ਮਮ ਸ਼੍ਰਮਾਂਭਸੋਦ੍ਭੂਤੇ ਮਹਾਂਭੋਧੌ ਨਿਮਜ੍ਜਤਃ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਸੀ,
ਮਦੁਪਜ੍ਞੇ ਮਹਾਂਭੋਧੌ ਸ੍ਰਵਤੇ ਕੋऽਪਿ ਪਨ੍ਨਗਃ
ਮੇਰੇ ਬਣਾਏ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੱਪ ਵਗਦਾ ਹੈ।
ਕੁਤਸ੍ਤਮੋਮਯੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤ੍ਵਯਿ ਸਤ੍ਤ੍ਵਗੁਣੋਦਯਃ
ਤੂੰ ਤਾਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਤੋਗੁਣ ਕਿਵੇਂ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਦੱਸ।
ਜਲਾਸ਼ਯੇ ਪ੍ਰਸ੍ਵਪਤਾ ਦੈਤ੍ਯਭੀਤ੍ਯਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨ
ਜਨਾਰਦਨ, ਜੋ ਜਲ ਵਿੱਚ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਭ੍ਯੋ ਮਮ ਵਕ੍ਤ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਵੇਦਾਃ ਸਮੁਦਯਂ ਗਤਾਃ 1.3.2.9.
ਮੇਰੇ ਚਾਰ ਮੂੰਹਾਂ ਤੋਂ ਵੇਦ ਉਪਜੇ ਹਨ।
ਮਯਾ ਹਿ ਸृਜ੍ਯਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਮਿਦਂ ਸ੍ਥਾਵਰਜਂਗਮਮ੍
ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਜੇੜਾ ਹਿਲਦਾ ਤੇ ਨਾ ਹਿਲਦਾ, ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕਥਯ ਵੈਕੁਂਠ ਮਨ੍ਨਿਯੋਜ੍ਯੇषੁ ਕਸ਼੍ਚਨ
ਇਸ ਲਈ, ਵੈਕੁੰਠਾ, ਕੋਈ ਐਸਾ ਦੱਸੋ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪ ਸਕਾਂ।
ਨਂਦਿਕੇਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਥਂ ਸਰੋषਸਂਰਂਭੇ ਵਿਧੌ ਪੌਰੁषਭਾषਿਣਿ
ਨੰਦੀਕੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿਚ, ਜਦ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ,
ਨਾਭੀਸਰੋਜਸਂਜਾਤੋ ਮਮ ਤ੍ਵਮਵਧਾਰਯ
ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਭੀ ਦੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝ ਲੈ।
ਯੋਗਨਿਦ੍ਰਾਂ ਮਯੋਨ੍ਮੁਚ੍ਯ ਪੁਰਾ ਹ ਮਧੁਕੈਟਭੌ
ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਧੂ ਤੇ ਕੈਟਭ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
ਸੋਮਕਪ੍ਰਮੁਖਾਨ੍ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ਹਂਤੁਮਾਤ੍ਮੇਚ੍ਛਯਾ ਮਮ
ਸੋਮਕਾ ਆਦਿ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਨ ਕਿਂਚਿਦਪਿ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਰਜਸਾਰੂਢਦृष੍ਟਯਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਜਸ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।
ਅਵਿਨਾਭਾਵਿਨੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਨਨੁ ਮੇ ਪਦ੍ਮਵਾਸਿਨੀ
ਕੀ ਮੇਰੀ ਅਟੁੱਟ ਸ਼ਕਤੀ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜੋ ਕਮਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ?
ਭੂਤਾਨ੍ਯਮੂਨਿ ਕਾਲੋऽਯਮਾਤ੍ਮਨੋਪ੍ਯਹਮੇਵ ਹਿ
ਇਹ ਜੀਵ, ਇਹ ਸਮਾਂ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਆਪ—ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰ ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਵਸਵੋ ਰੁਦ੍ਰਾ ਦਿਕ੍ਪਾਲਾ ਮਨਵੋऽਪ੍ਯਹਮ੍ 1.3.2.9.
ਆਦਿਤਿਆ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਤੇ ਮਨੂ—ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਮਮੈਵ ਵਿਨਿਯੋਗੇਨ ਸृष੍ਟਿਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸ੍ਵਯਂ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਮੇਰੇ ਹੀ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਯਯਾਵਨਲ੍ਪਸਮਯਃਸਵਰ੍ਤਸਦृਸ਼ਸ੍ਤਯੋ.
ਉਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਯੁੱਗ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਦਯਾਸ੍ਤਮਯੌ ਸ੍ਯਾਤਾਂ ਨ ਤਦਾ ਚਂਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਯੋਃ
ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਲਈ ਉਹ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਨਾਵਵੁਰ੍ਮਰੁਤੋ ਵਾ ਨ ਜਜ੍ਵਲੁਰ੍ਜਾਤਵੇਦਸਃ
ਨਾਂ ਮਰੁਤ ਵਗੇ, ਨਾਂ ਅੱਗਾਂ ਭੜਕੀ।
ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚੁਕ੍ਸ਼ੁਭੁਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਪਰ੍ਵਤਾਸ਼੍ਚ ਚਕਂਪਿਰੇ
ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਉਥਲ ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਕੰਬ ਪਏ।
ਪਕ੍ਸ਼ਮਾਸਰ੍ਤੁਵਰ੍षਾਦਿਕਾਲਸ੍ਯ ਨਿਯਮੋ ਗਤਃ
ਪੱਖ, ਮਹੀਨਾ, ਰੁੱਤ, ਸਾਲ ਆਦਿ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮੁੱਕ ਗਈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਦਯੋ ਲੋਕਪਾਲਾ ਮਰੀਚ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਮਰੀਚੀ ਆਦਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ,
ਏਵਂ ਜਾਤੇ ਮਹਾਕ੍ਸ਼ੋਭੇ ਭੂਤਾਕ੍ਰਨ੍ਦਪ੍ਰਚੋਦਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਹਲਚਲ ਹੋਇਆ, ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਉਤਪੰਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ,
ਵ੍ਯਚਿਂਤਯਚ੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣੋਦ੍ਯਤਃ
ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤਤਪਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਕੀਤੀ।
ਸ੍ਵਾਮਿਨਂ ਸਕਲੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਦਾਤਾਰਂ ਮਾਂ ਮਦੋਦ੍ਧਤੌ 1.3.2.9.
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਾਲਕ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ।
ਅਹੋ ਮੋਹਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਦਿਮੌ ਦ੍ਰੁਹਿਣਾਚ੍ਯੁਤੌ
ਹਾਏ, ਮੋਹ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ! ਆਓ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਅਚੁਤ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ।
ਅਜ੍ਞਾਨਤਿਮਿਰੋਦ੍ਭੂਤਿ ਦੂषਿਤਾਸ਼ਯਲੋਚਨਃ
ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਉਪਜੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਵਿਗੜ ਗਈ ਸੀ।
ਕृਤਾਪਰਾਧਾਵਪ੍ਯੇਤੌ ਨਿਮਗ੍ਨੌ ਮੋਹਸਾਗਰੇ
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੋਹ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ।
ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਮਾਯਾ ਵੈਵਸ਼੍ਯਮੇਤਯੋਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਾਇਆ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਅਹੋऽਨੁਕਮ੍ਪਾ ਤਰੁਣੇਂਦੁਮੌਲੇਃ ਸ੍ਵਭਾਵਸਿਦ੍ਧਾ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯੇऽਸ੍ਮਿਨ੍
ਹਾਏ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਦੀ ਦਇਆ, ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵਭਾਵਕ ਹੈ!