ਭੂਮਿਸੂਰ੍ਯਾਂਤਰਂ ਤਚ੍ਚ ਭੁਵਰ੍ਲੋਕਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ੩੮.
ਪ੍ਰਥਵੀ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਥਾਂ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਭੁਵਰਲੋਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕਃ ਸੋऽਪਿ ਗਦਿਤੋ ਲੋਕਸਂਸ੍ਥਾਨਚਿਂਤਕੈਃ ੩੮.
ਸਵਰਗਲੋਕ ਦੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਯੌ ਚ ਜਨੋ ਯਤ੍ਰ ਨਿਵਸਂਤਿ ਚਤੁਃਸਨਾਃ ੩੮.
ਉਥੇ ਦੋ ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਚਾਰ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਹਨ।
ਵੈਰਾਜਾ ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾ ਦਾਹਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ੩੮.
ਉਥੇ ਵੈਰਾਜਾ ਦੇਵਤਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ।
ਅਪੁਨਰ੍ਮਰਕਾ ਯਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ ਹਿ ਸ ਸ੍ਮृਤਃ ੩੮.
ਉਹ ਥਾਂ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੌਤ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਸ਼ੁਭਂ ਨਿਰੁਪਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸਂਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ ੩੮.
ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਰ ਇਕ ਅਤਿ ਸੁਭ ਅਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਥਾਂ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਜਨਸ੍ਤਪਸ੍ਤਥਾ ਸਤ੍ਯਮਿਤਿ ਚਾਕृਤਕਂ ਤ੍ਰਯਮ੍ ੩੮.
ਜਨ, ਤਪ ਅਤੇ ਸਤ੍ਯ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਅਜਨਮੇ ਲੋਕ ਹਨ।
ਸ਼ੂਨ੍ਯੋ ਭਵਤਿ ਕਲ੍ਪਾਂਤੇ ਯੋਤ੍ਯਂਤਂ ਨ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ੩੮.
ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਉਹ ਥਾਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲੋਕ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਦਾਨੈਰ੍ਜਪੈਰ੍ਹੋਮੈਸ੍ਤੀਰ੍ਥੈਰ੍ਵ੍ਰਤਸਮੁਚ੍ਚਯੈਃ ੩੮.
ਯਜਨ, ਦਾਨ, ਜਪ, ਹੋਮ, ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਵਰਤਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਰਾਹੀਂ,
ਤਤਸ਼੍ਚਾਂਡਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸੋ ਧਾਰਾ ਨੀਰਮਯੀ ਸ਼ਿਵਾ ੩੮.
ਫਿਰ ਅੰਡ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਧਾਰ ਵਹੀ।
ਤਤੋ ਮਹੀਤਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪਾਤਾਲਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਸਾ ੩੮.
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਧਾਰ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ।
ਦੇਵੀਨਾਂ ਕੋਟਿਕੋਟੀਭਿਃ ਸਂਵृਤਾ ਪਿਂਗਲੇਨ ਚ ੩੮.
ਉਹ ਅਣਗਿਣਤ ਦੇਵੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਗਲਾ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਨਿਹਂਤਿ ਦੁष੍ਟਸਂਘਾਤਾਨ੍ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਾ ੩੮.
ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਬੁਰੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪृਥਿਵੀਂ ਸਮਭਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਮੇਘਮਂਡਲੇ ੩੮.
ਪृथਵੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿਚ ਖੜੀ ਹੈ।
ਧੂਮਜਾਸ਼੍ਵੋष੍ਮਜਾ ਮੇਘਾਃ ਸਾਮੁਦ੍ਰੈਯਨ ਪੂਰਿਤਾਃ ੩੮.
ਧੂੰਏ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਬੱਦਲ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ਼੍ਚਾਵਹੋ ਨਾਮ ਨਿਬਦ੍ਧਃ ਸੂਰ੍ਯਮਂਡਲੇ ੩੮.
ਦੂਜਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਵਹਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤृਤੀਯਸ਼੍ਚੋਦ੍ਵਹੋ ਨਾਮ ਚਂਦ੍ਰਸ੍ਕਂਧੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ ੩੮.
ਤੀਜਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਦਵਹਾ ਹੈ, ਚੰਦ ਦੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਥਃ ਸਂਵਹੋ ਨਾਮ ਸ੍ਥਿਤੋ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮਣ੍ਡਲੇ ੩੮.
ਚੌਥਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੰਵਹਾ ਹੈ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਗ੍ਰਹੇषੁ ਪਂਚਮਃ ਸੋऽਪਿ ਵਿਵਹੋ ਨਾਮ ਮਾਰੁਤਃ ੩੮.
ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵਾਂ ਹਵਾ 'ਵਿਵਾਹ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
षष੍ਠਃ ਪਰਿਵਹੋ ਨਾਮ ਸ੍ਥਿਤਃ ਸਪ੍ਤਰ੍षਿਮਂਡਲੇ ੩੮.
ਛੇਵੀਂ ਹਵਾ 'ਪਰਿਵਾਹ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਸਤਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਗੋਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਮਸ਼੍ਚ ਧ੍ਰੁਵੇ ਬਦ੍ਧੋ ਵਾਯੁਰ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਪਰਾਵਹਃ ੩੮.
ਸੱਤਵੀਂ ਹਵਾ, ਜੋ ਧ੍ਰੁਵ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, 'ਪਰਾਵਾਹ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਯਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵੇਗੇਨ ਦਿਸ਼ਾਮਂਤਂ ਪ੍ਰਪੇਦਿਰੇ ੩੮.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਹਵਾ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਮੇਤੇ ਦਿਤੇਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ ੩੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਧ੍ਰੁਵਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਮਸੂਰ੍ਯਂ ਚਾਪ੍ਯਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮਤਾਰਕਮ੍ ੩੮.
ਧ੍ਰੁਵ ਤੋਂ ਉੱਪਰ, ਇੱਕ ਐਸਾ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜੋ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਤਾਰੇ ਹਨ ਤੇ ਨਾ ਗ੍ਰਹਿ।
ਇਤ੍ਯੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਤੇ ਸਮਾਖ੍ਯਾਂਤਂ ਪਾਤਾਲਾਨ੍ਯਥ ਮੇ ਸ਼੍ਰृਣੁ॥ ੩੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਰਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਪਾਤਾਲਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣ।
ਸਹਸ੍ਰਸਪ੍ਤਤ੍ਯੁਚ੍ਛ੍ਰਾਯੇ ਪਾਤਾਲਾਨਿ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ੩੯.
ਪਾਤਾਲ ਲੋਕ, ਜੋ ਸੱਤਰ ਹਜ਼ਾਰ ਉੱਚਾਈ ਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਤਲਾਤਲਂ ਚ ਸੁਤਲਂ ਪਾਤਾਲਂ ਚਾਪਿ ਸਪ੍ਤਮਮ੍ ੩੯.
ਤਲਾਤਲ, ਸੁਤਲ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਸੱਤਵੇਂ ਹਨ।
ਭੂਮਯੋ ਯਤ੍ਰ ਕੌਰਵ੍ਯ ਵਰਪ੍ਰਾਸਾਦਸ਼ੋਭਿਤਾਃ ੩੯.
ਕੌਰਵਿਆ, ਉਥੇ ਧਰਤੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕਾਦਪਿ ਰਮ੍ਯਾਣਿ ਦृष੍ਟਾਨਿ ਬਹੁਸ਼ੋ ਮਯਾ ੩੯.
ਮੈਂ ਉਥੇ ਅਨੇਕ ਵਾਰੀ ਉਹ ਥਾਵਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹਨ।
ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਕਨ੍ਯਾਭਿਰ੍ਮਹਾਰੂਪਾਭਿਰਨ੍ਵਿਤੇ ੩੯.
ਉਹ ਥਾਵਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।