ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯ ਉਵਾਚ ਆਜ੍ਞਾਪਯ ਵਿਭੋ ਮਹ੍ਯਂ ਯਥਾ ਸ਼ਂਭੁਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਕਰੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਿ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਯਦੇਵ ਦੇਵੋ ਵਿਦਧੇ ਦਯਯਾ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ।
ਅਥੋਦਸ੍ਥਾਤ੍ਤਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਤਥਾ ਵਿਵਦਮਾਨਯੋਃ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ,
ਮਹਤਾ ਜृਂਭਮਾਣੇਨ ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਭੇਦਿਨਃ
ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿष੍ਵਗ੍ਵਿਵਰ੍ਣਤਾ ਤਸ੍ਯ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਤੇਜਸਾ
ਉਸ ਜੋਤਿ-ਲਿੰਗ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਰੰਗ ਉਡ ਗਿਆ।
ਤੀਵ੍ਰੈਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਜ੍ਵਾਲੈਃ ਸ਼ੋषਿਤਾ ਇਵ ਸਾਗਰਾਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਜਾਪਦੇ ਸਨ।
ਵ੍ਯਦ੍ਯੋਤਂਤ ਦਿਵਿ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਦ੍ਵਹਾਸ੍ਤਾਰਾਗਣੈਃ ਸਹ
ਉਹ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਅਣਗਿਣਤ ਤਾਰਿਆਂ ਸਮੇਤ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤੇਜਸਾ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੋਣੇਨ ਗੈਰਿਕੇਣੇਵ ਰਂਜਿਤਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਲਾਲ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਮਾਨੋ ਗੇਰੂ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਚ੍ਛਾਯਾਨਿਰ੍ਭਰਾਸ਼੍ਲਿष੍ਟ ਯਾਦਸਃ
ਸਮੁੰਦਰ, ਉਸ ਦੀ ਪਰਛਾਈ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜਲ-ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਪ੍ਰਵਾਲਗੁਚ੍ਛੈਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਗ੍ਰੈਰ੍ਲਂਬਿਤਾ ਇਵ ਪਾਦਪਾਃ 1.3.2.10.
ਵਿਰਖ ਨਵੇਂ ਮੋਤੀ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਮੋਹਰਿਆਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਜਾਪਦੇ ਸਨ।
ਮਹੀ ਕੁਂਕੁਮਲਿਪ੍ਤੇਵ ਦਿਸ਼ਃ ਸਿਂਦੂਰਿਤਾ ਇਵ
ਧਰਤੀ ਕੁੰਗੂ ਨਾਲ ਲੀਪੀਆਂ ਹੋਈ ਜਾਪਦੀ ਸੀ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਸਿੰਧੂਰ ਵਰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਕਰ੍ਪਰਮਭੂਤ੍ਤਨ੍ਮਹਃ ਪੂਰਿਤਾਂਤਰਮ੍
ਉਹ ਚਮਕ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਐਸੇ ਭਰ ਗਈ ਜਿਵੇਂ ਉਹਦੀ ਝਿੱਲੀ ਹੋਵੇ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਦ੍ਧਮਾਨੇਨ ਤੇਜਃਸ੍ਤਮ੍ਭੇਨ ਤੇਨ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਤੇਜ ਦਾ ਸਤੰਭ ਵਧਦਾ ਗਿਆ,
ਤੇਜੋਲਿਂਗਂ ਤਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਮਿਥਃ ਕ੍ਰੁਧੌ
ਉਹ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਤੇਜ ਦਾ ਲਿੰਗ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਆਪਸੀ ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਕਿਮੇष ਵਸੁਧਾਂ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੇषਾਦੀਨਾਂ ਫਣਾਭृਤਾਮ੍
ਕੀ ਇਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਸ਼ੇਸ਼ ਤੇ ਹੋਰ ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਫਣੀਆਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ?
ਕਿਂ ਵਾ ਕਲ੍ਪਾਂਤਸੁਲਭਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਾਃ ਪ੍ਰਭਾਕਰਾਃ
ਜਾਂ ਇਹ ਉਹ ਸੂਰਜ ਹੈ ਜੋ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦਿੱਸ ਪੈਂਦਾ ਹੈ?
ਆਹੋਸ੍ਵਿਨ੍ਮੇਘ ਸਂਘਰ੍षਾਦ੍ਵਿਤਤਾ ਵ੍ਯੋਮਮਧ੍ਯਤਃ
ਜਾਂ ਮੈਘਾਂ ਦੀ ਰਗੜ ਤੋਂ ਇਹ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ?
ਪ੍ਰਤਿਘ੍ਨਨ੍ਨੇष ਤੇਜੋਭਿਰਕ੍ਸ਼੍ਣੋਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਨੁਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਕੀ ਇਹ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਹਰ ਵੇਲੇ ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਟੋਰ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਏष ਉਦ੍ਦੀਪ੍ਯਮਾਨੋऽਪਿ ਸਂਤਾਪਾਯ ਨ ਕਲ੍ਪਤੇ
ਇਹ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਭੜਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਨਹੀਂ।
ਏਤਸ੍ਯ ਕਾਂਤਿਸਂਕ੍ਰਾਂਤ੍ਯਾ ਜਗਦੇਵ ਨ ਕੇਵਲਮ੍ 1.3.2.10.
ਇਸ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਫੈਲਣ ਨਾਲ, ਨਾ ਸਿਰਫ ਇਹ ਜਗਤ,
ਕਸ੍ਮਾਦੇष ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਃ ਕਿਂ ਮੂਲਃ ਕਿਮੁਪਾਧਿਕਃ
ਇਹ ਕਿਥੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ? ਇਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਕੀ ਹੈ, ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?
ਕਿਯਾਨਵਧਿਰੇਤਸ੍ਯ ਵਿष੍ਵਕ੍ਤਿਰ੍ਯਗਧੋਰ੍ਧ੍ਵਤਃ
ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਦੂਰ, ਹਰ ਪਾਸੇ, ਪੱਧਰ ਤੇ ਉੱਤੇ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
ਤਦੇਤਦਖਿਲਂ ਜ੍ਞਾਤੁਂ ਮਨਃ ਪਰ੍ਯੁਤ੍ਸੁਕਂ ਮੁਹੁਃ
ਇਹ ਸਭ ਜਾਣਨ ਲਈ ਮਨ ਵਾਰ ਵਾਰ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਚਿਂਤਾਭਰਾਕ੍ਰਾਂਤੌ ਤੇਜਃਸ੍ਤਂਭਾਵਲੋਕਨਾਤ੍
ਇਹ ਸੋਚਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਹੇਠ, ਤੇਜ ਦੇ ਸਤੰਭ ਨੂੰ ਤੱਕ ਕੇ,
ਅਭਾषਤ ਚ ਗੋਵਿਂਦਃ ਸੁਤਰਾਮੇਵ ਗਰ੍ਵਿਤਮ੍
ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਮਾਣ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ,
ਸਤ੍ਯਮੇਵ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾਯੈ ਨਿਕषਃ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਹੁਣ ਅਸਲ ਪਰਖ ਲਈ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਮੁष੍ਯ ਤੇਜਸਾਂ ਰਾਸ਼ੇਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦ੍ਯਸਂਪਦਃ
ਇਸ ਤੇਜ ਦੇ ਢੇਰ ਦੀ ਹੱਦ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ,
ਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਨ੍ਮੂਲਮਗ੍ਰਂ ਵਾ ਤੇਜਸੋਸ੍ਯ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਃ
ਜੋ ਇਸ ਸਵੈਭੂ ਤੇਜ ਦਾ ਜੜ੍ਹ ਜਾਂ ਚੋਟੀ ਵੇਖ ਲਵੇ,
ਤੇਜਸੋਤਿਮਹਤੋ ਬਭੂਵਤੁਃ ਸ੍ਪਰ੍ਧਯਾ ਵਿਰਚਿਤੋਦ੍ਯਮੌ ਮਿਥਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਹੋੜ ਕਰਕੇ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੀ ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ, ਹਰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਭੇਜੇ ਵਿਰਂਚਿਸ੍ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮੀਤਿ ਕृਤੋਦ੍ਯਮਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਥਾਂ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ, ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਨਿਸਚੈ ਕਰਕੇ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗਾ।