ਕੁਮਾਰਗੀਤਾ ਗਾਥਾਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ ੧.
ਇੱਥੇ ਕੁਮਾਰ ਜੀ ਦਾ ਗੀਤ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ।
ਮਧ੍ਵਾਚਾਰਸ੍ਤਂ ਭਤੀਰ੍ਥਂ ਯੋ ਨਿषੇਵੇਤ ਮਾਨਵਃ ੧.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਧਵ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲ ਕੇ ਉਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਦ੍ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਪਿ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਚ ੧.
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਲੋਕ ਤੱਕ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਕਥਾ ਯਾ ਚ ਫਾਲ੍ਗੁਨਸ੍ਯ ਪੁਰੇਰਿਤਾ ੧.
ਇੱਥੇ ਉਹ ਅਚੰਭਤ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਫਾਲਗੁਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੀ ਸੀ।
ਪੁਰਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕਰੀਟੀ ਮਣਿਕੂਟਤਃ ੧.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਮਾਣਿਕੂਟ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮੁਕੁਟਧਾਰੀ ਆਇਆ ਸੀ।
ਵਰ੍ਜਯਂਤਿ ਸਦਾ ਯਾਨਿ ਭਯਾਤ੍ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਤਾਪਸਾਃ ੧.
ਤਾਪਸੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਤੀਰਥ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਤਂਭੇਸ਼ਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਚ ਸੌਭਦ੍ਰਸ੍ਯ ਮੁਨੇਃ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ ੧.
ਦੂਜਾ ਤੀਰਥ ਸਤੰਭੇਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਸੌਭਦਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਸੀ।
ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਚ ਮਹਾਕਾਲਂ ਕਰਂਧਮ ਨृਪਪ੍ਰਿਯਯਮ੍ ੧.
ਚੌਥਾ ਤੀਰਥ ਮਹਾਕਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਰੰਧਮ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ।
ਏਤਾਨਿ ਪਂਚ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਕੁਰੁਪੁਂਗਵਃ ੧.
ਇਹ ਪੰਜੇ ਤੀਰਥ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਵੇਖੇ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਨਾਰਦੀਯਾਨਪृਚ੍ਛਤ ਮਹਾਮੁਨੀਨ੍ ੧.
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਨਾਰਦ ਦੇ ਚੇਲੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰੂਤ ਵਰ੍ਜ੍ਯਂਤੇ ਸਦੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਭਿਃ ਤਾਪਸਾ ਊਚੁਃ ੧.
ਕਿਸ ਕਾਰਨ, ਦੱਸੋ, ਇਹ ਤੀਰਥ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਟਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?” ਤਪਸਵੀ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ:
ਅਤ ਏਤਾਨਿ ਵਰ੍ਜ੍ਯਂਤੇ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਕੁਰੁਨਂਦਨ ੧.
ਇਸੇ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਇਹ ਤੀਰਥ ਟਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤਸ੍ਤਂ ਤਾਪਸਾਃ ਪ੍ਰੋਚੁਤ੍ਹਂਤੁਂ ਨਾਰ੍ਹਸਿ ਫਾਲ੍ਗੁਨ ੧.
ਫਿਰ ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਤੂੰ ਉਥੇ ਨਾ ਜਾ, ਹੇ ਫਾਲਗੁਨ।”
ਤਤ੍ਤ੍ਵ ਦ੍ਵਾਰਸ਼ਵਰ੍षਾਣਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਮਰ੍ਬੁਦੇष੍ਵਪਿ ੧.
ਅਰਬੁਦ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ ਵੀ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇਹ ਤੀਰਥ ਟਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਕਰੁਣਾਸਾਰੈਃ ਸਾਰਂ ਕਿਂ ਤਦਿਹੋਚ੍ਯਤਾਮ੍ ੧.
ਜੋ ਦਇਆਵਾਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਸਾਰ ਕੀ ਹੈ? ਇੱਥੇ ਦੱਸੋ।
ਧਰ੍ਮਕਾਮਂ ਹਿ ਮਨੁਜਂ ਯੋ ਵਾਰਯਤਿ ਮਂਦਧੀਃ ੧.
ਜੋ ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਧਰਮ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਵਲੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ—
ਯਜ੍ਜੀਵਿਤਂ ਚਾਚਿਰਾਂਸ਼ੁਸਮਾਨਕ੍ਸ਼ਣਭਂਗੁਰਮ੍ ੧.
ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਣ ਵਾਂਗ ਛਿਨਭੰਗੁਰ ਤੇ ਨਾਸ਼ਵੰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜੀਵਿਤਂ ਚ ਧਨਂ ਦਾਰਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਗृਹਾਣਿ ਚ ੧.
ਜੀਵਨ, ਧਨ, ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ, ਖੇਤ ਤੇ ਘਰ—
ਏਵਂ ਤੇ ਬ੍ਰੁਵਤਃ ਪਾਰ੍ਥ ਦੀਰ੍ਘਮਾਯੁਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਧਤਾਮ੍ ੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਆਖਦੇ ਰਹੇ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਤੇਰੀ ਉਮਰ ਲੰਮੀ ਹੋਵੇ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯੈਤਾਨਾਸ਼ੀਰ੍ਭਿਰਭਿਸਂਸ੍ਤੁਤਃ ੧.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਹ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਤਤਃ ਸੌਭਦ੍ਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮਹਰ੍षੇਸ੍ਤੀਰ੍ਥੁਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ੧.
ਫਿਰ ਉਹ ਸੌਭਦਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਅਥ ਤਂ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰਮਂਤਰ੍ਜਲਚਰੋ ਮਹਾਨ੍ ੧.
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜਲਜੀਵ ਉਸ ਮਨੁੱਖ-ਸ਼ੇਰ ਕੋਲ ਆਇਆ।
ਤਮਾਦਾਯੈਵ ਕੌਤੇਯੋ ਵਿਸ੍ਫੁਰਂਤਂ ਜਲੇਚਰਮ੍ ੧.
ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਫੜਕਦੇ ਜਲਜੀਵ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ।
ਉਦ੍ਧृਤਸ਼੍ਚੈਵ ਤੁ ਗ੍ਰਾਹਃ ਸੋऽਰ੍ਜੁਨੇਨ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਾ ੧.
ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਸ ਘੜਿਆਲ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆ।
ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਸ਼ਿਖਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਾ ਮਨੋਰਮਾ ੧.
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਅੱਗ ਵਾਂਗੂ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਰੂਪ ਅਸਮਾਨੀ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤ ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ੧.
ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਵੱਲ ਪੂਰੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਚ ਮਹਾਤ੍ਪਾਪਮਿਦਂ ਕृਤਵਤੀ ਹ੍ਯਸਿ ਨਾਰ੍ਯੁਵਾਚ ੧.
ਹੇ ਨਾਰੀ, ਤੂੰ ਇਹ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ?
ਇष੍ਟਾ ਧਨਪਤੇਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਰ੍ਚਾਨਾਮ ਮਹਾਬਲ ੧.
ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਧਨ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਚੰਗੀ ਇੱਜ਼ਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ।
ਤਾਭਿਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪ੍ਰਯਾਤਾਸ੍ਮਿ ਦੇਵਰਾਜਨਿਵੇਸ਼ਨਾਤ੍ ੧.
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਹਿਲ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ।
ਰੂਪਵਂਤਮਧੀਯਾਨਮੇਕਮੇਕਾਂਤਚਾਰਿਣਮ੍ ੧.
ਉਥੇ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ, ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, ਇਕੱਲਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸੀ।