ਬਲਿਨਾ ਦਾਨਵੇਂਦ੍ਰੇਣ ਮਹੇਂਦ੍ਰੋ ਯੁਯੁਧੇ ਤਦਾ ੧੩.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ।
ਨੈਰ੍ऋਤਃ ਪ੍ਰਘਸੇਨੈਵ ਪਾਸ਼ੀ ਕੁਂਭੇਨ ਸਂਗਤਃ ੧੩.
ਨੈਰਿਤ ਨੇ ਪ੍ਰਘਾਸਾ ਨਾਲ ਤੇ ਫਾਹਾ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕੁੰਭ ਨਾਲ ਜੁੱਧ ਕੀਤਾ।
ਸੋਮੇਨ ਸਹ ਰਾਹੁਸ਼੍ਚ ਯੁਦ੍ਧਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ ਸਂਪਰ੍ਕਾਦਮृਸ੍ਯੈਵ ਯਥਾ ਰਾਹੁਸ੍ਤਥਾऽਭਵਤ੍॥ ੧੩.
ਰਾਹੂ ਨੇ ਸੋਮ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਜੁੱਧ ਕੀਤਾ; ਜਿਵੇਂ ਰਾਹੂ ਚੰਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਇਆ।
ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਦृष੍ਟਾਨਿ ਸ਼ਂਭੁਨਾ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਾ ਅਸੁਰਾਣਾਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਪਿ ਵਲ੍ਲਭਃ॥ ੧੩.
ਇਹ ਸਾਰੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸ਼ੰਭੂ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਨੇ ਵੇਖੇ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਰਾਹੁਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਸ਼ਿਵਮ੍ ੧੩.
ਫਿਰ ਰਾਹੂ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਤੇਨ ਤਸ੍ਯ ਹਿ ਜਾਤਾਨਿ ਸ਼ਿਰਾਂਸਿ ਸੁਬਹੂਨ੍ਯਪਿ ਬਬਂਧ ਸ਼ਂਭੁਃ ਸ਼ਿਰਸਿ ਸ਼ਿਰੋਭੂषਣਵਤ੍ਕृਤਮ੍॥ ੧੩.
ਉਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਰ ਮਿਲ ਗਏ, ਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਉਹ ਸਿਰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪਾ ਲਏ।
ਅਸ਼ਨਾਤ੍ਕਾਲਕੂਟਸ੍ਯ ਨੀਲਕਂਠੋऽਭਵਤ੍ਤਦਾ ੧੩.
ਕਾਲਕੂਟ ਵਿਸ਼ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਨੀਲਕੰਠ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦਧਾਰ ਸ਼ਿਰਸਾ ਤਾਂ ਚ ਮੁਣ੍ਡਮਾਲਾਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ॥ ੧੩.
ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਉਹ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ।
ਤਯਾ ਸ੍ਰਜਾऽਸੌ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਦੇਵਾਦਿਦੇਵਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤਕੋ ਹਰਃ ੧੩.
ਉਹ ਮਾਲਾ ਪਾ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਗਵਾਨ ਹਰੇ ਨੇ ਚਮਕ ਪਾਈ।
ਗਂਗਾ ਧृਤਾ ਯੇਨ ਸ਼ਿਰਸ੍ਸੁਮਧ੍ਯੇ ਚਂਦ੍ਰਂ ਚ ਚੂਡੇ ਕृਤਵਾਨ੍ਭਯਾਪਹਃ ੧੩.
ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਗੰਗਾ ਰੱਖੀ, ਤੇ ਚੰਨ ਨੂੰ ਜੂੜ ਵਿਚ ਸਜਾਇਆ, ਉਹ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਜਲ੍ਪਂਤਿ ਨਾਨਾਗਮਭੇਦੈਰ੍ਮੀਮਾਂਸਮਾਨਾਸ਼੍ਚ ਭਵਂਤਿ ਮੂਕਾਃ ੧੩.
ਜੋ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਤਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਤੇ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਿਵਂ ਹਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਦੈਵਂ ਵੇਦੈਕਵੇਦ੍ਯਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਦਿਵ੍ਯਮ੍ ੧੩.
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਸਦਾ ਅਟੱਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਤੇ ਚਾਨਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਯੇਨੈਵ ਸृष੍ਟਂ ਵਿਧृਤਂ ਚ ਯੇਨ ਯੇਨ ਸ਼੍ਰਿਤਂ ਯੇਨ ਕृਤਂ ਸਮਗ੍ਰਮ੍ ੧੩.
ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਂਭਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਿਆ—
ਆਢ੍ਯੋ ਵਾਪਿ ਦਰਿਦ੍ਰੋ ਵਾ ਉਤ੍ਤਮੋ ਹ੍ਯਧਮੋऽਪਿ ਵਾ ੧੩.
ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਧਨਵਾਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਰੀਬ, ਉੱਚ ਜਾਤ ਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨੀਵਾਂ—
ਯੋ ਵਾ ਪਰਕृਤਾਂ ਪੂਜਾਂ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯੋਪਰਿ ਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍ ੧੩.
ਜੋ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪੂਜਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਹੋਵੇ—
ਯੇ ਦੀਪਮਾਲਾਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਕਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ਤਾਵਦ੍ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਾਤਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮਹੀਯਤੇ॥ ੧੩.
ਜੋ ਵੀ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਾਤਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੌਸੁਂਭਤੈਲਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਦੀਪਾ ਦਤ੍ਤਾਃ ਸ਼ਿਵਾਲਯੇ ੧੩.
ਕੁਸੁੰਭ ਦੇ ਤੇਲ ਵਾਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜੇਕਰ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ ਜਾਣ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਤਸੀਤੈਲਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਦੀਪਾ ਦਤ੍ਤਾਃ ਸ਼ਿਵਾਲਯੇ ੧੩.
ਅਤਸੀ ਦੇ ਤੇਲ ਵਾਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜੇਕਰ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ ਜਾਣ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜ੍ਞਾਨਿਨੋऽਪਿ ਹਿ ਜਾਯਂਤੇ ਦੀਪਦਾਨਫਲੇਨ ਹਿ॥ ੧੩.
ਦੀਵਾ ਦਾਨ ਦੇ ਫਲ ਕਰਕੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਵੀ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਿਲਤੈਲੇਨ ਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਦੀਪਾ ਦਤ੍ਤਾਃ ਸ਼ਿਵਾਲਯੇ ੧੩.
ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਵਾਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜੇਕਰ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ ਜਾਣ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਘृਤਾਕ੍ਤਾ ਯੈਃ ਕृਤਾ ਦੀਪਾ ਦੀਪਿਤਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਵਾਲਯੇ ੧੩.
ਜੋ ਲੋਕ ਘਿਉ ਲਾ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਤੇ ਬਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਪੂਰਾਗੁਰੁਧੂਪੈਸ਼੍ਚ ਯੇ ਯਜਂਤਿ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵਮ੍ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਂਤਿ ਸਾਯੁਜ੍ਯਂ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ॥ ੧੩.
ਜੋ ਲੋਕ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਕਪੂਰ, ਅਗਰ ਤੇ ਧੂਪ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਏਕਕਾਲਂ ਦ੍ਵਿਕਾਲਂ ਵਾ ਤ੍ਰਿਕਾਲਂ ਯੇ ਹ੍ਯਤਂਦ੍ਰਿਤਾਃ ੧੩.
ਜੋ ਇਕ ਵਾਰੀ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਵੀ ਆਲਸ ਨਾ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਣਂ ਯੇ ਚ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਸ਼ਿਵਪੂਜਨੇ ਤੇषਾਂ ਯਤ੍ਸੁਕृਤਂ ਸਰ੍ਵਮਨਂਤਂ ਭਵਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਃ॥ ੧੩.
ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਪੂਜਾ ਵੇਲੇ ਰੁਦਰਾਖ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਬੇਅੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ।
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾ ਯੇ ਸ਼ਿਵੇਨੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤਾਚ੍ਛृਣੁਧ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ਏਤੇषਾਂ ਦ੍ਵੌ ਚ ਵਿਜ੍ਞੇਯੌ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੌ ਤਾਰਯਿਤੁਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ॥ ੧੩.
ਹੇ ਚੋਟੀਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਰੁਦਰਾਖ ਬਾਰੇ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਸੁਣੋ; ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਪਂਚਮੁਖਖਸ੍ਤਥਾ ਚੈਕਮੁਖਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕਂ ਚ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਮੋਦਨ੍ਤੇ ਰੁਦ੍ਰਸਂਨਿਧੌ॥ ੧੩.
ਰੁਦਰਾਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ-ਮੁਖੀ ਤੇ ਇਕ-ਮੁਖੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ; ਇਹ ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਰੁਦਰ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਪਸ੍ਤਪਃ ਕ੍ਰਿਯਾ ਯੋਗਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਦਾਨਾਰ੍ਚਨਾਦਿਕਮ੍ ੧੩.
ਜਪ, ਤਪ, ਕਰਮ, ਜੋਗ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਤੇ ਅਰਚਨਾ ਆਦਿਕ—
ਸ਼ੁਨਃ ਕਂਠਨਿਬਦ੍ਧੋऽਪਿ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਯਦਿ ਵਰ੍ਤਤੇ ੧੩.
ਜੇਕਰ ਰੁਦਰਾਖ ਦੀ ਮਾਲਾ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਈ ਹੋਵੇ—
ਤਥਾ ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂਬਂਧਾਤ੍ਪਾਪਮਪਿਕ੍ਸ਼ਯਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ੧੩.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁਦਰਾਖ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਕੇ ਪਾਪ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਪੁਣ੍ਡ੍ਰਧਾਰਣਂ ਯੇषਾਂ ਵਿਭੂਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਤਯਾ ੧੩.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਵਾਲੀ ਭਸਮ, ਜੋ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਲਾਈ ਹੋਈ ਹੈ—