ਯ ਏਵਂਵਿਧਸਂਮੋਹਤਾਰਕਂ ਨ ਸ਼ਿਵਂ ਭਜੇਤ੍ ੩੯.
ਜੋ ਐਸੇ ਭੁਲੇਖੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—
ਕਾष੍ਠਾ ਨਿਮੇषਾ ਦਸ਼ ਪਂਚ ਚਾਹੁਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚ ਕਾष੍ਠਾ ਗਣਯੇਤ੍ਕਲਾ ਹਿ ੩੯.
ਇੱਕ ਕਾਠਾ ਦਸ ਨਿਮੇਸ਼ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪੰਜ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਆਹੁ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੀਹ ਕਾਠਾ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਕਲਾ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਦਿਵਸੇ ਪਂਚ ਕਾਲਾਃ ਸ੍ਯੁਸ੍ਤ੍ਰਿਮੁਹੂਰ੍ਤਾਃ ਸ਼੍ਰृਣੁष੍ਵ ਤਾਨ੍ ੩੯.
ਦਿਨ ਦੇ ਪੰਜ ਭਾਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਮੁਹੂਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣ।
ਸਾਯਾਹ੍ਨਃ ਪਂਚਮਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾ ਦਸ਼ ਪਂਚ ਚ ੩੯.
ਪੰਜਵਾਂ ਭਾਗ ਸਾਂਝ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਪੰਦਰਾਂ ਮੁਹੂਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਸਃ ਪਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵਯੇਨੋਕ੍ਤੋ ਦ੍ਵੌ ਮਾਸੌ ਚਾਰ੍ਕਜਾਵृਤੁਃ ੩੯.
ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਦੋ ਪੱਖਾਂ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਰੁੱਤ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਭੇਦਂ ਮਾਸਮਾਹੁਃ ਪਂਚਭੇਦਂ ਚ ਵਤ੍ਸਰਮ੍ ੩੯.
ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚਾਰ ਭਾਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਪੰਜ ਭਾਗ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਦ੍ਵਤ੍ਸਰਸ੍ਤृਤੀਯੋऽਸੌ ਚਤੁਰ੍ਥਸ਼੍ਚਾਨੁਵਤ੍ਸਰਃ ੩੯.
ਤੀਜਾ 'ਇਦਵਤਸਰ' ਤੇ ਚੌਥਾ 'ਅਨੁਵਤਸਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਸੇਨ ਚ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਮਹੋਰਾਤ੍ਰਂ ਚ ਪੈਤृਕਮ੍ ੩੯.
ਇਨਸਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ, ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਾਨੁषੇਣ ਚ ਵਰ੍षੇਣ ਦੈਵਿਕੋ ਦਿਵਸਃ ਸ੍ਮृਤਃ ੩੯.
ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰ੍षੇਣ ਚੈਵ ਦੇਵਾਨਾਂ ਮਤਃ ਸਪ੍ਤਰ੍षਿਵਾਸਰਃ ੩੯.
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਨੂੰ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਚ ਵਰ੍षਾਣਿ ਲਕ੍ਸ਼ਾਸਪ੍ਤਦਸ਼ੈਵ ਤੁ ੩੯.
ਇਨਸਾਨਾਂ ਲਈ ਸਤਰਾ ਲੱਖ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਲਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰषਣ੍ਨਵਤ੍ਯਧਿਕਾਃ ਪਰਾਃ ੩੯.
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਨੱਵੇਂ ਨਵੇਂ ਸੌ ਨਿਨਵੇਂ ਜਿਆਦਾ ਹਨ।
ਚਤੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਤੁ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਕਲਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ ੩੯.
ਕਲਿਯੁਗ ਚਾਰ ਲੱਖ ਬਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਯੁਰ੍ਮਨੋਰ੍ਯੁਗਾਨਾਂ ਚ ਸਾਧਿਕਾ ਹ੍ਯੇਕਸਪ੍ਤਤਿਃ ੩੯.
ਮਨੁ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਇਕੱਤਰ ਯੁਗਾਂ ਤੋਂ ਇਕ ਵਧ ਕੇ ਇਕਹੱਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯੁਗਾਨਾਂ ਚ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸ ਚ ਕਲ੍ਪਃ ਸ਼੍ਰृਣੁष੍ਵ ਤਾਨ੍ ੩੯.
ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਕਲਪ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਆਸਿਕਸ਼੍ਚਾਪਿ ਗਾਂਧਾਰਃ ਕੁਸ਼ਿਕਸ੍ਤਥਾ ੩੯.
ਸਾਵਿਤ੍ਰ, ਆਸਿਕ, ਗਾਂਧਾਰ ਤੇ ਕੁਸ਼ਿਕ ਵੀ,
ਵੈਰਾਜਸ਼੍ਚ ਨਿषਾਦਸ਼੍ਚ ਮੇਘਵਾਹਨਪਂਚਮੌ ੩੯.
ਵੈਰਾਜ, ਨਿਸ਼ਾਦ ਅਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਮੇਘਵਾਹਨ ਹਨ।
ਸ਼੍ਵੇਤੋ ਲੋਹਿਤਰਕ੍ਤੌ ਚ ਪੀਤਵਾਸਾਃ ਸ਼ਿਵਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ੩੯.
ਸ਼ਵੇਤ, ਲੋਹਿਤ, ਰਕਤ, ਪੀਤਵਾਸਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ਿਵ।
ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਧਮਪਰਾਰ੍ਧਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਾਨਮਿਦਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ੩੯.
ਪਹਿਲਾ ਅਰਧ ਤੇ ਦੂਜਾ ਅਰਧ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮਾਪ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਵਾਹਮਲ੍ਪਮਤਿਃ ਪਾਰ੍ਥ ਕ੍ਵਾਪਰੌ ਹਰਿਤ੍ਰ੍ਯਂਬਕੌ ੩੯.
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਮੇਰੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸਮਝ ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਹੋਰ, ਹਰੀ ਤੇ ਤ੍ਰਿਅੰਬਕ ਕਿੱਥੇ?
ਇਤਿ ਤੇ ਸੂਚਿਤਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਕृਤਂ ਪੁਨਃ॥ ੩੯.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਇਸ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਸੁਣ।
ਇਤਿ ਵੈਧਾਤ੍ਰਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਕਲੌ ਪਾਰ੍ਥ ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਮੋਹਨਾਤ੍ਮਿਕਾਃ॥ ੩੯.
ਇਹ ਸਭ ਰਚਨਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਪਾਰਥ, ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਭਟਕਾਵਾ ਛਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਭਰਤਃ ਸ਼ਤਸ਼੍ਰृਂਗਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਸੁਤਃ ੩੯.
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਭਰਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਤਸ਼੍ਰਿੰਗ ਹੋਇਆ।
ਇਂਦ੍ਰਦ੍ਵੀਪਃ ਕਸੇਰੁਸ਼੍ਚ ਤਾਮ੍ਰਦ੍ਵੀਪੋ ਗਭਸ੍ਤਿਮਾਨ੍ ੩੯.
ਇੰਦ੍ਰਦੀਪ, ਕੇਸਰੂ, ਤਾਮਰਦੀਪ ਤੇ ਗਭਸਤਿਮਾਨ—
ਵਦਨਂ ਚਾਪਿ ਕਨ੍ਯਾਯਾਃ ਪਾਰ੍ਥ ਬਰ੍ਕਰਿਕਾਕृਤਿ ੩੯.
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਉਸ ਕੁੜੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬਰਕਰੀਕਾ ਵਾਂਗ ਬਣ ਗਿਆ।
ਮਹੀਸਾਗਰਪਰ੍ਯਂਤਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਰਾਜਿਵਿਰਾਜਿਤੇ ੩੯.
ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ,
ਅਜਾਸਮਜਤੋ ਮਧ੍ਯਾਤ੍ਕਾਚਿਦੇਕਾ ਚ ਬਰ੍ਕਰੀ ੩੯.
ਬੱਕਰੀਆਂ ਤੇ ਭੇਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਇੱਕ ਬਰਕਰੀ ਉੱਠੀ।
ਇਤਸ੍ਤਤੋ ਭ੍ਰਮਂਤਿ ਸਾ ਜਾਲਿਮਧ੍ਯੇ ਸਮਂਤਤਃ ੩੯.
ਉਹ ਜਾਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ।
ਵਿਲਗ੍ਨਾ ਜਾਲਿਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਤਤਃ ਪਂਚਤ੍ਵਮਾਗਤਾ ੩੯.
ਜਦ ਉਹ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਪਪਾਤ ਸ਼ਨਿਦਰ੍ਸ਼ੇ ਚ ਮਹੀਸਾਗਰਸਂਗਮੇ ੩੯.
ਉਹ ਸ਼ਨੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵੇਲੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।