿ ਸਂਨ੍ਯਾਸਂ ਨਨ੍ਦਭਦ੍ਰੋ ਨ ਮਨ੍ਯਤੇ ੪੫.
ਕੁਝ ਲੋਕ ਤਿਆਗ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਨੰਦਭਦਰ ਇਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ।
ਉਭਯਭ੍ਰष੍ਟ ਏਵਾਸੌ ਭਿਨ੍ਨਾ ਭੂਮਿਰ੍ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ੪੫.
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਹਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਧਰਤੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਸ੍ਯਚਿਨ੍ਨੈਵ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸ਼ਪਤੇ ਵਾ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਤਿ ੪੫.
ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਣਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਨੋ ਕਾਮਯਤੇ ਨ ਵਿਰੁਦ੍ਧੋऽਨੁਰੁਧ੍ਯਤੇ ੪੫.
ਉਹ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਲਾਲਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਨਾ ਵਿਰੋਧੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਜੁੜਦਾ ਹੈ।
ਅਭਯਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇਭ੍ਯੋ ਯਥਾਂਧਬਧਿਰਾਕृਤਿਃ ੪੫.
ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਨਿਰਭੈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਤੇ ਬਹਿਰਾ ਵਿਅਕਤੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰਣਾਦ੍ਧਰ੍ਮਮਨ੍ਵਿਚ੍ਛਨ੍ਨ ਲੋਭਂ ਚ ਤਤਸ਼੍ਚਰਨ੍॥ ੪੫.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਧਰਮ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵਿਚ੍ਯ ਨਂਦਭਦ੍ਰਸ੍ਤਤ੍ਸਾਰਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਜਗृਹੇ ੪੫.
ਜਦੋਂ ਨੰਦਭਦਰ ਨੇ ਉਸ ਸਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ, ਉਹ ਮੋਖ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ।
ਯਸ੍ਯਾਂ ਛਿਂਦਂਤਿ ਵृषਣਾ ਵृषਾਣਾਂ ਚੈਵ ਨਾਸਿਕਾਮ੍ ੪੫.
ਜਿੱਥੇ ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨੱਕਾਂ ਵੀ।
ਬਹੁਦਂਸ਼ਮਯਾਨ੍ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਨਯਂਤਿ ਬਹੁਕਰ੍ਦਮਾਨ੍ ੪੫.
ਉਹ ਬਹੁਤ ਮੱਛਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਚਿਕੜ ਭਰੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਨ੍ਯਂਤੇ ਭ੍ਰੂਣਹਤ੍ਯਾਪਿ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਾ ਨਾਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਃ ੪੫.
ਉਹ ਤਾਂ ਭ੍ਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਕੰਮ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਭੂਮਿਂ ਭੂਮਿਸ਼ਯਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਹਂਤਿ ਕਾष੍ਠਮਯੋਮੁਖਮ੍ ੪੫.
ਉਹ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਲੋਹੇ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਲੇਟਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।
ਆਦਿਤ੍ਯਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਮਾ ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰਭੂਤ੍ਯੈਵ ਚ ਤਾਂਸ੍ਤੁ ਯਃ ੪੫.
ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਹਵਾ ਤੇ ਹੋਰ ਜਿਹੇ ਸਾਰੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਹਨ—
ਅਜੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਵਰੁਣੋ ਮੇषਃ ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪृਥਿਵੀ ਵਿਰਾਟ੍ ੪੫.
ਅਜਨਮਾ, ਅੱਗ, ਵਰੁਣ, ਮੇਂਡਾ, ਸੂਰਜ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਵਿਰਾਟ—
ਏਵਂਵਿਧਸਹਸ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਯੁਤਾ ਦੋषੈਃ ਕृषਿਃ ਸਦਾ ੪੫.
ਕਿਸਾਨੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਖਾਮੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮੇ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪਸ਼ੂਨ੍ਵृਦ੍ਧਾਨ੍ਪੁष੍ਯਾਦੇषਾ ਕृषਿਃ ਕੁਤਃ ੪੫.
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪਸ਼ੂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਸਾਨੀ ਕਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?