ਏਵਂਵਿਧਂ ਹਿ ਮਾਨੁऽਯਮਾ ਗਰ੍ਭਾਦਿਤਿ ਕष੍ਟਦਮ੍ ਅਸ੍ਥਿਪਟ੍ਟਤੁਲਾਸ੍ਤਮ੍ਭੇ ਸ੍ਨਾਯੁਬਨ੍ਧੇਨ ਯਂਤ੍ਰਿਤੇ॥ ੪੨.
ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਗਰਭ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖਦਾਈ ਤੇ ਔਖਾ ਹੈ, ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਢਾਂਚੀ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੱਟਿਆਂ ਤੇ ਨਸਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ।
ਰਕ੍ਤਮਾਂਸਮਦਾਲਿਪ੍ਤੇ ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਦ੍ਰਵ੍ਯਭਾਜਨੇ ੪੨.
ਇਹ ਲਹੂ ਤੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਲਿਪਤਾ ਹੋਇਆ, ਮਲ ਤੇ ਮੂਤਰ ਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਭੰਡਾਰ ਹੈ।
ਵਦਨੈਕਮਹਾਦ੍ਵਾਰੇ षਡ੍ਗਵਾਕ੍ਸ਼ਵਿਤਭੂषਿਤੇ ੪੨.
ਇਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਰਵਾਜਾ ਹੈ, ਛੇ ਅੰਗ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਨਾਡੀਸ੍ਵੇਦਪ੍ਰਵਾਹੇ ਚ ਕਾਲਵਕ੍ਤ੍ਰਾਨਲਸ੍ਥਿਤੇ ੪੨.
ਇਸ ਵਿਚ ਨਲੀਆਂ ਪसीਨੇ ਨਾਲ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅੱਗ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਗੁਣਤ੍ਰਯਮਯੀ ਭਾਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਚ ੪੨.
ਇਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਅਪਤ੍ਯਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਹਾ ਕष੍ਟਮੇਵਂ ਮੂਢਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ੪੨.
ਫਿਰ ਵੀ, ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ ਪਤ੍ਰਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਔਖਾ ਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ।
ਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਯਸ੍ਯ ਸਤਤਂ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਂਤਿ ਗਿਰੇਰਿਵ ੪੨.
ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਲੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਨਦੀਆਂ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ।
ਸਰ੍ਵਾਸ਼ੁਚਿਨਿਧਾਨਸ੍ਯ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ੪੨.
ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਿਚ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਗੰਦਗੀ ਦਾ ਢੇਰ ਹੈ, ਕੁਝ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਦੇਹਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਮृਤ੍ਤੋਯੈਃ ਸ਼ੋਧ੍ਯਤੇ ਕਰਃ ੪੨.
ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨਲੀਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੱਥ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਯਃ ਸੁਗਨ੍ਧਤੋਯਾਦ੍ਯੈਰ੍ਯਤ੍ਨੇਨਾਪਿ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤਃ ੪੨.
ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਯਤਨ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧਤ ਪਾਣੀ ਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਦੇਹਾਸ਼ੁਚਿਗਂਧੇਨ ਨ ਵਿਰਜ੍ਯਤਿ ਯੋ ਨਰਃ ੪੨.
ਫਿਰ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗੰਦ ਬੂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਗਨ੍ਧਲੇਪਾਪਨੋਦਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ੌਚਂ ਦੇਹਸ੍ਯ ਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ੪੨.
ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਫਾਈ ਗੰਦੀ ਬੂ ਹਟਾਉਣ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਂਗਾਤੋਯੇਨ ਸਰ੍ਵੇਣ ਮृਦ੍ਭਾਰੈਃ ਪਰ੍ਵਤੋਪਮੈਃ ੪੨.
ਚਾਹੇ ਗੰਗਾ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਢੇਰੀਆਂ ਵੀ ਵਰਤ ਲਿਆ ਜਾਵੇ,
ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਨਾਨੈਸ੍ਤਪੋਭਿਰ੍ਵਾ ਦੁष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਨੈਵ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ ੪੨.
ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਜਾਂ ਤਪ ਕਰਣ ਨਾਲ ਵੀ, ਮੰਦ ਆਤਮਾ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਅਂਤਰ੍ਭਾਵਪ੍ਰਦੁष੍ਟਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ਤੋऽਪਿ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍ ੪੨.
ਜਿਸ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਭਾਵਨਾ ਗੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਗ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਭਾਵਸ਼ੁਦ੍ਧਿਃ ਪਰਂ ਸ਼ੌਚਂ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ ੪੨.
ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਫਾਈ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿਚ ਮਾਪਦੰਡ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਥੈਵ ਸ੍ਤਨਂ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚਿਂਤਯਤ੍ਯਨ੍ਯਥਾ ਪਤਿਃ ੪੨.
ਸਤਨ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਪਤੀ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ।
ਭਾਵਤਃ ਸਂਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਵਿਂਦਤਿ ੪੨.
ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਵਿਦ੍ਯਾਰਾਗਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਲੇਪਗਂਧਵਿਸ਼ੋਧਨਮ੍ ੪੨.
ਇਹ ਅਗਿਆਨ, ਮੋਹ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਤੇ ਗੰਦਗੀ ਦੀ ਬਦਬੂ ਤੇ ਦਾਗਾਂ ਤੋਂ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਙ੍ਮਾਤ੍ਰਸਾਰਨਿਃਸਾਰਂ ਕਦਲੀਸਾਰਸਂਨਿਭਮ੍ ੪੨.
ਇਸ ਦੀ ਅਸਲ ਸਿਰਫ ਚਮੜੀ ਹੀ ਹੈ, ਅੰਦਰੋਂ ਖਾਲੀ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਤਣੇ ਵਾਂਗ।
ਸ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਮਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਦृਢਗ੍ਰਾਹੀ ਸ ਤਿष੍ਠਤਿ ੪੨.
ਜੋ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਫਸਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਂਸਾਮਜ੍ਞਾਤਦੋषੇਣ ਨਾਨਾਕਰ੍ਮਵਸ਼ੇਨ ਚ ੪੨.
ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਾ ਪਤਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਕੇ,
ਯਥਾ ਜਰਾਯੁਣਾ ਦੇਹੀ ਦੁਃਖਂ ਤਿष੍ਠਤਿ ਵੇष੍ਟਿਤਃ ੪੨.
ਜਿਵੇਂ ਜਰਾਯੂ ਵਿਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਜੀਵ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਗਰ੍ਭੋਦਕੇਨ ਸਿਕ੍ਤਾਂਗਸ੍ਤਥਾऽऽਸ੍ਤੇ ਵ੍ਯਾਕੁਲਃ ਪੁਮਾਨ੍ ੪੨.
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਗ ਗਰਭ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗਰ੍ਭਕੁਮ੍ਭੇ ਤਥਾ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਃ ਪਚ੍ਯਤੇ ਜਠਰਾਗ੍ਨਿਨਾ ੪੨.
ਗਰਭ ਦੇ ਘੜੇ ਵਿਚ ਸੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਪੇਟ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਕਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਦੁਃਖਂ ਜਾਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਗਰ੍ਭੇऽष੍ਟਗੁਣਂ ਭਵੇਤ੍ ੪੨.
ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਵੀ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ, ਗਰਭ ਵਿਚ ਉਹ ਅੱਠ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਰਸ੍ਥਿਰਾਣਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਾਤ੍ਮਗਰ੍ਭਾਨੁਰੂਪਤਃ ੪੨.
ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ, ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਗਰਭ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮृਤਸ਼੍ਚਾਹਂ ਪੁਨਰ੍ਜਾਤੋ ਜਾਤਸ਼੍ਚਾਹਂ ਪੁਨਰ੍ਮृਤਃ ੪੨.
ਮੈਂ ਮਰ ਗਿਆ ਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲਿਆ; ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਫਿਰ ਮਰ ਗਿਆ।
ਅਧੁਨਾ ਜਾਤਮਾਤ੍ਰੋऽਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸਂਸ੍ਕਾਰ ਏਵ ਚ ੪੨.
ਹੁਣ ਮੈਂ ਨਵੇਂ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਅਧ੍ਯੇष੍ਯਾਮਿ ਹਰੇਰ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਂਸਾਰਵਿਨਿਵਰ੍ਤਨਮ੍ ੪੨.
ਹੁਣ ਮੈਂ ਹਰੀ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਾਂਗਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।