ਤਤਃ ਸ੍ਵਭਾਵਕਾਲਾਭ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਰੂਪਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮੀਰਿਤਮ੍ ੩੭.
ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਚਾਲ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀ ਸੁਰਤ ਜਾਗੀ।
ਮਹਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਦ੍ਵਿਕੁਰ੍ਵਾਣਾਦਹਂਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵ੍ਯਜਾਯਤ ੩੭.
ਮਹੱਤ ਤੱਤ ਦੇ ਵਧਣ ਨਾਲ, ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਤੱਤ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਤਾਮਸਾਤ੍ਪਂਚ ਜਾਤਾਨਿ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਣਿ ਵੁਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ ੩੭.
ਤਾਮਸ ਗੁਣ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਾਚ੍ਚਾਪ੍ਯਹਂਕਾਰਾਦ੍ਵਿਦ੍ਵਿ ਕਰ੍ਮੇਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ ੩੭.
ਸਾਤਵਿਕ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਰਮ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਬਣੀਆਂ।
ਚਤੁਰ੍ਵਿਸ਼ਤਿਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਜਾਤਾਨੀਤਿ ਪੁਰਾ ਵਿਦੁਃ ੩੭.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਚੌਵੀ ਤੱਤ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਬੁਦ੍ਬੁਦਾਕਾਰਤਾਂ ਜਗ੍ਮੁਰਂਡਂ ਜਾਤਂ ਤਤਃ ਸ਼ੁਭਮ੍ ੩੭.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬੁੱਬਲ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਧਾਰ ਲਈ; ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਭ ਦੰਡ (ਅੰਡ) ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਆਤ੍ਮਾਸ੍ਯ ਕਥਿਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵ੍ਯਭਜਤ੍ਸ ਤ੍ਰਿਧਾ ਤ੍ਵਿਦਮ੍ ੩੭.
ਉਸ ਦਾ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡਿਆ।
ਨਾਗਾ ਦੈਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪਾਤਾਲੇ ਤ੍ਰਿਧੈਤਤ੍ਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤਮ੍ ੩੭.
ਨਾਗ ਤੇ ਦੈਤ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਰੱਖੇ ਗਏ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ 'ਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ।
ਪਾਤਾਲਾਨਿ ਚ ਦ੍ਵੀਪਾਨਿ ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕਾਃ ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤ ਚ ੩੭.
ਪਾਤਾਲ, ਟਾਪੂ ਤੇ ਸਵਰਗ ਲੋਕ — ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਸੱਤ ਹਨ।
ਲਕ੍ਸ਼ਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤਾਰਂ ਜਂਬੂਦ੍ਵੀਪਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ ੩੭.
ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਤੋ ਜਂਬੂਦ੍ਵੀਪਾਤ੍ਤਤਃ ਪਰਮ੍ ੩੭.
ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਤੋਂ ਅਗਲਾ, ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ, ਉਸ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਸੁਰਾਤੋਯੇਨ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਮੋਹਕਾਰ੍ਯਰ੍ਣਵੇਨ ਹਿ ੩੭.
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ, ਜੋ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਲਈ ਹੈ।
ਕੁਸ਼ਦ੍ਵੀਪਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਤਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤ੍ਪਰਤਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ੩੭.
ਕੁਸ਼ਦਵੀਪ ਪਿਛਲੇ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪਰਂ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਸਂਜ੍ਞਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਹਿ ਘृਤਾਬ੍ਧਿਨਾ ੩੭.
ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕ੍ਰੌਂਚ ਨਾਮ ਦਾ ਦਵੀਪ ਹੈ, ਜੋ ਫਿਰ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਹੈ ਤੇ ਘੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਕ੍ਸ਼ੁਸਾਰਸ੍ਵਰੂਪੇਣ ਸਮੁਦ੍ਰੇਣ ਪਰਿਵृਤਮ੍ ੩੭.
ਇਹ ਦਵੀਪ ਕਣਕ ਦੇ ਰਸ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਦੁਤੋਯੇਨ ਰਮ੍ਯੇਣ ਸਮੁਦ੍ਰੇਣ ਸਮਂਤਤਃ ੩੭.
ਇਹ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪਂਚਾਸ਼ਚ੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾਃ ਸਸਾਗਰਾਃ ੩੭.
ਸੱਤ ਦਵੀਪਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ।
ਅਪਾਂ ਵृਦ੍ਧਿਕ੍ਸ਼ਯੋ ਦृष੍ਟਃ ਪਕ੍ਸ਼ਯੋਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਕृष੍ਣਯੋਃ ੩੭.
ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਾਧ-ਘਟ ਚੰਦ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਤੇ ਅਮਾਵੱਸ ਦੀ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਕ੍ਰੀਡਨਸ੍ਥਾਨਂ ਲੋਕਾਲੋਕਸ੍ਤਤਃ ਪਰਮ੍ ੩੭.
ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਲੋਕਾਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਸਥਾਨ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯ ਬਾਹ੍ਯੇ ਤਮੋ ਘੋਰਂ ਦੁष੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਜੀਵਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ੩੭.
ਇਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਨੇਰਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਔਖਾ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਕੋਈ ਜੀਵ ਨਹੀਂ।
ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਚ ਫਾਲ੍ਗੁਨ ੩੭.
ਫਾਲਗੁਨ, ਇਸ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਚਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ।
ਕੋਟਿਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤਾਰਃ ਕਟਾਹऋ ਸਂਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ੩੭.
ਇਹ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਆਲੇ ਵਾਂਗ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਕੋਟਯੋ ਜ੍ਞੇਯਾ ਦਸ਼ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਸਮਂਤਤਃ ੩੭.
ਦਸੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਹ ਕਰੋੜ ਦਾ ਮਾਪ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ ਲਕ੍ਸ਼ਯੋਜਨੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਹ੍ਯਧਸ਼੍ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ ੩੭.
ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਹੇਠਾਂ ਤੇ ਉਪਰੋਂ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਹੈ।
ਉਚ੍ਛ੍ਰਯਸ਼੍ਚਤੁਰਾਸ਼ੀਤਿਰ੍ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਨ੍ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਵਿਸ੍ਤृਤਃ ੩੭.
ਇਸ ਦੀ ਉਚਾਈ ਚੌਰਾਸੀ ਹੈ ਤੇ ਚੋਟੀ ਬਤੀ ਹੈ।
ਮਧ੍ਯਸ਼ृਂਗੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਸ ਐਸ਼ਾਨ੍ਯਾਂ ਤ੍ਰ੍ਯਂਬਕਸ੍ਯ ਚ ੩੭.
ਮੱਧਲੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ ਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦਾ।
ਰਤ੍ਨਜਂ ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਯਾਪਿ ਰਾਜਤਂ ਕੇਸ਼ਵਸ੍ਯ ਚ ੩੭.
ਰਤਨ ਦਾ ਪਹਾੜ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ।
ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਮਂਦਰੋ ਨਾਮਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਗਂਧਮਾਦਨਃ ੩੭.
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੰਦਰ ਨਾਮ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਗੰਧਮਾਦਨ।
ਕਦਂਬੋ ਮਂਦਰੇ ਜ੍ਞੇਯੋਜਂਬੁਰ੍ਵੈ ਗਂਧਮਾਦਨੇ ੩੭.
ਮੰਦਰ 'ਤੇ ਕਦੰਬ ਪਹਾੜ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗੰਧਮਾਦਨ 'ਤੇ ਜੰਬੂ।
ਏਕਾਦਸ਼ਸ਼ਤਾਯਾਮਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਗਿਰਿਕੇਤਵਃ ੩੭.
ਚਾਰ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀਆਂ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਗਿਆਰਾਂ ਸੌ ਹੈ।