ਕਾਸਿ ਦੇਵੀ ਮਮ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਿਂ ਮਯਾ ਰੂਪਸੁਂਦਰਿ ੨੧.
ਹੇ ਕਾਸੀ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਦੱਸੋ ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ?
ਅਹਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਤਿ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮਾਂ ਦੈਤ੍ਯਸਤ੍ਤਮ ੨੧.
ਹੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲੱਖਮੀ ਸਮਝੋ।
ਵੀਰ੍ਯਵਂਤਂ ਤ੍ਵਨਲਸਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨਮਕਾਤਰਮ੍ ੨੧.
ਜੋ ਪੁਰਖ ਤਾਕਤਵਰ, ਆਲਸੀ ਨਹੀਂ, ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨਿਡਰ ਹੋਵੇ—
ਭੀਰੁਂ ਨਿਰ੍ਵਿਣ੍ਣ੍ਮਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸਾਧ੍ਵੀਪੀਡਾਕਰਂ ਨਰਮ੍ ੨੧.
ਪਰ ਜੋ ਡਰਪੋਕ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਦਾਸ ਜਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨਹੀਂ—
ਮਹੇਂਦ੍ਰਣ ਚ ਮਾਤਾ ਤੇ ਯਦਾ ਸਾ ਵ੍ਯਪਮਾਨਿਤਾ ੨੧.
ਜਦੋਂ ਮਹਿੰਦਰ ਨੇ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਬੇਇੱਜਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ—
ਤਾਰਕਸ਼੍ਚ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਪਰਮਂ ਚੇਤਿ ਤਾਂ ਤਦਾ ੨੧.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤਾਰਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।
ਤਤੋ ਦੈਤ੍ਯਾਧਿਪਂ ਨਾਰ੍ਯੋ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਵਿਭੂषਿਤਾਃ ੨੧.
ਫਿਰ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਵਧੂਆਂ ਸਜ ਕੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਆਈਆਂ।
ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਾਰਿ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਬਦ੍ਧਾ ਦੈਤ੍ਯੈਰ੍ਭृਸ਼ਾਤੁਰਾਃ ੨੧.
ਦੇਵਤੇ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਸਨ, ਦੈਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਦੈਤ੍ਯਰੂਪਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ੨੧.
ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਦੈਤਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਇਦਮਲ੍ਪਤਰਂਨਾਮ ਯਦਮੀषਾਂ ਚ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ੨੧.
ਇਹ ਤਾਂ ਛੋਟੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਲੀਯਾਂਸਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਨ ਨਮੇਦ੍ਯੋ ਨ ਚਾਸ੍ਤਿ ਸਃ ੨੧.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਝੁਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਪਹਾਸਮੁਖੇਨਾਮੀ ਉਪਦੇਸ਼ਂ ਹਰੇਰ੍ਮੁਖਾਤ੍ ੨੧.
ਮਜ਼ਾਕ-ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰੀ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਲਿਆ।
ਨृਤ੍ਯਂਤਸ੍ਤੇ ਚ ਬਹੁਧਾ ਦੈਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਸੁਰਯੋषਿਤਃ ੨੧.
ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਨੱਚਿਆ।
ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਦੈਤ੍ਯਪ੍ਰਤੀਹਾਰਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ੨੧.
ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ ਸੀ, ਨੇ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਦਰਬਾਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਪ੍ਰਤੀਹਾਰਸ੍ਤਤੋ ਹृष੍ਟਃ ਸਭਾਮਧ੍ਯੇ ਵਿਵੇਸ਼ ਸਃ ੨੧.
ਦਰਬਾਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਉਵਾਚਾਨਾਵਿਲਂ ਵਾਕ੍ਯਮਲ੍ਪਾਕ੍ਸ਼ਰਪਰਿਸ੍ਫੁਟਮ੍ ੨੧.
ਉਸ ਨੇ ਸਾਫ਼, ਸਿੱਧੀਆਂ ਤੇ ਥੋੜੀਆਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਭृਸ਼ਂ ਵਿਨੋਦਕਾਰਿਣਿ ਸ੍ਪृਹਾ ਚੇਦ੍ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਰ੍ਹਸਿ ੨੧.
ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਹ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਇਸ ਯੋਗ ਹੈਂ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤਾ ਚੇਤਿ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਾਲਨੇਮਿਂ ਤਦਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ੨੧.
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਾਲਨੇਮੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਰਕ੍ਸ਼ਪਾਲ ਸਹੈਭਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਰਾਜਾਨਮਨੁਕੂਲਯ ੨੧.
ਤੂੰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ।
ਮਰ੍ਕਮਧ੍ਯੇ ਵਿष੍ਣੁਮਰ੍ਕੋ ਯਾਤਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਦੈਤ੍ਯਤਾਮ੍ ੨੧.
ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਦੈਤਤਾ ਛੱਡ ਕੇ ਆ ਗਏ ਹਨ।
ਮਰ੍ਕਾ ਦੈਤ੍ਯਕਰੋਤ੍ਤਾਲੈਰ੍ਹਰ੍षਨਾਦਵਿਨੋਦਿਤੈਃ ੨੧.
ਵਾਨਰ ਆਪਣੇ ਦੈਤ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਮਨ ਲਗਾ ਕੇ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਅਭਯਂ ਵੋ ਮਰ੍ਕਦੇਵਾਸ੍ਤੁष੍ਟੋ ਯਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਤ੍ਵਿਦਮ੍ ੨੧.
ਵਾਨਰ ਦੇਵਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਮਰ੍ਕਃ ਪ੍ਰਨृਤ੍ਯਨ੍ਨਿ ਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ੨੧.
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੱਚਦੇ ਹੋਏ ਆਖਣ ਲੱਗੇ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯਾਹ ਤਾਰਕੋ ਦੈਤ੍ਯਸਤ੍ਤਮਃ ੨੧.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਤਾਰਕਾ ਹੱਸ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਰਿਮਰ੍ਕਸ੍ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਯਦ੍ਯੇਵਂ ਸ੍ਵਂ ਵਚਃ ਸ੍ਮਰ ੨੧.
ਫਿਰ ਵਾਨਰ ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜੇ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਯਾਦ ਰੱਖ।'
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸ਼ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸਤ੍ਯਂ ਰਾਜਨ੍ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ ੨੧.
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੱਚਾਈ ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸੁਵਿਸ੍ਮਿਤੋ ਦੈਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਹੇਦਂ ਵਚਨਂ ਤਦਾ ੨੧.
ਫਿਰ ਉਹ ਦੈਤ, ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਗੱਲ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਅਹਂ ਨਾਰਾਯਣੋਨਾਮ ਯਦਿ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਮੁਪਾਗਤਃ ੨੧.
ਜੇ ਤੇਰੇ ਕੰਨ ਵਿਚ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਮ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ,
ਤਚ੍ਚੇਨ੍ਮਾਨ੍ਯਤਮੋ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਵ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ੍ਵਕਮ੍ ੨੧.
ਅਤੇ ਜੇ ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਰਮ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਕਰ।
ਅਵਲੋਪਸ਼੍ਚ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਹृਦੀ ੨੧.
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਕਦੇ ਭੀ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਨਾ ਆਉਣ ਦੇ।