ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਰਾਜਾ ਤ੍ਰਿਲੋਕੇਸ਼ੋ ਨਾਨ੍ਯੋ ਭਵਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ੧੮.
ਤੂੰ ਹੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈਂ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਸ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਸਮਂ ਵਾ ਚਾਧਿਕੋ ਵਾਪਿ ਯੋ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਪੁਰੁषਃ ਸ੍ਮृਤਃ ੧੮.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਮਾਨ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਚ ਵਰਿष੍ਠਾ ਯੇ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸਿਪਾਦਯਃ ੧੮.
ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਵਰਗੇ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ।
ਸ਼ਰੀਰਂ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਯਸ੍ਯ ਜੁषਾਣਸ੍ਯ ਤਪੋ ਮਹਤ੍ ੧੮.
ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਵੱਡੀ ਤਪਸਿਆ ਕਰਦਿਆਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ,
ਅਭਵਤ੍ਤਸ੍ਯ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸੁਰੇਂਦ੍ਰੋ ਹ੍ਯਗਮਤ੍ਪੁਰਾ ੧੮.
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਤ੍ਸਨ੍ਨਿਧੌ ਹਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਅਸੁਰਾ ਦੈਤ੍ਯਸ਼ਤ੍ਰੁਣਾ ੧੮.
ਉਸ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨਾਰਦੇਨ ਪੁਰਾ ਰਾਜਨ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਚਿਕੀਰ੍षੁਣਾ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰੇਣ ਚ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਪਸੈਵ ਵਸ਼ੀਕृਤਮ੍॥ ੧੮.
ਰਾਜਾ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕੁਝ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ, ਪਰ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰਾ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਯੇਨ ਨੀਤੋऽਭਵਤ੍ਸਭਾਮ੍ ਨਾਮ੍ਨਾ ਵਿਰੋਚਨੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨਿਂਦ੍ਰੋ ਯੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ॥ ੧੮.
ਉਸ ਦੀ ਪੁਤ੍ਰ, ਜੋ ਬੜੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਭਾ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਰੋਚਨ ਸੀ; ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਦਾਨੇਨ ਤੋषਿਤੋ ਰਾਜਨ੍ਸ੍ਵੇਨੈਵ ਸ਼ਿਰਸਾ ਤਦਾ ੧੮.
ਰਾਜਾ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਿਰ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਸ਼ੋਦੀਪੇਨ ਮਹਤਾ ਦਗ੍ਧਾਃ ਸ਼ਲਭਵਤ੍ਸੁਰਾਃ ੧੮.
ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਾ ਤਿਤਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸੜ ਗਏ।
ਸ਼੍ਰੁਤਮਸ੍ਤਿ ਮਯਾ ਸਰ੍ਵਂ ਚਰਿਤਂ ਤਵ ਸੁਵ੍ਰਤ ੧੮.
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਬ ਸੁਣ ਲਏ ਹਨ, ਓ ਸੁਵ੍ਰਤ।
ਉਟਜਾਰ੍ਥੇ ਚ ਮੇ ਦੇਹਿ ਭੂਮੀਂ ਭੂਮਿਭृਤਾਂਵਰ ੧੮.
ਉਟਾ ਦੀ ਲੋੜ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਹੇ ਬਟੋ ਪਂਡਿਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਵਚਨਂ ਪੁਰਾ ੧੮.
ਹੇ ਬਟੂ, ਪੰਡਿਤ ਬਣ ਕੇ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਬਚਨ ਕਹੇ ਗਏ,
ਵਦ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਮਹਾਭਾਗ ਕਿਯਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਂ ਮਹੀਂ ਤਵ ੧੮.
ਮਹਾਨ ਭਾਗ, ਜਲਦੀ ਦੱਸ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਜ਼ਮੀਨ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਦਾਹ ਵਾਮਨੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ੍ਮਯਨ੍ਮਧੁਰਯਾ ਗਿਰਾ ੧੮.
ਫਿਰ ਵਾਮਨ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਹਾਸੀ ਨਾਲ, ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਸਂਤੁष੍ਟਾ ਯੇ ਹਿ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਨਾਨ੍ਯੇ ਵੇषਧਰਾ ਹ੍ਯਮੀ ੧੮.
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਖੁਸ਼ ਹਨ, ਉਹੀ ਸੱਚੇ ਹਨ; ਦੂਜੇ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਹੀਂ।
ਨਿਰ੍ਮਤ੍ਸਰਾ ਜਿਤਕੋਧਾਵਦਾਨ੍ਯਾ ਹਿ ਮਹਾਮਤੇ ੧੮.
ਹੇ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਉਹ ਲੋਕ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਅਤੇ ਦਾਨੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮਨਸ੍ਵੀ ਤ੍ਵਂ ਬਹੁਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਦਾਤਾਸਿ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯੇ ੧੮.
ਤੂੰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਨੀ ਹੈਂ।
ਬਹੁਤ੍ਵੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਹ੍ਯਾ ਵੈ ਸੁਰਸੂਦਨ ੧੮.
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਧੀਏ, ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਤ੍ਰਿਪਦਂ ਪੂਰ੍ਯਤੇऽਸ੍ਮਾਕਂ ਵਸ੍ਤੁਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ਤਾਵਤ੍ਸਂਖ੍ਯਾ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਾ ਯਦਿ ਦਾਤਾਸਿ ਭੋ ਬਲੇ॥ ੧੮.
ਸਾਡੇ ਲਈ ਤਿੰਨ ਪਗ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਜੇ ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦਾਨੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਇਹੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ। ਹੇ ਬਲੀ।
ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਤਮੁਵਾਚੇਦਂ ਬਲਿਰ੍ਵੈਰੋਚਨਾਤ੍ਮਜਃ ੧੮.
ਹੱਸ ਕੇ, ਵਿਰੋਚਨ ਦਾ ਪੁੱਤ ਬਲੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ।
ਮਦੀਯਾਂ ਵੈ ਮਹਾਭਾਗ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਾਂ ਗृਹਾਮ ਵੈ ੧੮.
ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ, ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ, ਤੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰ।
ਯਾਚਕੋ ਹ੍ਯਲ੍ਪਕੋ ਵਾਸ੍ਤੁ ਦਾਤਾ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਵੈ ੧੮.
ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ ਛੋਟਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵੱਡਾ, ਦਾਨੀ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਸੋਚ ਕੇ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮੌਪਮ੍ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਹ੍ਯੁਦਾਰਧੀਃ ੧੮.
ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਪ ਕੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬਟੋ ਦਦਾਮ੍ਯਹਂ ਤੇऽਦ੍ਯ ਸਸੈਲਵਨਕਾਨਨਾਮ੍ ੧੮.
ਹੇ ਨੌਜਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਪੁਨਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸ ਬਟੁਰ੍ਵਿਰੋਚਨਸੁਤਂ ਪ੍ਰਤਿ ੧੮.
ਫਿਰ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਵਿਰੋਚਨ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਖਿਆ।
ਬਟੋਸ੍ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਅਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਬਲਿਸ੍ਤਦਾ ਗृਹ੍ਯਤਾਂ ਚ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਾਂ ਪਦੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰਲਂਕृਤਾਮ੍॥ ੧੮.
ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਤਿੰਨ ਪਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਕਬੂਲ ਕਰ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਵਾਮਨਃ ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨਸੁਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ੧੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆਂ ਤੇ, ਵਾਮਨ ਹੱਸ ਕੇ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਤਥੇਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਬਲਿਨਾ ਸੁਪੂਜਿਤਃ ਸ ਵਾਮਨਃ ਕਸ਼੍ਯਪਨਂਦਨੋ ਮਹਾਨ੍ ੧੮.
‘ਠੀਕ ਹੈ’ ਸੋਚ ਕੇ, ਬਲੀ ਵਲੋਂ ਪੂਰੀ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਵੱਡਾ ਵਾਮਨ, ਕਸ਼ਯਪ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਂ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਸ ਬਲਿਰ੍ਯਾਵਦ੍ਦਾਤੁਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਃ ੧੮.
ਉਸ ਨੂੰ ਇਜ਼ਤ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਲੀ ਵਾਅਦਾ ਮੁਤਾਬਕ ਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।