ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਾਤ੍ਪਰੋ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮੋऽਭਵਤ੍ ੧੯.
ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਜੋ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।
ਪਦਦ੍ਵਯੇਨ ਵਾ ਪੂਰ੍ਣਂ ਜਗਦੇਤਚ੍ਚਰਾਚਰਮ੍ ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਬਟੁਰੂਪੋऽਸਾਵੁਪਵਿਸ਼੍ਯ ਨਿਜਾਸਨੇ॥ ੧੯.
ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਫ ਦੋ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ, ਚਲਦੀ ਤੇ ਅਚਲ, ਘੇਰ ਲਈ; ਫਿਰ ਬਟੂ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਦੇਵਾਃ ਸਗਂਧਰ੍ਵਾ ਮੁਨਯਃ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਾਃ ੧੯.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣ—all ਇਕਠੇ ਹੋਏ।
ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਚਕ੍ਰੇ ਪਰਾਤ੍ਮਨਃ ੧੯.
ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਇਆ ਤੇ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰੀ।
ਏਭਿਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਵਾਮਨੋ ਬਲਿਸਦ੍ਮਨਿ ੧੯.
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਮਨੋ ਬਲੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਦੈਤ੍ਯੋऽਸੌ ਬਾਲਿਸ਼ੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਦਤ੍ਤਾਨੇਨ ਮਹੀ ਮਮ ੧੯.
ਉਹ ਦੈਤ, ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਪਦਮੇਕਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਨ ਦਦਾਤਿ ਹਿ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ ੧੯.
ਇੱਕ ਕਦਮ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਮੰਦ-ਮਤਿ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਗਰੁਡਸ੍ਤੇਨ ਵਾਮਨੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ੧੯.
ਵਾਮਨ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੇ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ।
ਰੇ ਬਲੇ ਕਿਂ ਤ੍ਵਯਾ ਮੂਢ ਕृਤਮਸ੍ਤਿ ਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਮ੍ ਔਦਾਰ੍ਯੇਣ ਹਿ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਮਲ੍ਪਕੇਨ ਤ੍ਵਯਾਧੁਨਾ॥ ੧੯.
ਬਲੀ, ਤੂੰ ਕੀਹ ਮੂੜਤਾ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ? ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਥੋੜੀ ਦਾਤ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਬਲਿਰਾਵਿष੍ਟਃ ਸ੍ਯਮਾਨਃ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ੧੯.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਲੀ ਨੇ, ਹੱਸਦਿਆਂ, ਖਗ-ਰਾਜ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਮਰ੍ਥੋਸ੍ਮਿ ਮਹਾਪਕ੍ਸ਼ ਗृਪਣੋ ਨ ਭਵਾਮ੍ਯਹਮ੍ ੧੯.
ਮੈਂ ਸਮਰਥ ਹਾਂ, ਵੱਡੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ; ਮੈਂ ਕੰਜੂਸ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਅਸਮਰ੍ਥੋ ਹ੍ਯਹਂ ਤਾਤ ਕृਤੋऽਨੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ੧੯.
ਪਰ, ਪਿਆਰੇ, ਇਸ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅਸਮਰਥ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਚ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰ ਗੁਰੁਣਾਪਿ ਨਿਵਾਰਿਤਃ ੧੯.
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਰੋਕਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ—
ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਤਤ੍ਪਦਂ ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤृਤੀਯਂ ਯਤ੍ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ੧੯.
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਤੀਜਾ ਕਦਮ, ਜੋ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਦੇਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ।
ਨ ਦਦਾਸਿ ਤृਤੀਯਂ ਚ ਪਦਂ ਮੇ ਸ੍ਵਾਮਿਨਃ ਕਥਮ੍ ਬਬਂਧ ਵਾਰੁਣੈਃ ਪਾਸ਼ੈਰ੍ਵਿਰੋਚਨ ਸੁਤਂ ਤਦਾ॥ ੧੯.
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਤੀਜਾ ਕਦਮ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ? ਫਿਰ ਵਿਰੋਚਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਾਰੁਣ ਦੇ ਫੰਦੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ।
ਨਿਤਰਾਂ ਨਿष੍ਠੁਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਗਰੁਡੋ ਜਯਤਾਂ ਵਰਃ ੧੯.
ਫਿਰ ਗਰੁੜ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿਰਦਈ ਹੋ ਗਿਆ।
ਬਾਣਮੇਕਂ ਸਮਾਰੋਪ੍ਯ ਵਾਮਨਸ੍ਯਾਗ੍ਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤਾ ੧੯.
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਵਾਮਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਦੋਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦੋ ਹ੍ਯਸੁਰਾਧਿਪਃ ੧੯.
ਫਿਰ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਬੋਲਿਆ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਮਨੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਵਿਂਧ੍ਯਾਵਲਿਰਭਾषਤ॥ ੧੯.
ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਮਨ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਭਗਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵਿਂਧਿਆਵਲੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਬਦ੍ਧੋ ਮਮ ਪਤਿਰ੍ਗਰੁਡੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ਤਦੋਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾ ਬਟੁਵੇषਧਰੋ ਹਿਃ॥ ੧੯.
ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਮਹਾਨ ਗਰੁੜ ਵੱਲੋਂ ਕਿਉਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਫਿਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਬਟੂ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਅਨੇਨੈਵ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਾ ਮੇ ਮਹੀ ਤ੍ਰਿਪਦਲਕ੍ਸ਼ਣਾ ੧੯.
ਇਸ ਨੇ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਅਨੇਨ ਮਮ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਤृਤੀਯਂ ਪਦਮੇਵ ਚ ੧੯.
ਇਸ ਵੱਲੋਂ ਮੈਨੂੰ ਤੀਜਾ ਪੈਰ ਹੋਰ ਦੇਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਪਰਮਂ ਵਚਃ ੧੯.
ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਕ੍ਰਾਂਤਂ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਂ ਚਾਦ੍ਯ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਕ੍ਰਮਰੂਪਿਣਾ ੧੯.
ਅੱਜ, ਤੇਰੇ ਵੱਡੇ ਪੈਰ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ ਦਤ੍ਤਾ ਹਿ ਵਿਭੋ ਦੇਵਦੇਵ ਜਗਤ੍ਪਤੇ ੧੯.
ਪਰ, ਹੇ ਸਭ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।
ਪਦਾਨਿ ਤ੍ਰੀਣਿ ਮੇ ਚਾਦ੍ਯ ਦਾਤਵ੍ਯਾਨਿ ਕੁਤੋऽਧੁਨਾ ਤਦੋਵਾਚ ਚ ਸਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਹ੍ਯੁਰੁਕ੍ਰਮਮਵਸ੍ਥਿਤਾ॥ ੧੯.
ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ—ਹੁਣ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਫਿਰ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਔਰਤ ਵੱਡੇ ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲ ਪਈ।
ਤ੍ਵਯਾ ਕੁਤੋ ਵੇਯਮੁਰੁਕ੍ਰਮੇਣ ਕ੍ਰਾਂਤਾ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀ ਭੁਵਨੈਕਨਾਥ ੧੯.
ਹੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਕੱਲੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੇਰੇ ਵੱਡੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਏ?
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਹਾਯ ਤਦ੍ਵਿष੍ਣੋ ਤ੍ਵਮੇਵਂ ਕੁਰੁ ਸਂਪ੍ਰਤਿ ਦਦਾਤਿ ਮੇ ਪਤਿਸ੍ਤੇਦ੍ਯ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ॥ ੧੯.
ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਗੱਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਹੁਣ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ। ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਤੈਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਵੇ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਨਿਧੇਹਿ ਮੇ ਪਦਂ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਸ਼ੀਰ੍ष੍ਣਿ ਦੇਵਵਰ ਪ੍ਰਭੋ ੧੯.
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣਾ ਪੈਰ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖ।
ਤृਤੀਯਂ ਚ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਕੁਰੁ ਸ਼ੀਰ੍ष੍ਣਿ ਪਤੇਰ੍ਮਮ ੧੯.
ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੀਜਾ ਪੈਰ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖ।