ਬृਹਸ੍ਪਤਿਮੁਵਾਚੇਦਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਵਿਦਾਂ ਵਰਃ ੧੮.
—ਵਾਕ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਪਾਰਿਜਾਤਾਦਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਦਾਰ੍ਥਾਃ ਕੇਨ ਵਾ ਹृਤਾਃ ੧੮.
ਪਾਰਿਜਾਤ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਵਸਤੂਆਂ ਕੌਣ ਲੈ ਗਿਆ?
ऋषਿਭ੍ਯੋ ਦਤ੍ਤ ਮਦ੍ਯੈਵ ਯਾਵਤ੍ਸਤ੍ਤਾ ਹਿ ਤਸ੍ਯ ਵੈ ੧੮.
ਇਹ ਹੁਣੇ ਹੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਉਹ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।
ਅਪ੍ਰਮਾਤ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਿਵਧ੍ਯਾਨਪਰਾਯਣਾਃ ਕੇਵਲਂ ਜ੍ਞਾਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤੇ ਯਾਂਤਿ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍॥ ੧੮.
ਜੋ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਿਰਫ ਗਿਆਨ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਚੇਂਦ੍ਰੋ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮਿਦਂ ਵਭਾषੇ ੧੮.
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਤਥੇਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਗੁਰੁਣਾ ਸਹੈਵ ਰਾਜਾ ਸੁਰਾਣਾਂ ਸਹਸਾ ਜਗਾਮ ੧੮.
ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨਾਲ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਸੋਚ ਕੇ, ਫੌਰਨ ਹੀ ਚਲ ਪਿਆ।
ਯਮੇਨ ਪੂਜ੍ਯਮਾਨੋ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਹ ੧੮.
ਯਮ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਤੇ, ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਅਨੇਨੈਤਤ੍ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ੍ਮ ਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਂ ਮਹਤ੍ਤਰਮ੍ ਏਭ੍ਯ ਏਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਾਨਿ ਧਰ੍ਮ੍ਮ ਜਾਨੀਹਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ॥ ੧੮.
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਕੰਮ ਇਸ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉਸ ਨੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਸੱਚ ਜਾਣ ਲੈ।
ਤ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮਨਾਮਾਸਿ ਕਥਂ ਕਿਤਵਾਯ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਵਾਨ੍ ੧੮.
ਤੈਨੂੰ ਤਾਂ ਧਰਮ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਤੂੰ ਜੂਆਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ?
ਆਨਯਸ੍ਵ ਮਹਾਭਾਗ ਗਜਾਦੀਨਿ ਚ ਸਤ੍ਵਰਮ੍ ੧੮.
ਹੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ, ਹਾਥੀ ਆਦਿਕ ਵਸਤੂਆਂ ਤੁਰੰਤ ਲਿਆ ਆ।
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਯਮੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ੧੮.
ਸ਼ਕਰ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਯਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਭੋਗਾਰ੍ਥਂ ਚੈਵ ਯਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਸ਼ਕ੍ਰਰਾਜ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾऽਧੁਨ੍ ੧੮.
ਜੋ ਕੁਝ ਭੋਗ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਰਾਜ ਵੀ, ਇਹ ਸਭ ਤੂੰ ਹੁਣੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਅਕਾਰ੍ਯਂ ਵੈ ਤ੍ਵਯਾ ਮੂਢ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਾਪਹਾਰਣਮ੍ ੧੮.
ਤੂੰ ਪਰਾਏ ਧਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਮੂਰਖ, ਗਲਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਯਮਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਿਤਵੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ੧੮.
ਯਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੂਆਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਯਾਵਤ੍ਸ੍ਵਤਾ ਮਮ ਵਿਭੋ ਜਾਤਾ ਸ਼ਕ੍ਰਾਸਨੇ ਤਥਾ ੧੮.
ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠਣ ਨਾਲ ਜਾਗੀ ਸੀ।
ਦਾਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਚ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕਰ੍ਮ੍ਮਣਃ ਫਲਮ੍ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਂਡ੍ਯੋऽਸਿ ਰੇ ਮੂਢ ਅਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੀਯਂ ਕृਤਂ ਤ੍ਵਯਾ॥ ੧੮.
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚੰਗਾ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਗੁਰੁਰਾਤ੍ਮਵਤਾਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾਃ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ੧੮.
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕ ਹੀ ਹਾਕਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੰਦ ਬੁਧੀਆਂ ਲਈ ਰਾਜਾ ਹੀ ਹਾਕਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਨਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਸਯਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਿਤਵਂ ਧਰ੍ਮਰਾਟ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ ਤਦਾ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਚੋਵਾਚ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੋ ਯਮਂ ਪ੍ਰਤਿ॥ ੧੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਜੂਆਰੀ ਨੂੰ ਝਿੜਕ ਕੇ, ਹੱਸ ਕੇ ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਖਿਆ।
ਕਥਂ ਨਿਰਯਗਾਮਿਤ੍ਵਂ ਕਿਤਵਸ੍ਯ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ੧੮.
ਇਹ ਜੂਆਰੀ ਦਾ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ?
ਤਥਾਸ਼੍ਵੋ ਹ੍ਯਬ੍ਧਿਸਂਭੂਤੋ ਗਾਲਵਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ ੧੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਗਾਲਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਦਤ੍ਤਾਨਿ ਕਿਤੇਵਨ ਹਿ ੧੮.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨ ਵੀ ਜੂਆਰੀ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਸ਼ਿਵਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਯਦਤ੍ਤਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਚ ਯੈਰ੍ਨਰੈਃ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਰਕਗਾਮਿਤ੍ਵਂ ਕਿਤਵਸ੍ਯ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ॥ ੧੮.
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਲਈ, ਚਾਹੇ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਜੂਆਰੀ ਲਈ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਯਾਨਿਯਾਨਿ ਚ ਪਾਪਾਨਿ ਕਿਤਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ੧੮.
ਜੂਆਰੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਦੇ ਜਿਹੜੇ-ਜਿਹੜੇ ਪਾਪ ਹਨ,
ਸ਼ਂਭੋਃ ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸੁਕृਤਾਨਿ ਚ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ੧੮.
ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਹਸ੍ਯਾਵਾਙ੍ਮੁਖੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਇਦ ਮਾਹ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਮ੍ ੧੮.
ਹੱਸ ਕੇ ਤੇ ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਨੂੰ ਆਖੀ।
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸ਼ਤੇਨੈਵ ਏਕਂ ਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਂ ਕृਤਮ੍ ੧੮.
ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ, ਇਕ ਜਨਮ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਭਲਾਈ ਹੀ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਿਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਗਸ੍ਤ੍ਯਾਦੀਨ੍ਮੁਨੀਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਗਜਾਦਿਕਾਨਿ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਯੇਨ ਤ੍ਵਂ ਚ ਸੁਖੀ ਤ੍ਵਰਨ੍॥ ੧੮.
ਅਗਸਤ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੂੰ ਬੇਸਬਰੀ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਆਦਿਕ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਤਥੇਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਪੁਰਂਦਰੋ ਗਤਃ ਪੁਰੀਂ ਸ੍ਵਾਮਵਿਵੇਕਦृष੍ਟਿਃ ੧੮.
ਉਸ ਗੱਲ ਨੂੰ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਸਮਝ ਕੇ, ਪੁਰੰਦਰ ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਅਨੇਨੈਵ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਲਬ੍ਧਰਾਜ੍ਯਃ ਪੁਰਂਦਰਃ ੧੮.
ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਪੁਰੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ।
ਕਿਤਵਸ੍ਯ ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮ ਦਤ੍ਤਂ ਵੈਵਸ੍ਵਤੇਨ ਹਿ ੧੮.
ਜੂਆਰੀ ਨੂੰ ਵੈਵਸਵਤ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਦੇਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ।