ਵਰਾਂਗੀਤਿ ਚ ਨਾਮਾਸ੍ਯਾਃ ਕृਤਵਾਂਸ਼੍ਚ ਪਿਤਾਮਹਃ ੧੪.
ਤੇ ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਰਾਂਗੀ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਵਜ੍ਰਾਂਗੋऽਪਿ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਜਗਾਮ ਤਪਸੇ ਵਨਮ੍ ੧੪.
ਵਜਰਾਂਗ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਨ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।
ਕਾਲਂ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਮਹਾਤਪਾਃ ੧੪.
ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਾਫ ਦਿਲ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਵੱਡਾ ਤਪਸੀ, ਉਥੇ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਨਿਰਾਹਾਰੋ ਘੋਰਤਪਾਸ੍ਤਪੋਰਾਸ਼ਿਰਜਾਯਤ ੧੪.
ਉਹ ਬਿਨਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ, ਭਿਆਨਕ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਤਪ ਦਾ ਢੇਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਜਲਾਂਤਰਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਮਹਾਵ੍ਰਤਾ ੧੪.
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ।
ਨਿਰਾਹਾਰਂ ਪਤਿਂ ਮਤ੍ਵਾ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ੧੪.
ਪਤਿਵਰਤਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਤਪ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ।
ਭੂਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮਰ੍ਕਟਾਕਾਰਸ੍ਤਸ੍ਯਾਅਭ੍ਯਾਸ਼ਮਾਗਤਃ ੧੪.
ਫਿਰ ਉਹ ਮਰਕਟ ਦੀ ਆਕਾਰੀ ਬਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
ਤਥਾ ਵਿਲੋਲਵਸਨਾਂ ਵਿਲੋਲਵਦਨਾਂ ਤਥਾ ੧੪.
ਉਹ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਇਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਮੇषਰੂਪੇਣ ਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਕਾਰ ਸਃ ੧੪.
ਫਿਰ ਉਹ ਭੇਡ ਦੀ ਆਕਾਰੀ ਬਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ ਦਿੱਤੀ।
ਅਪਾਕਰ੍षਤ ਦੂਰਂ ਸ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਵਭृਤਸ੍ਤਥਾ ੧੪.
ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਮਯਾ ਚ ਮਹਾਭਾਗਾ ਕ੍ਰੋਧਮਣ੍ਵਪਿ ਨਾਕਰੋਤ੍ ੧੪.
ਉਹ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਬਰ ਨਾਲ, ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਅਗ੍ਨਿਰੂਪੇਣ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ ਦਦਾਹ ਮਹਾਸ਼੍ਰਮਮ੍ ਏਵਂ ਸਿਹਵृਕਾਦ੍ਯਾਭਿਰ੍ਭੀषਿਕਾਭਿਃ ਪੁਨਃਪੁਨਃ॥ ੧੪.
ਅੱਗ ਦੀ ਆਕਾਰੀ ਬਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ, ਸਿੰਘ, ਭੇੜੀਏ ਆਦਿ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਆਕਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਡਰਾਇਆ।
ਵਿਰਰਾਮ ਯਦਾ ਨੈਵ ਵਜ੍ਰਾਂਗਮਹਿषੀ ਤਦਾ ੧੪.
ਜਦੋਂ ਵਜਰਾਂਗ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰੁਕੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ—
ਤਾਂ ਸ਼ਾਪਾਭਿਮੁਖੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੈਲਃ ਪੁਰੁषਾਵਿਗ੍ਰਹਃ ੧੪.
ਜਦ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਵੇਖਿਆ, ਪਹਾੜ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ—
ਨਾਹਂ ਮਹਾਵ੍ਰਤੇ ਦੁष੍ਟਃ ਸੇਵ੍ਯੋऽਹਂ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍ ੧੪.
ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਵੱਡੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਾਲੀ; ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਣਯੋਗ ਹਾਂ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਜਾਤਃ ਕਾਲੋ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਿਕਃ ੧੪.
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਤੁष੍ਟਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਜ੍ਰਾਂਗਂ ਤਮਾਗਮ੍ਯ ਜਲਾਸ਼ਯੇ॥ ੧੪.
ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਜ੍ਰਾਂਗ ਦੇ ਕੋਲ ਜਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਦਦਾਮਿ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਂਸ੍ਤੇ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਦਿਤਿਨਨ੍ਦਨ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਾਂਜਲਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਪਿਤਾਮਹਮ੍॥ ੧੪.
ਮੈਂ ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਠੋ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ। ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਆਸੁਰੋ ਮੇऽਸ੍ਤੁ ਮਾ ਭਾਵਃ ਸ਼ਕ੍ਰਰਾਜ੍ਯੇ ਚ ਮਾ ਰਤਿਃ ੧੪.
ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਅਸੁਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸੁਭਾਵ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਰੁਚੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰਾਹ ਵਿਸ੍ਮਿਤਮਾਨਸਃ ੧੪.
ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ऋषਯੋ ਮਨੁਜਾ ਦੇਵਾਃ ਸ਼ਿਵਬ੍ਰਹ੍ਮਮੁਖਾ ਅਪਿ ੧੪.
ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਨੁੱਖ, ਦੇਵਤੇ—even ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ—
ਇਤਿ ਚਿਂਤ੍ਯ ਵਿਰਿਂਚੋऽਪਿ ਤਤ੍ਰੈਵਾਂਤਰਧੀਯਤ ੧੪.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵੀ ਉਥੋਂ ਹੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ।
ਆਹਾਰਮਿਚ੍ਛਨ੍ਸ੍ਵਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਨ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਰਮੇ ਸ੍ਵਕੇ ੧੪.
ਖਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
ਵਿਲੋਕਯਨ੍ਸ੍ਵਕਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਵਿਧਿਤ੍ਸੁਃ ਕਰ੍ਮ ਨੈਤ੍ਯਕਮ੍ ੧੪.
ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਰੁਦਨ੍ਤੀਂ ਸ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਦੀਨਾਂ ਤਰੁਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦਿਤਾਨਨਾਮ੍ ੧੪.
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ, ਦੁਖੀ, ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਚਿਹਰਾ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ ਵੇਖੀ।
ਕੇਨ ਤੇऽਪਕृਤਂ ਭੀਰੁ ਵਰ੍ਤਂਤ੍ਯਾਸ੍ਤਪਸਿ ਸ੍ਵਕੇ ਕਂ ਵਾ ਕਾਮਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਾਮਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪ੍ਰਬ੍ਰੂਹਿ ਭਾਮਿਨਿ॥ ੧੪.
ਕੌਣ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਡਰਪੋਕ, ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤਪस्या ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ? ਜਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕਿਹੜੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂ? ਜਲਦੀ ਦੱਸ, ਸੋਹਣੀਏ।
ਗृਹੇਸ਼੍ਵਰੀਂ ਸਦ੍ਗੁਣਭੂषਿਤਾਂ ਸ਼ੁਭਾਂ ਪਂਗ੍ਵਂਧਯੋਗੇਨ ਪਤਿਂ ਸਮੇਤਾਮ੍ ੧੪.
ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਸ਼ੁਭ, ਪਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਜੁੜੀ ਹੋਈ—
ਨਾਸ਼ਿਤਾਸ੍ਮ੍ਯਪਵਿਦ੍ਧਾਸ੍ਮਿ ਤ੍ਰਾਸਿਤਾ ਪੀਡਿਤਾਸ੍ਮਿ ਚ ੧੫.
ਮੈਂ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹਾਂ, ਡਰਾਈ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਤੇ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ।
ਦੁਃਖਪਾਰਮਪਸ਼੍ਯਂਤੀ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾ ੧੫.
ਦੁੱਖ ਦਾ ਅੰਤ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰੋ ਦੁਃਖਿਤੋऽਚਿਂਤਯਦ੍ਧृਦਿ ੧੫.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।