ਵਿਚਿਕ੍ਸ਼ਿਪੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਨਭੋਗਤਮਿਵਾਮਿषਮ੍ ੫.
ਉੱਚੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੇ ਹੋਏ ਚਾਰੇ ਵਾਂਗ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾਕਾਰਾਵੈਃ ਕਿਮਤੈਰ੍ਵੋ ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਜ੍ਞਾਨਸ਼ਾਲਿਤਾ ੫.
ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਾਂਗ, ਤੇਰੇ ਬੋਲ ਕਿਸ ਕੰਮ ਦੇ ਹਨ ਜੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਗਿਆਨ ਹੈ?
ਵਦ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਾਨ੍ਸ੍ਵਾਞ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾऽऽਧਾਸ੍ਯਾਮਹੇ ਵਯਮ੍ ੫.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੀਆਂ ਪੁੱਛਾਂ ਦੱਸ; ਅਸੀਂ ਸੁਣ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦੇਵਾਂਗੇ।
ਅਹਂ ਪੂਰ੍ਵਿਕਯਾ ਤੇ ਵੈ ਨ੍ਯषੇਧਂਤ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ੫.
ਮੈਂ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤਾਨਬ੍ਰਵਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਾਨਹਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਪੂਰ੍ਵਕਾਨ੍ ੫.
ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਹ ਬਾਰਾਂ ਪੁੱਛਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਦੱਸੀਆਂ।
ਕਿਂ ਤੇ ਦ੍ਵਿਜ ਬਾਲਪ੍ਰਸ਼੍ਨੈਰਮੀਭਿਃ ਸ੍ਵਲ੍ਪਕੈਰਪਿ ੫.
ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪੁੱਛਾਂ, ਚਾਹੇ ਥੋੜੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਸ ਕੰਮ ਦੀਆਂ?
ਤਤੋਤਿਵਿਸ੍ਮਿਤਸ਼੍ਚਾਹਂ ਮਨ੍ਯਮਾਨਃ ਕृਤਾਰ੍ਥਤਾਮ੍ ੫.
ਫਿਰ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ, ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਤਤਃ ਸੁਤਨੁਨਾਮਾ ਸ ਬਾਲੋऽਬਾਲੋऽਭ੍ਯੁਵਾਚ ਮਾਮ੍ ਤਥਾਪਿ ਵਚ੍ਮਿ ਮਾਂ ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਹੀਨਂ ਮਨ੍ਯਤੇ ਭਵਾਨ੍॥ ੫.
ਫਿਰ ਸੁਤਨੂਨ ਨਾਮ ਦਾ ਉਹ ਮੁੰਡਾ, ਜੋ ਬੱਚਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਬੋਲਾਂਗਾ।'
ਅਕ੍ਸ਼ਰਾਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਪਂਚਾਸ਼ਨ੍ਮਾਤृਕਾਯਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ॥ ੫.
ਮਾਤ੍ਰਿਕਾ ਦੇ ਬਾਵੰਜ ਅੱਖਰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ੴਕਾਰਃ ਪ੍ਰਥਮਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਸ੍ਵਰਾਸ੍ਤਥਾ ੫.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਓਂ ਪਹਿਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਚੌਦਾਂ ਸੁਰ ਵੀ ਹਨ।
ਵਿਸਰ੍ਜ੍ਜਨੀਯਸ਼੍ਚ ਪਰੋ ਜਿਹ੍ਵਾਮੂਲੀਯ ਏਵ ਚ ੫.
ਇਸਰਜਨੀਆ ਤੇ ਜਿਹਵਾ ਮੂਲ ਨਾਸਿਕਾ ਵੀ ਹਨ।
ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਾ ਸਂਖ੍ਯਾ ਅਰ੍ਥਂ ਚੈषਾਂ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਦ੍ਵਿਜ ੫.
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਸੁਣ, ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
ਮਿਥਿਲਾਯਾਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੋऽਭੂਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਨਿਵੇਸ਼ਨੇ ੫.
ਮਿਥਿਲਾ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਯੇਨ ਵਿਦ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਪਠਿਤਾ ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਭੁਵਿ ਯਾ ਦ੍ਵਿਜ ੫.
ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੋ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਹਨ, ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਪੜ੍ਹੀਆਂ।
ਕ੍ਸ਼ਣਮਪ੍ਯਨਵਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਪਠਿਤ੍ਵਾ ਗੇਹਵਾਨਭੂਤ੍ ੫.
ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਉਣ ਦੇ ਕੇ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਘਰਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਜਡਵਦ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨਃ ਸ ਮਾਤृਕਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਦ੍ਯਤ ੫.
ਉਹ ਮੂਰਖ ਵਾਂਗ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਾਤ੍ਰਿਕਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ।
ਤਤਃ ਪਿਤਾ ਖਿਨ੍ਨਰੂਪੀ ਜਡਂ ਤਂ ਸਮਭਾषਤ ੫.
ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਅਥਾਨ੍ਯਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਕਰ੍ਣਾਵੁਤ੍ਪਾਟਯਾਮਿ ਤੇ॥ ੫.
ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਜਾਂ ਤੇਰੇ ਕੰਨ ਉਤਾਰ ਲਵਾਂਗਾ।
ਤਾਤ ਕਿਂ ਮੋਦਕਾਰ੍ਥਾਯ ਪਠ੍ਯਤੇ ਲੋਭਹੇਤਵੇ ੫.
ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਪਾਠ ਮਿਠਾਈਆਂ ਲਈ ਜਾਂ ਲਾਲਚ ਵਾਸਤੇ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਏਵਂ ਤੇ ਵਦਮਾਨਸ੍ਯ ਆਯੁਰ੍ਭਵਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ੫.
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਉਮਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇ।
ਤਾਤ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਜ੍ਞੇਯਂ ਜ੍ਞਾਨਮਤ੍ਰੈਵ ਵੈ ਯਤਃ ੫.
ਪਿਆਰੇ, ਸਾਰੀ ਗਿਆਨ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਮਝਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਿਆਨ ਇੱਥੇ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਭਾषਸੇ ਬਾਲ ਜ੍ਞਾਤੋऽਤ੍ਰਾਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਕਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ੫.
ਬੱਚੇ, ਤੂੰ ਅਜੀਬ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ; ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਕੀ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਸਮਝਿਆ ਹੈ?
ਏਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪਠਿਤ੍ਵਾਪਿ ਤ੍ਵਯਾ ਪਿਤਃ ੫.
ਪਿਤਾ, ਤੂੰ ਇਕਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਪੜ੍ਹ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ,
ਅਯਮਯਂ ਚਾਯਮਿਤਿ ਧਰ੍ਮੋ ਯੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨੋਦਿਤਃ ੫.
ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਹ ਠੀਕ ਹੈ — ਧਰਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਹਾਂ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਪਦੇਸ਼ਂ ਪਠਸ੍ਯੇਵ ਨੈਵਾਰ੍ਥਜ੍ਞੋऽਸਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ ੫.
ਤੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਪੜ੍ਹਦਾ ਤਾਂ ਹੈਂ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਉਸਦਾ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਤਤ੍ਤੇ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਮੋਹਮਾਰ੍ਤਂਡਮਦ੍ਭੁਤਮ੍॥ ੫.
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਵਾਕ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਭਟਕਾਵਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਚੰਭੀ ਸੂਰਜ ਹੈ।
ਅਕਾਰਃ ਕਥਿਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਉਕਾਰੋ ਵਿष੍ਣੁਰੁਚ੍ਯਤੇ ੫.
‘ਅ’ ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ‘ਉ’ ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਰ੍ਧਮਾਤ੍ਰਾ ਚ ਯਾ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਪਰਮਃ ਸ ਸਦਾਸ਼ਿਵਃ ੫.
ਜੋ ਅੱਧੀ ਮਾਤਰਾ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਸਰਵੋਤਮ ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਹੈ।
ੴਕਾਰਸ੍ਯ ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਯਾਥਾਤ੍ਮ੍ਯੇਨ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ੫.
ਓਂਕਾਰ ਦੀ ਅਸਲ ਮਹਿਮਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਸਾਈ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਪੁਨਰ੍ਯਤ੍ਸਾਰਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤਚ੍ਛ੍ਰੂਯਤਾਂ ਪਰਮ੍ ੫.
ਹੁਣ ਦੁਬਾਰਾ ਸੁਣ, ਜੋ ਸਰਵੋਤਮ ਤੇ ਸਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।