ਐਤਰੇਯਃ ਕਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਨਿਵਾਸਃ ਕ੍ਵਾਸ੍ਯ ਵਾ ਮੁਨੇ ੪੨.
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਆਇਤਰੇਯਾ ਕਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ?
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਮਮ ਸ੍ਥਾਨੇ ਹਾਰੀਤਸ੍ਯਾਨ੍ਵਯੇऽਭਵਤ੍॥ ੪੨.
ਇਸੇ ਮੇਰੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਉਹ ਹਾਰੀਤਾ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮਾਂਡੂਕਿਰਿਤਿ ਵਿਪ੍ਰਾਗ੍ਰ੍ਯੋ ਵੇਦਵੇਦਾਂਗਪਾਰਗਃ॥ ੪੨.
ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਨਾਮ ਮਾਂਡੂਕੀ ਸੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਸੀ ਦਿਤਰਾ ਨਾਮ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਾਧ੍ਵੀਗੁਣੈਰ੍ਯੁਤਾ ੪੨.
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਇਤਰਾ ਸੀ, ਜੋ ਚੰਗੀਆਂ ਖਾਸਲਤਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਸ ਚ ਬਾਲ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਭृਤ੍ਯੇਵ ਪ੍ਰਾਗ੍ਜਨ੍ਮਨ੍ਯਨੁਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ੪੨.
ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਨ ਸ਼੍ਰृਣੋਤਿ ਨ ਵਕ੍ਤ੍ਯੇਵ ਮਨਸਾਪਿ ਚ ਕਿਂਚਨ ੪੨.
ਉਹ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਦਾ, ਨਾ ਕੁਝ ਬੋਲਦਾ, ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦਾ ਸੀ।
ਤਤੋ ਮੂਕੋऽਯਮਿਤ੍ਯੇਵ ਨਾਨੋਪਾਯੈਃ ਪ੍ਰਬੋਧਿਤਃ ੪੨.
ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮੂਕ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਗਰੂਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਿਆ।
ਤਤੋ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਜਡੋਯਮਿਤਿ ਭਾਰਤ ੪੨.
ਫਿਰ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਨਿਸਚੇ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮੰਦਾ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
ਪਿਂਗਾਨਾਮ ਚ ਸਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ੪੨.
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਪਿੰਗਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਯਜ੍ਞੇषੁ ਸ਼ਾਂਤਿਹੋਮੇषੁ ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪੂਜਿਤਾਃ ੪੨.
ਉਹ ਯਜਨਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਜਗ੍ਹਾ ਦੁਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਜਜਾਪ ਪਰਮਂ ਜਾਪ੍ਯਂ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਕੁਰੁਤੇ ਸ਼੍ਰਮਮ੍ ੪੨.
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਮਿਹਨਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਦਾਰ੍ਯਮਾਣੇਨ ਮਨਸਾ ਤਨਯਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ੪੨.
ਮਨ ਵਿਚ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।
ਨਾਰ੍ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਨृਲੋਕੇऽਤ੍ਰ ਵਰੈਵਾਜਨਨਿਃ ਸ੍ਫੁਟਮ੍ ੪੨.
ਇਸ ਲੋਕ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸੁਖੀ ਨਹੀਂ।
ਪਿਂਗੇਯਂ ਕृਤਪੁਣ੍ਯਾ ਵੈ ਯਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਹਾਗੁਣਾਃ ੪੨.
ਇਹ ਪਿੰਗਾ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਡੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਤਦਹਂ ਪੁਤ੍ਰ ਦੁਰ੍ਭਾਗ੍ਯਾ ਮਹੀਸਾਗਰਸਂਗਮੇ ਤ੍ਵਮਪ੍ਯੇਵਂ ਮਹਾਮੌਨੀ ਨਨ੍ਦ ਭਕ੍ਤੋ ਹਰੇਸ਼੍ਚਿਰਮ੍॥ ੪੨.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਧੁਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ; ਤੂੰ ਵੀ, ਨੰਦ, ਵੱਡਾ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੀ ਦਾ ਭਗਤ।
ਇਤਿ ਮਾਤੁਰ੍ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨੈਤਰੇਯਕਃ॥ ੪੨.
ਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਇਤਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੱਸ ਪਿਆ।
ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਮੁਹੁਰ੍ਤਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਮਾਤਰਂ ਪ੍ਰਣਤੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ੪੨.
ਇੱਕ ਪਲ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ।
ਅਸ਼ੋਚ੍ਯੇ ਸ਼ੋਚਸਿ ਸ਼ੁਭੇ ਸ਼ੋਚ੍ਯੇ ਨੈਵਾऽਪਿ ਸ਼ੋਚਸਿ ੪੨.
ਤੂੰ ਉਸ ਲਈ ਦੁੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈਂ ਜੋ ਦੁੱਖ ਕਰਨ ਜੋਗ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਜਿਸ ਲਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।
ਮੂਰ੍ਖਾਚਰਿਤਮੇਤਦ੍ਧਿ ਮਨ੍ਮਾਤੁਰੁਚਿਤਂ ਨ ਹਿ ੪੨.
ਮਾਂ, ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਮੂਰਖਤਾ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਯਥਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਖਦ੍ਯੋਤਂ ਦੀਪਵਤ੍ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ੪੨.
ਜਿਵੇਂ ਲੋਕ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜੁਗਨੂ ਨੂੰ ਦੀਵੇ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂਵਿਧਂ ਹਿ ਮਾਨੁऽਯਮਾ ਗਰ੍ਭਾਦਿਤਿ ਕष੍ਟਦਮ੍ ਅਸ੍ਥਿਪਟ੍ਟਤੁਲਾਸ੍ਤਮ੍ਭੇ ਸ੍ਨਾਯੁਬਨ੍ਧੇਨ ਯਂਤ੍ਰਿਤੇ॥ ੪੨.
ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਗਰਭ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖਦਾਈ ਤੇ ਔਖਾ ਹੈ, ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਢਾਂਚੀ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੱਟਿਆਂ ਤੇ ਨਸਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ।
ਰਕ੍ਤਮਾਂਸਮਦਾਲਿਪ੍ਤੇ ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਦ੍ਰਵ੍ਯਭਾਜਨੇ ੪੨.
ਇਹ ਲਹੂ ਤੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਲਿਪਤਾ ਹੋਇਆ, ਮਲ ਤੇ ਮੂਤਰ ਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਭੰਡਾਰ ਹੈ।
ਵਦਨੈਕਮਹਾਦ੍ਵਾਰੇ षਡ੍ਗਵਾਕ੍ਸ਼ਵਿਤਭੂषਿਤੇ ੪੨.
ਇਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਰਵਾਜਾ ਹੈ, ਛੇ ਅੰਗ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਨਾਡੀਸ੍ਵੇਦਪ੍ਰਵਾਹੇ ਚ ਕਾਲਵਕ੍ਤ੍ਰਾਨਲਸ੍ਥਿਤੇ ੪੨.
ਇਸ ਵਿਚ ਨਲੀਆਂ ਪसीਨੇ ਨਾਲ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅੱਗ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਗੁਣਤ੍ਰਯਮਯੀ ਭਾਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਚ ੪੨.
ਇਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਅਪਤ੍ਯਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਹਾ ਕष੍ਟਮੇਵਂ ਮੂਢਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ੪੨.
ਫਿਰ ਵੀ, ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ ਪਤ੍ਰਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਔਖਾ ਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ।
ਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਯਸ੍ਯ ਸਤਤਂ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਂਤਿ ਗਿਰੇਰਿਵ ੪੨.
ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਲੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਨਦੀਆਂ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ।
ਸਰ੍ਵਾਸ਼ੁਚਿਨਿਧਾਨਸ੍ਯ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ੪੨.
ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਿਚ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਗੰਦਗੀ ਦਾ ਢੇਰ ਹੈ, ਕੁਝ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਦੇਹਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਮृਤ੍ਤੋਯੈਃ ਸ਼ੋਧ੍ਯਤੇ ਕਰਃ ੪੨.
ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨਲੀਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੱਥ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਯਃ ਸੁਗਨ੍ਧਤੋਯਾਦ੍ਯੈਰ੍ਯਤ੍ਨੇਨਾਪਿ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤਃ ੪੨.
ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਯਤਨ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧਤ ਪਾਣੀ ਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।