ਸ੍ਵਰ੍ਗਦ੍ਵਾਰੇ ਵਿਯੁਜ੍ਯੇਤ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਜੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਚੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਤੇषਾਂ ਸ਼ੁਭਃ ਕਾਲਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਦ੍ਵਾਰਂ ਸ਼੍ਰਯਂਤਿ ਯੇ
ਜੋ ਸਵਰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸ਼ੁਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਤ੍ਪਾਪਾਨਿ ਦੇਹੇਨ ਯੇ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਜਨਾਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ।। 2.8.3.
ਜਿੰਨੇ ਪਾਪ ਲੋਕ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਜ੍ਯੇष੍ਠੇ ਮਾਸਿ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਪਂਚਦਸ਼੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚੰਨਣੇ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਦਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ—
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੁਦ੍ਯਾਪਨਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸਹਸ੍ਰਂ ਵ੍ਰਤਯੋਗਿਭਿਃ
ਉਥੇ, ਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਯੋਗ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਹਜ਼ਾਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਉਤਸਰਗ ਰਸਮਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕृਤੇ ਮਹਾਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ਭਵੇਨ੍ਨृਣਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਇਹ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋਣ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਚ ਤਥਾ ਚਂਦ੍ਰਵ੍ਰਤਸ੍ਯੋਦ੍ਯਾਪਨੇ ਵਿਧਿਮ੍
ਚੰਦ੍ਰਵ੍ਰਤ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵੀ ਇਥੇ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਆਗਚ੍ਛਤ੍ਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਕਰ੍ਤੁਂ ਸੁਧਾਨਿਧਿਃ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਉਥੇ ਆਇਆ, ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਅੱਖੀਂ ਵੇਖਣ ਲਈ।
ਕ੍ਰਮੇਣ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਂ ਚ ਨਾਨਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਕਈ ਅਚੰਭਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸ੍ਵਾਭਿਧਾਨਪੁਰਸ੍ਸਰਮ੍
ਉਸ ਕਿਰਪਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ,
ਵਾਸੁਦੇਵਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਜਾਤਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਥਾਂ ਬੜੀ ਅਚੰਭੀ ਬਣ ਗਈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮਿਵ ਭੂਤਾਨਾਂ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਇਹ ਸਦਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਲਈ ਵੀ, ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ।
ਨਾਨਾਲਿਂਗਧਰਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਾਭਿਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਣਃ 2.8.3.
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸਦਾ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾ ਧਰ੍ਮਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਨ ਤਥਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕੋਈ ਹੋਰ ਥਾਂ ਐਸਾ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰ੍ਜਾਯਤੇ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਸਦਾ ਦਾਨਾਦਿਕਂ ਵਿਪ੍ਰਪੂਜਾ ਦਂਪਤ੍ਯੋਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦਾਨ ਦੇਣ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ, ਅਤੇ ਦੰਪਤੀਆਂ ਲਈ।
ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਾਧਿਕਫਲਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਵਗਾਹਨਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਵੱਧ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਜਾਯਤੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਮਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਇਸ ਥਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਉਦ੍ਯਾਪਨਵਿਧਿਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਨृਭਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜਪੁਰਸ੍ਸਰਮ੍
ਇਥੇ, ਉਤਸਰਗ ਦੀ ਵਿਧੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗਤੇ ਵਰ੍षਦ੍ਵਯੇ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧੇ ਪਂਚਪਕ੍ਸ਼ੇ ਦਿਨਦ੍ਵਯੇ
ਦੋ ਸਾਲ ਤੇ ਅੱਧਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੰਜ ਪੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੇ,
ਤ੍ਰ੍ਯਧਿਕੇ ਵਾ ਅਸ਼ੀਤ੍ਯਬ੍ਦੇ ਚਤੁਰ੍ਮਾਸਯੁਤੇ ਤਤਃ ਉਦ੍ਯਾਪਨਂ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤੇਨ ਯਾਤ੍ਰਾ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਜਾਂ ਤਿਰੱਸੀ ਅੱਸੀ ਸਾਲ ਤੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਉਤਸਰਗ ਰਸਮ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰੇ।
ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਰਮਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਤਤਂ ਯਜ੍ਞਯਾਜਿਨਾਮ੍ ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਲਭਤੇ ਵਿਪ੍ਰ ਸਹਸ੍ਰਾਬ੍ਦਸ੍ਯ ਜੀਵਿਭਿਃ
ਜੋ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁੰਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੰਨ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸੌਖ੍ਯਪ੍ਰਦਂ ਤਾਦृਕ੍ਪੁਣ੍ਯਵ੍ਰਤਮਿਹੋਚ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ ਵ੍ਰਤ ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਚਿਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਤਥਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਂਦ੍ਰਪੂਜਾਂ ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍ ।। 2.8.3.
ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਵੀ, ਚੰਦ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਚ ਮਾਤਰਃ ਪੂਜ੍ਯਾ ਗੌਰ੍ਯਾਦਿਕਕ੍ਰਮੇਣ ਚ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੀਦੀ ਹੈ, ਗੌਰੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ।
ਪ੍ਰਯਤੈਃ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਚਂਦ੍ਰਮਂਡਲਸਨ੍ਨਿਭਾ ਨਿਜਵਿਤ੍ਤਾਨੁਮਾਨੇਨ ਤਦਰ੍ਧੇਨ ਤਦਰ੍ਦ੍ਧਿਕਮ੍
ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ, ਚੰਦ ਦੇ ਗੋਲ ਜਿਹਾ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਆਪਣੀ ਹੈਸियत ਮੁਤਾਬਕ, ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਜਾਂ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ।
ਤਤਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਨੁਮਾਨਾਦ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਤ੍ਤਾਨੁਮਾਨਤਃ
ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਜਾਂ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਚਂਦ੍ਰਪੂਜਾਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦਾਗਮੋਕ੍ਤਵਿਧਾਨਤਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੰਦ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੀਦੀ ਹੈ।
ਸੋਮਮਂਤ੍ਰੇਣ ਹੋਮਸ੍ਤੁ ਕਾਰ੍ਯੋ ਵਿਤ੍ਤਾਨੁਮਾਨਤਃ
ਸੋਮ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਹੈਸियत ਅਨੁਸਾਰ, ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੋਮੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਸੋਮਸੂਕ੍ਤਂ ਪਾਠਯੇਚ੍ਚ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਸੋਮ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਤੇ ਸੋਮ ਸੂਕਤ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚਂਦ੍ਰਨ੍ਯਾਸਂ ਕਲਾਨ੍ਯਾਸਂ ਕਾਰਯੇਨ੍ਮਂਡਲੇ ਜਲਮ੍
ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਕਰੀਦੀ ਹੈ।