ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਾਮੋਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਹ੍ਯੇਕਰੂਪਤਾਮ੍ ੨੧.
ਧਰਮ, ਧਨ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੋਖ—ਇਹ ਚਾਰੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ।
ਕਥਂ ਤ੍ਵਯਾ ਹਿ ਸਂਦਗ੍ਧਃ ਕਾਮੋ ਹਿ ਦੁਰਤਿਕ੍ਰਮਃ ੨੧.
ਤਦ ਫਿਰ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ? ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
ਕਾਮੇਨ ਹੀਯਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਕਾਮੇਨ ਪਾਲ੍ਯਤੇ ੨੧.
ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੀ ਜਗਤ ਘਟਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਕ੍ਰੋਧੋ ਭਵਤ੍ਯੁਗ੍ਰੋ ਯੇਨ ਤ੍ਵਂ ਚ ਵਸ਼ੀਕृਤਃ ੨੧.
ਗੁੱਸਾ ਜਦੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।
ਤ੍ਵਯਾ ਸਂਪਾਦਿਤੋ ਦੇਵ ਮਦਨੋ ਹਿ ਮਹਾਬਲਃ ੨੧.
ਹੇ ਦੇਵ! ਤੁਹਾਡੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਦਨ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਇਆ।
ऋषਿਭਿਸ਼੍ਚੈਵਮੁਕ੍ਤੋऽਪਿ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਰੂਪਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ੨੧.
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਚਾਹੇ ਜੋ ਵੀ ਕਿਹਾ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਦੱਗਣਾ ਵਧਾ ਲਿਆ।
ਮੁਨਿਭਿਸ਼੍ਚਾਰਣੈਃ ਸਿਦ੍ਧੈਰ੍ਗਣੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਦਾਸ਼ਿਵਃ ੨੧.
ਮੁਨੀ, ਚਾਰਣ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਹੋਰ ਗਣ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਿਫਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਦਨਂ ਚ ਤਥਾ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਰ੍ਵਤਂ ਰੁषਾ ੨੧.
ਮਦਨ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਤੇ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਛੱਡ ਕੇ,
ਤਿਰੋਧਾਨਗਤਂ ਦੇਵੀ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦਗ੍ਧਂ ਚ ਮਨ੍ਮਥਮ੍ ੨੧.
ਦੇਵੀ ਨੇ ਜਦ ਮਦਨ ਨੂੰ ਸੜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਆਪ ਲੁਕ ਗਈ,
ਤਥੈਵ ਦਗ੍ਧਂ ਮਦਨਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਰਤ੍ਯਾ ਵਿਲਾਪਂ ਚ ਤਦਾ ਮਨਸ੍ਵਿਨੀ ੨੧.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਰਤੀ ਨੇ ਮਦਨ ਨੂੰ ਸੜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਸਮਝਦਾਰ ਨੇ ਰੋਣਾ ਧੁੰਮ ਪਾਇਆ।
ਏਵਂ ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਸੁਚਿਰਂ ਗਿਰਿਜਾ ਤਦਾਨੀਂ ਸਂਮੋਹਮਾਪ ਚ ਸਤੀ ਹਿ ਤਥਾ ਬਭਾषੇ ੨੧.
ਇੰਝ ਲੰਮਾ ਸੋਚ ਕੇ, ਗਿਰਿਜਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਭੁੱਲ ਗਈ; ਤੇ ਸਤੀ ਨੇ ਇਉਂ ਆਖਿਆ।
ਮਾ ਵਿषਾਦਂ ਕੁਰੁ ਸਖਿ ਮਦਨਂ ਜੀਵਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ ੨੧.
ਸਖੀ, ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ; ਮੈਂ ਮਦਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰਾਂਗੀ।
ਹਰਂ ਰੁਦ੍ਰਂ ਵਿਰੁਪਾਕ੍ਸ਼ਂ ਦੇਵਦੇਵਂ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍ ੨੧.
ਹਰ, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਿਰੂਪਾਖ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਜਗਤ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ,
ਏਵਮ ਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਤਾਂ ਸਾਧ੍ਵੀ ਗਿਰਿਜਾਂ ਰਤਿਰਂਜਸਾ ੨੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਤੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਚੰਗੀ ਗਿਰਿਜਾ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ।
ਮਦਨੋ ਯਤ੍ਰ ਦਗ੍ਧਸ਼੍ਚ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਾ ੨੧.
ਜਿਥੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਨੇ ਮਦਨ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਉਵਾਚ ਗਤ੍ਵਾ ਸਹਸਾ ਭਾਮਿਨੀਂ ਰਤਿਮਂਤਿਕੇ ੨੧.
ਉਹ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਭਾਮਿਨੀ ਕੋਲ ਰਤੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਤਰੁਣੀ ਰੂਪਸਂਪਨ੍ਨਾ ਸੌਭਾਗ੍ਯੇਨ ਪਰੇਣ ਹਿ ਉਵਾਚ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਧੁਰਂ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨਿष੍ਠੁਰਮੇਵ ਚ॥ ੨੧.
ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਕismet ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਪਰ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਨਾਰਦੋऽਸਿ ਮਯਾ ਜ੍ਞਾਤਃ ਕੁਮਾਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ੨੧.
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ, ਤੂੰ ਨਾਰਦ ਹੈਂ, ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਤੂੰ ਕੁਮਾਰ ਹੈਂ।
ਯਥਾਗਤੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਮਾ ਵਿਲਂਬਿਤਮ੍ ੨੧.
ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਉਸੇ ਰਾਹੀਂ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਜਾ, ਤੇ ਸਮਾਂ ਨਾ ਗਵਾ।
ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀਕਾਮੁਕਾਃ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਾ ਵਿਟਾ ਵ੍ਯਸਨਿਨਸ਼੍ਚ ਯੇ ੨੧.
ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਲ ਲੋਭ ਕਰਦੇ ਨੇ, ਜੋ ਛੋਟੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਵਿਅੰਗੀ ਤੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਨੇ—
ਏਵਂ ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸਿਤੋ ਰਤ੍ਯਾ ਨਾਰਦੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ ੨੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਤੀ ਵਲੋਂ ਝਿੜਕਿਆ ਗਿਆ ਨਾਰਦ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ ਸੀ—
ਸ਼ਸ਼ਂਸ ਦੈਤ੍ਯਰਾਜਾਯ ਦਗ੍ਧਂ ਮਦਨਮੇਵ ਚ ੨੧.
ਉਸ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਦਨ ਸਾੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਾਮਾਨਯ ਮਹਾਭਾਗ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਕੁਰੁ ਮਹਾਬਲ ਤਾਸਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਰੂਪਵਤੀ ਰਤਿਃ ਸਾ ਮਦਨਪ੍ਰਿਯਾ॥ ੨੧.
ਉਸਨੂੰ ਲਿਆ ਆ, ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾ, ਵੱਡੇ ਬਲ ਵਾਲੇ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ ਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਦਨ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
ਏਵਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਨਂ ਦੇਵਰ੍षੇਰ੍ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਃ ੨੧.
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ—
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਰਤਿਂ ਮਦਨਮੋਹਿਨੀਮ੍ ੨੧.
ਉਹਨੇ ਰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਜੋ ਮਦਨ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਸੀ।
ਏਹਿ ਤਨ੍ਵਿ ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਭੋਗਾਨ੍ਯਥੇष੍ਟਤਃ ੨੧.
ਆ, ਪਤਲੀਏ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਾਜ ਤੇ ਹੋਰ ਸੁਖ ਭੋਗ ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤਦਾ ਤੇਨ ਸ਼ਂਬਰੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ੨੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸ਼ੰਬਰ ਵਲੋਂ ਉਹ ਸਮੇਂ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ ਗਿਆ—
ਵਿਧਵਾਹਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਨੈਵਂ ਭਾषਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ੨੧.
ਮੈਂ ਵਿਧਵਾ ਹਾਂ, ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਏਤਤ੍ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਂਬਰਃ ਕਾਮਮੋਹਿਤਃ ੨੧.
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੰਬਰ ਜੋ ਕਾਮ ਵਲੋਂ ਮੋਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ—
ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਮਨਸਾ ਸਰ੍ਵਮਜੇਯਤ੍ਵਂ ਚ ਤਸ੍ਯ ਵੈ ੨੧.
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਸੋਚਿਆ, ਤੇ ਉਸਦੀ ਅਜੇਤਤਾ ਬਾਰੇ ਵੀ।