ਕਰ੍ਮਣਾ ਪਰਮੇਣੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ ੩੧.
ਉੱਚੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪਿਤਾ ਹੈ—
ਤਥਾ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਹਿ ਭਗਵਾਨ੍ਵੇਦਵੇਦ੍ਯਃ ਸਨਾਤਨਃ ੩੧.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਦਦਾਤਿ ਕੇਵਲਂ ਭਾਵਂ ਯੇਨ ਕੈਵਲ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯੁਃ ੩੧.
ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਅਵਸਥਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਦਾਤਿ ਤੁष੍ਟੋ ਵੈ ਭੋਗਂ ਤਥਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦਿਸਂਪਦਃ ੩੧.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸੁਖ ਤੇ ਸਵਰਗ ਆਦਿਕ ਦੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਵੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗਣੇਸ਼ੋ ਹਿ ਮਹਾਦੇਵ ਅਰ੍ਘ੍ਯਪਾਦ੍ਯਾਦਿਚਂਦਨੈਃ ੩੧.
ਗਣੇਸ਼, ਜੋ ਮਹਾਂਦੇਵ ਹੈ, ਅਰਘ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਦਾ ਪਾਣੀ ਤੇ ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਲੋਕਪਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਫਲਪ੍ਰਦਾਃ ੩੧.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯ ਸਂਭੂਤਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਮਿਹ ੩੧.
ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਚ੍ਚ ਕੁਮਾਰਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗੈਕਸੋ ਨਰਾਃ ੩੧.
ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਮਯਾ ਕਿਂ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਦੇਵ ਕਾਰ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤੌ ੩੧.
ਹੇ ਦੇਵ, ਕਰਨਾ ਤੇ ਨਾ ਕਰਨਾ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?
ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਾ ਅਲੁਬ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਕਾਮਰਾਗਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ੩੧.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਈ, ਜੋ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਸਨਾ ਨਹੀਂ—
ਯਾਂ ਗਤਿਂ ਯਾਂਤਿ ਵੈ ਸ਼ਂਭੋ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਕृਤਿਨੋਪਿ ਹਿ ੩੧.
ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਉਹ ਅਵਸਥਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਕੁਮਾਰਸ੍ਯ ਚ ਦੇਵੇਸ਼ ਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਕਰ੍ਮਣਃ ੩੧.
ਤੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਕੁਮਾਰ ਦੇ, ਜਿਸਦੇ ਕੰਮ ਵੱਡੇ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੇ ਹਨ—
ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਤਨਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇ ਯਾਂਤਿ ਸ੍ਵਕੁਲੈਃ ਸਹ ੩੧.
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੁਮਾਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼੍ਵਪਚਾ ਅਪਿ ਯਾਂਤਿ ਵੈ ੩੧.
ਕੁਮਾਰ ਜੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਅਜੇਹੇ ਲੋਕ ਵੀ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਚ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਮਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਂਕਰੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍॥ ੩੧.
ਯਮ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ:
ਯੇषਾਂ ਤ੍ਵਂਤਗਤਂ ਪਾਪਂ ਜਨਾਨਾਂ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ ੩੧.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਮੁੱਕ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ—
ਸਤ੍ਤੀਰ੍ਥਗਮਨਾਯੈਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਂ ਸਤਾਮਿਹ ੩੧.
—ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਆਏ ਹਨ ਜਾਂ ਚੰਗਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਨ—
ਬਹੂਨਾਂ ਜਨ੍ਮਨਾਮਂਤੇ ਮਯਿ ਭਾਵੋऽਨੁਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ੩੧.
ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸੁਕृਤਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੇषਾਂ ਭਾਵੋऽਨੁਵਰ੍ਤ੍ਤੇ ੩੧.
ਇਸ ਲਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—
ਸ੍ਤ੍ਰੀਬਾਲਸ਼ੂਦ੍ਰਾਃ ਸ਼੍ਵਪਚਾਧਮਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਗ੍ਜਨ੍ਮਸਂਸ੍ਕਾਰਵਸ਼ਾਦ੍ਧਿ ਧਰ੍ਮ੍ਮ ੩੧.
ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚੇ, ਸ਼ੂਦਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਚ ਜਾਤੀਆਂ ਵੀ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਥਾ ਸਿਤੇਨ ਮਨਸਾ ਚ ਭਵਂਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਚੈਵ ਵਿषਯੇषੁ ਭਵਂਤਿ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਃ ੩੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਫ ਮਨ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹਰ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜਾਤਾ ਹ੍ਯਮੀ ਭੂਤਗਣਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਹ੍ਯਮੀ ऋषਯੋ ਹ੍ਯਮੀ ਦੇਵਤਾਸ਼੍ਚ॥ ੩੧.
ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ੍ਮਯੋ ਨੈਵ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਵਾਪਿ ਕੁਮਾਰਕੇ ੩੧.
ਤੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਕੁਮਾਰ।
ਵਚਨਂ ਕਰ੍ਮਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਫਲਦਾਯਕਮ੍ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਮਨਃਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ॥ ੩੧.
ਜਿਹੜੇ ਬਚਨ ਕੰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਨ ਦੀ ਪਵਿਤਰਤਾ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ—ਇੱਥੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਮਨਸਾ ਭਾਵਿਤੋ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਆਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਾਨਮੇਵ ਚ ੩੧.
ਆਪਣਾ ਮਨ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਹਂ ਸਦਾ ਭਾਵਯੁਕ੍ਤ ਆਤ੍ਮਸਂਸ੍ਥੋ ਨਿਰਂਤਰਃ ੩੧.
ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ।
ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਾਤੀਤੋ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪੋ ਹਿ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸ੍ਵਸ੍ਥੋ ਨਿਤ੍ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਯੁਕ੍ਤੋ ਨਿਰੀਹਃ ੩੧.
ਮੈਂ ਦੁੰਦ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਾਂ, ਸਦਾ ਨਿਸ਼ਚਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਦਾ ਲਈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਰੱਖੇ।
ਵਿਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਚੈਨਂ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਕੇਵਲਂ ਬੋਧਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ੩੧.
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਅਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਯੋऽਮੀ ਗੁਣਕਾਰਿਣਃ ੩੧.
ਮੈਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹਾਂ; ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਗੁਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਹਂਕਾਰਵृਤੇਨੈਵ ਕਰ੍ਮਣਾ ਕਾਰਿਤਾਵਯਮ੍ ੩੧.
ਸਿਰਫ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਾਡੇ ਵਲੋਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।