ਪਰਂ ਸ ਬਲਵਾਨ੍ਕਾਂਤੋ ਨ ਕਦਾਪਿ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਅਪੂਰ੍ਵਪ੍ਰਭੁਣਾ ਤੇਨ ਨਵੋਪਕਰਣਂ ਮਹਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਹੋਈ ਹਕੂਮਤ ਨਾਲ ਨਵਾਂ ਤੇ ਵੱਡਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੜ੍ਹਾਇਆ।
ਭਾਜਨਰਪਿ ਸਾਦ੍ਯਸ੍ਕੈਰ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਃ ਪਕ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਲਿਭਿਃ
ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਅਨਾਜ ਤੇ ਪੱਕੇ ਚਾਵਲ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਅਪੂਰ੍ਵਦृष੍ਟਵਿਭਵੈਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਦੁਪਕਾਰਣਮ੍
ਜਿਹੜੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਤਿ ਤਾਸਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਸਨ੍ਮਹਿषੋऽਭ੍ਯਧਾਤ੍ ਮਦੀਯਾ ਸਕਲਾਂ ਭੂਤਿਂ ਸ਼ृਣੁ ਬਾਲੇ ਤਪਸ੍ਵਿਨਿ ।। 1.3.1.10.
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਿਸ਼ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਬੱਚੀਏ, ਤਪਸਵਿਨੀਏ, ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਸੁਣ।'
ਮਹਿषੋऽਹਂ ਮਹਾਵੀਰੋ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸੁਰਵਂਦਿਤਃ
ਮੈਂ ਮਹਿਸ਼ ਹਾਂ, ਵੱਡਾ ਵੀਰ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜਿਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਸਲਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਨਨ੍ਯਵੀਰਸਦ੍ਭਾਵੋ ਮਯ੍ਯੇਵ ਭੁਜਸ਼ੁष੍ਮਣਾ
ਅਜਿਹਾ ਵੀਰਪਨ ਮੇਰੇ ਹੀ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
ਭਜ ਮਾਂ ਤਵ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾਰਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਤਪਸਃ ਫਲਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਮੰਨ ਲੈ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਤਪ ਦਾ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸृਜਾਮਿ ਤਪਸਾ ਚਾਹਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਮਾਦਿਤਃ
ਮੈਂ ਤਪ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਨਵਭਿਰ੍ਨਿਧਿਭਿਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੈਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥੈਰ੍ਨਿਤ੍ਯਦਾ ਮਮ
ਨੌ ਖਜਾਨੇ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਮृਤਦੇਵਾਭਵਤ੍ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
ਅਹਂ ਬਲਵਤੋ ਭਾਰ੍ਯਾ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਤਪਸ਼੍ਚਿਰਮ੍
ਮੈਂ ਲੰਮਾ ਤਪ ਕਰ ਕੇ ਤਾਕਤਵਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਂਗੀ।
ਵਿਰਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ੍ਵਭਾਵਂ ਸ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਤ੍ਥਿਤਮ੍
ਵਿਰਚਾ ਨੇ, ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਨਾਰੀ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲੀ ਸੀ,
ਜਿਘृਕ੍ਸ਼ਤਂ ਸਮਾਯਾਂਤਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਂ ਮਹਿषਾਸੁਰਮ੍
ਉਸਨੇ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਨੀਤ ਰੱਖਦਾ ਸੀ,
ਮਹਾਮਾਯਾਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਜ੍ਵਲਂਤੀ ਪੁਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ 1.3.1.10.
ਉਸਨੇ ਵੱਡੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਵੇਖਿਆ,
ਕੁਲਭੂਧਰਸ਼ृਂਗਾਣਿ ਸ਼ृਂਗਾਭ੍ਯਾਂ ਮੁਹੁਰਾਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿੰਗਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਜਦਾ ਰਿਹਾ,
ਅਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮੁਖਾ ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਵਿਵਿਧਾਯੁਧੈਃ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਪਂਚਹੇਤੀਰ੍ਹਰਿਃ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਦਸ਼ ਚਾਪਿ ਸਦਾਸ਼ਿਵਃ
ਹਰੀ ਨੇ ਪੰਜ ਹਥਿਆਰ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਸਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਦੱਸ,
ਦਿਕ੍ਪਾਲਾਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਪਰ੍ਵਤਾਸ਼੍ਚ ਪਯੋਧਯਃ
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਾਖੀ ਵਾਲੇ, ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ,
ਮਾਯਾ ਸਾ ਬਹੁਭਿਰ੍ਹਸ੍ਤੈਰ੍ਜ੍ਵਲਦਾਯੁਧਸਂਚਯੈਃ
ਉਹ ਮਾਇਆ, ਜਿਸਦੇ ਕਈ ਹੱਥ ਸਨ, ਤੇ ਜੋ ਚਮਕਦੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ,
ਆਪੂਰਿਤਦਿਸ਼ਾਭੋਗਾ ਤੇਜਸ੍ਤਤ੍ਸੋਢੁਮਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਉਸਦੀ ਜੋਤਿ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਗਈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਈ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ,
ਅਥ ਤੇਜੋ ਨਿਜਂ ਘੋਰਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਤ੍ਸੋਢੁਮਕ੍ਸ਼ਮਮ੍
ਫਿਰ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇਜ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜ ਰਹੀ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਹੋਈ,
ਉਪਾਯੇਨ ਨਿਹਂਤਵ੍ਯੋ ਦੁष੍ਟੋऽਯਂ ਮਹਿषਾਸੁਰਃ
ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਮਾੜਾ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ,
ਦੂਤੋਕ੍ਤਿਭਿਃ ਸਮਾਕृष੍ਯ ਮृਦ੍ਵੀਭਿਰ੍ਮਰ੍ਮਵृਤ੍ਤਿਭਿਃ
ਦੂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਉੱਤੇ ਵੱਜਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚੋ,
ਅਧਰ੍ਮਵृਤ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਧਰ੍ਮਵਾਕ੍ਯਪਰਿਸ਼੍ਰਵਾਤ੍ 1.3.1.10.
ਜੋ ਲੋਕ ਬੁਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ,
ਅਥਵਾ ਧਰ੍ਮਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਸਨ੍ਯਦਿ ਸ਼ਾਂਤੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜਾਂ ਜੇ ਮਨ ਵਿਚ ਧਰਮ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ,
ਤਪਸ੍ਯਦ੍ਭਿਃ ਸਦਾ ਕਾਰ੍ਯਃ ਕੋਪਤ੍ਯਾਗਃ ਫਲਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਜੋ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਗੁੱਸਾ ਛੱਡਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫਲਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਇਤਿ ਸਂਚਿਂਤ੍ਯ ਸਾ ਗੌਰੀ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸੁਰਗੁਰੁਂ ਮੁਨਿਮ੍
ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਗੌਰੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ,
ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਮਾਯਯਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਮਹਰ੍षੇ ਵਾਨਰਾਨਨ
ਤੂੰ, ਵਾਨਰ-ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਜਾ,
ਮੈਵ ਤ੍ਵਮਰੁਣਾਦ੍ਰੀਸ਼ਮੁਪਪੀਡਯ ਦੁਰ੍ਮਤੇ
ਤੂੰ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆ, ਅਰੁਣਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਤੰਗ ਨਾ ਕਰੀਂ।