ਧਰ੍ਮਵਰ੍ਮਾਣਮਸ੍ਤ੍ਵੇਵਂ ਪ੍ਰਾਵੋਚਮਵਧਾਰਯ ੪.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਧਰਮਵਰਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਇਹ ਗੱਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲੈ।
ਅਲ੍ਪਤ੍ਵਂ ਵਾ ਬਹੁਤ੍ਵਂ ਵਾ ਦਾਨਸ੍ਯਾਭ੍ਯੁਦਯਾਵਹਮ੍ ੪.
ਦਾਨ ਛੋਟਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵੱਡਾ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਿषਯੇ ਸ਼੍ਲੋਕਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ੪.
ਭਰੋਸੇ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਧਰ੍ਮੋऽਦ੍ਭੁਤਂ ਤਪਃ ੪.
ਸੂਖਮ ਧਰਮ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਭਰੋਸਾ ਆਪ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ, ਤੇ ਅਚੰਭੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵੀ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਜੀਵਿਤਂ ਚਾਪਿ ਦਦ੍ਯਾਦਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਯਦਿ ੪.
ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਸਮੇਤ ਸਭ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਭਰੋਸੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ—
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਸਾਧ੍ਯਤੇ ਧਰ੍ਮੋ ਮਹਦ੍ਭਿਰ੍ਨਾਰ੍ਥਰਾਸ਼ਿਭਿਃ ੪.
ਧਰਮ ਸਿਰਫ਼ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦੌਲਤ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਤ੍ਰਿਵਿਧਾ ਭਵਤਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਦੇਹਿਨਾਂ ਸਾ ਸ੍ਵਭਾਵਜਾ ੪.
ਭਰੋਸਾ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਉ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਜਂਤੇ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਾ ਦੇਵਾਨ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਰਾਜਸਾਃ ੪.
ਜੋ ਸਤੋਗੁਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਰਜੋਗੁਣ ਵਾਲੇ ਯਕਸ਼ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਾਵਤਾ ਪਾਤ੍ਰੇ ਦਤ੍ਤਂ ਨ੍ਯਾਯਾਰ੍ਜਿਤਂ ਹਿ ਯਤ੍ ੪.
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ, ਹੱਕ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ, ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਸ਼ਕ੍ਤਿਵਿषਯੇ ਚ ਸ਼੍ਲੋਕਾ ਭਵਂਤਿ ਮਧ੍ਵਾਸ੍ਵਾਦੋ ਵਿषਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦਾਤੁਰ੍ਧਰ੍ਮੋऽਨ੍ਯਥਾ ਭਵੇਤ੍॥ ੪.
ਸਮਰਥਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ: ਸ਼ਹਦ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿੱਠਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦਾਤਾ ਦਾ ਧਰਮ ਫਿਰ ਹੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਕ੍ਤੇ ਪਰਜਨੇ ਦਾਤਾ ਸ੍ਵਜਨੇ ਦੁਃਖਜੀਵਿਨਿ ੪.
ਉਹ ਪਰਾਏਆਂ ਉੱਤੇ ਤਾਂ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ।
ਭृਤ੍ਯਾਨਾਮੁਪਰੋਧੇਨ ਯਤ੍ਕਰੋਤ੍ਯੌਰ੍ਧ੍ਵਦੈਹਿਕਮ੍ ੪.
ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਕੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸਾਮਾਨ੍ਯਂ ਯਾਚਿਤਂ ਨ੍ਯਾਸਮਾਧਿਰ੍ਦਾਰਾਸ਼੍ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ੪.
ਆਮ ਮੰਗ, ਜਮ੍ਹਾਂ ਪਈ ਚੀਜ਼, ਧਿਆਨ, ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਮਿਲਾਪ—
ਆਪਤ੍ਸ੍ਵਪਿ ਨ ਦੇਯਾਨਿ ਨਵਵਸ੍ਤੂਨਿ ਪਂਡਿਤੈਃ ੪.
ਸਿਆਣੇ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੌਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।
ਇਤਿ ਤੇ ਗਦਿਤੌ ਰਾਜਨ੍ਦ੍ਵੌ ਹੇਤੂ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਤਃ ੪.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਤੈਨੂੰ ਦੋ ਕਾਰਨ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਣ।
ਧਰ੍ਮਮਰ੍ਥਂ ਚ ਕਾਮਂ ਚ ਵ੍ਰੀਡਾਹਰ੍षਭਯਾਨਿ ਚ ੪.
ਧਰਮ, ਧਨ, ਇੱਛਾ, ਲਾਜ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਡਰ—
ਪਾਤ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਦੀਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਮਨਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍ ੪.
ਜੋ ਯੋਗ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਸਦਾ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਕਸਦ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ।
ਧਨਿਨਂ ਧਨਲੋਭੇਨ ਲੋਭਯਿਤ੍ਵਾਰ੍ਥਮਾਹਰੇਤ੍ ੪.
ਧਨਵਾਨ ਨੂੰ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਧਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯੋਜਨਮਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯੈਵ ਪ੍ਰਸਂਗਾਦ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਦੀਯਤੇ ੪.
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਿਸੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਜਾਂ ਮੌਕੇ ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਸਂਸਦਿ ਵ੍ਰੀਡਯਾऽऽਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਆਰ੍ਥਿਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਦਦਾਤਿ ਚ ੪.
ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਲਾਜ ਕਰਕੇ, ਬਿਨਾ ਮੰਗੇ ਹੀ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਿਯਾਣਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾ ਹਰ੍षਵਦ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਦੀਯਤੇ ੪.
ਜਦੋਂ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਜਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਆਕ੍ਰੋਸ਼ਾਨਰ੍ਥਹਿਂਸਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰਾਯ ਯਦ੍ਭਵੇਤ੍ ੪.
ਜਦੋਂ ਬਦਲਿਆਂ, ਨੁਕਸਾਨ ਜਾਂ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਨਿ षਡਧਿष੍ਠਾਨਾਨ੍ਯਂਗਾਨ੍ਯਪਿ ਚ षਟ੍ਚ੍ਛ੍ਰੁਣੁ ੪.
ਇਹ ਛੇ ਮੂਲ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੁਣ ਛੇ ਹੋਰ ਸਹਾਇਕ ਭੀ ਸੁਣ।
ਦੇਸ਼ਕਾਲੌ ਚ ਦਾਨਾਨਾਮਂਗਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ षਡ੍ਵਿਦੁਃ ੪.
ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਮਾਂ, ਦਾਨ ਦੇ ਛੇ ਸਹਾਇਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨਿਂਦ੍ਯਾਜੀਵਕਰ੍ਮਾ ਚ षਡ੍ਭਿਰ੍ਦਾਤਾ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ੪.
ਜੋ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਮਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਾਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸਤ੍ਯਸਂਧੋ ਨਿਦ੍ਰਾਲੁਰ੍ਦਾਤਾਯਂ ਤਾਮਸੋऽਧਮਃ ੪.
ਜੋ ਝੂਠਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਆਲਸੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦਾਤਾ ਤਾਮਸੀ ਤੇ ਨਿਕੰਮਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ਯੋਨਿਦੋषੇਭ੍ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਃ ਪਾਤ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਤ੍ਕृਤਿਸ਼੍ਚਾਨਸੂਯਾ ਚ ਤਦਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਾ॥ ੪.
ਜੋ ਜਨਮ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਆਦਰ ਤੇ ਈਰਖਾ ਨਾ ਹੋਣਾ—ਇਹੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਪਰਾਬਾਧਮਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਸ੍ਵਯਤ੍ਨੇਨਾਰ੍ਜਿਤਂ ਧਨਮ੍ ੪.
ਜੋ ਧਨ ਆਪਣੇ ਜਤਨ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏ ਤੇ ਬਿਨਾ ਦੁੱਖ ਦੇ ਕਮਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ—
ਤੇਨਾਪਿ ਕਿਲ ਧਰ੍ਮੇਣ ਉਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਕਿਲ ਕਿਂਚਨ ੪.
ਉਸ ਨੇ ਵੀ, ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਝ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਨ੍ਯਾਯੇਨ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਦੇਸ਼ੇ ਕਾਲੇਪਿ ਵਾ ਪੁਨਃ ੪.
ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਦੌਲਤ ਮਿਲਣੀ ਔਖੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਥਾਂ ਤੇ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।