ਅਸ੍ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਯੋ ਮੁਕ੍ਤੋ ਜੀਵਨ੍ਨਪਿ ਮृਤੋ ਹਿ ਸਃ ੧੪.
'ਜੋ ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਤੇ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਰਗਾ ਹੈ।'
ਕृਤ੍ਵਾ ਮਾਨਪਰਿਗ੍ਲਨਿਂ ਯੇ ਮੁਂਚਂਤਿ ਵਰਾ ਹਿ ਤੇ ੧੪.
ਜੋ ਆਪਣਾ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਵੱਡੇ ਹਨ।
ਤਥਾ ਪਿਤੁਰ੍ਵਚਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮੁਂਚਾਮੁਂ ਪੁਤ੍ਰ ਵਾਸਵਮ੍ ੧੪.
'ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ, ਪੁੱਤ; ਵਾਸਵ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ।'
ਨ ਮੇ ਕृਤ੍ਯਮਨੇਨਾਸ੍ਤਿ ਮਾਤੁਰਾਜ੍ਞਾ ਕृਤਾ ਮਯਾ ੧੪.
'ਮੇਰਾ ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ; ਮਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।'
ਕਰਿष੍ਯੇ ਤ੍ਵਦ੍ਵਚੋ ਦੇਵ ਏष ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ ੧੪.
'ਦੇਵਤਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਪਰਭੁਕ੍ਤਾ ਯਥਾ ਨਾਰੀ ਪਰਭੁਕ੍ਤਾਮਿਵਸ੍ਰਜਮ੍ ੧੪.
ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਵਰਤੀ ਹੋਈ ਔਰਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ।
ਤਪਸੋ ਨ ਪਰਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਤਪੋ ਹਿ ਮਹਤਾਂ ਧਨਮ੍ ੧੪.
ਤਪ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ; ਵੱਡਿਆਂ ਲਈ ਤਪ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਨ ਹੈ।
ਤਪਸੇ ਮੇ ਰਤਿਰ੍ਦੇਵ ਨ ਵਿਘ੍ਨਂ ਤਤ੍ਰ ਮੇ ਭਵੇਤ੍ ੧੪.
'ਮੇਰਾ ਮਨ ਤਪ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਾ; ਮੇਰੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ।'
ਕ੍ਰੂਰਭਾਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਯਦੀਚ੍ਛਸਿ ਤਪਃ ਸੁਤ ੧੪.
ਜੇ ਤੂੰ ਤਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਪਿਆਰੇ, ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਕਠੋਰ ਮਨ ਛੱਡ ਦੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਦ੍ਮਜਃ ਕਨ੍ਯਾਂ ਸਸਰ੍ਜ੍ਜਯਤਲੋਚਨਾਮ੍ ੧੪.
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਨੇ, ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਵਰਾਂਗੀਤਿ ਚ ਨਾਮਾਸ੍ਯਾਃ ਕृਤਵਾਂਸ਼੍ਚ ਪਿਤਾਮਹਃ ੧੪.
ਤੇ ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਰਾਂਗੀ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਵਜ੍ਰਾਂਗੋऽਪਿ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਜਗਾਮ ਤਪਸੇ ਵਨਮ੍ ੧੪.
ਵਜਰਾਂਗ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਨ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।
ਕਾਲਂ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਮਹਾਤਪਾਃ ੧੪.
ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਾਫ ਦਿਲ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਵੱਡਾ ਤਪਸੀ, ਉਥੇ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਨਿਰਾਹਾਰੋ ਘੋਰਤਪਾਸ੍ਤਪੋਰਾਸ਼ਿਰਜਾਯਤ ੧੪.
ਉਹ ਬਿਨਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ, ਭਿਆਨਕ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਤਪ ਦਾ ਢੇਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਜਲਾਂਤਰਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਮਹਾਵ੍ਰਤਾ ੧੪.
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ।
ਨਿਰਾਹਾਰਂ ਪਤਿਂ ਮਤ੍ਵਾ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ੧੪.
ਪਤਿਵਰਤਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਤਪ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ।
ਭੂਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮਰ੍ਕਟਾਕਾਰਸ੍ਤਸ੍ਯਾਅਭ੍ਯਾਸ਼ਮਾਗਤਃ ੧੪.
ਫਿਰ ਉਹ ਮਰਕਟ ਦੀ ਆਕਾਰੀ ਬਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
ਤਥਾ ਵਿਲੋਲਵਸਨਾਂ ਵਿਲੋਲਵਦਨਾਂ ਤਥਾ ੧੪.
ਉਹ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਇਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਮੇषਰੂਪੇਣ ਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਕਾਰ ਸਃ ੧੪.
ਫਿਰ ਉਹ ਭੇਡ ਦੀ ਆਕਾਰੀ ਬਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ ਦਿੱਤੀ।
ਅਪਾਕਰ੍षਤ ਦੂਰਂ ਸ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਵਭृਤਸ੍ਤਥਾ ੧੪.
ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਮਯਾ ਚ ਮਹਾਭਾਗਾ ਕ੍ਰੋਧਮਣ੍ਵਪਿ ਨਾਕਰੋਤ੍ ੧੪.
ਉਹ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਬਰ ਨਾਲ, ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਅਗ੍ਨਿਰੂਪੇਣ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ ਦਦਾਹ ਮਹਾਸ਼੍ਰਮਮ੍ ਏਵਂ ਸਿਹਵृਕਾਦ੍ਯਾਭਿਰ੍ਭੀषਿਕਾਭਿਃ ਪੁਨਃਪੁਨਃ॥ ੧੪.
ਅੱਗ ਦੀ ਆਕਾਰੀ ਬਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ, ਸਿੰਘ, ਭੇੜੀਏ ਆਦਿ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਆਕਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਡਰਾਇਆ।
ਵਿਰਰਾਮ ਯਦਾ ਨੈਵ ਵਜ੍ਰਾਂਗਮਹਿषੀ ਤਦਾ ੧੪.
ਜਦੋਂ ਵਜਰਾਂਗ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰੁਕੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ—
ਤਾਂ ਸ਼ਾਪਾਭਿਮੁਖੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੈਲਃ ਪੁਰੁषਾਵਿਗ੍ਰਹਃ ੧੪.
ਜਦ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਵੇਖਿਆ, ਪਹਾੜ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ—
ਨਾਹਂ ਮਹਾਵ੍ਰਤੇ ਦੁष੍ਟਃ ਸੇਵ੍ਯੋऽਹਂ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍ ੧੪.
ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਵੱਡੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਾਲੀ; ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਣਯੋਗ ਹਾਂ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਜਾਤਃ ਕਾਲੋ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਿਕਃ ੧੪.
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਤੁष੍ਟਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਜ੍ਰਾਂਗਂ ਤਮਾਗਮ੍ਯ ਜਲਾਸ਼ਯੇ॥ ੧੪.
ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਜ੍ਰਾਂਗ ਦੇ ਕੋਲ ਜਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਦਦਾਮਿ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਂਸ੍ਤੇ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਦਿਤਿਨਨ੍ਦਨ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਾਂਜਲਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਪਿਤਾਮਹਮ੍॥ ੧੪.
ਮੈਂ ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਠੋ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ। ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਆਸੁਰੋ ਮੇऽਸ੍ਤੁ ਮਾ ਭਾਵਃ ਸ਼ਕ੍ਰਰਾਜ੍ਯੇ ਚ ਮਾ ਰਤਿਃ ੧੪.
ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਅਸੁਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸੁਭਾਵ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਰੁਚੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰਾਹ ਵਿਸ੍ਮਿਤਮਾਨਸਃ ੧੪.
ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।